Ongeval tijdens woon-werkverkeer: wie is aansprakelijk?

Wat is woon-werkverkeer?

Met woon-werkverkeer wordt doorgaans bedoeld: de reis tussen je woning en je gebruikelijke werkplek.

Dat kan bijvoorbeeld gebeuren met:

• auto
• motor
• scooter
• fiets
• openbaar vervoer
• lopend

De gekozen vervoerswijze verandert op zichzelf niet of de reis woon-werkverkeer is.

Woon-werkverkeer is niet hetzelfde als zakelijk verkeer

Stel dat je 's morgens vanuit huis naar je vaste kantoor rijdt. Dat is normaal gesproken woon-werkverkeer.

Rijd je tijdens je werkdag vanuit kantoor naar een klant, bouwplaats, patiënt of andere werklocatie, dan is de reis veel duidelijker verbonden met de uitvoering van je werkzaamheden.

Dat onderscheid kan belangrijk zijn voor de vraag welke partijen mogelijk voor de schade kunnen worden aangesproken.

Wie is aansprakelijk bij een ongeval tijdens woon-werkverkeer?

Bij een verkeersongeval tijdens normaal woon-werkverkeer gelden in eerste instantie dezelfde aansprakelijkheidsvragen als bij andere verkeersongevallen.

Er wordt bijvoorbeeld gekeken naar:

• welke verkeersdeelnemers betrokken waren
• welke verkeersregels golden
• wie een verkeersfout maakte
• of meerdere partijen aan het ongeval hebben bijgedragen
• welke schade door het ongeval is veroorzaakt

Dat je toevallig onderweg was naar je werk maakt de andere verkeersdeelnemer niet meer of minder aansprakelijk.

Voorbeeld: van achteren aangereden op weg naar kantoor

Je staat voor een rood verkeerslicht en wordt onderweg naar je werk van achteren aangereden.

De aansprakelijkheid voor het verkeersongeval wordt dan in beginsel beoordeeld aan de hand van de normale verkeers- en aansprakelijkheidsregels. Het feit dat je onderweg was naar je werk verandert die beoordeling op zichzelf niet.

Lees verder op Aansprakelijkheid verkeersongeval.

Is je werkgever aansprakelijk voor een ongeval tijdens woon-werkverkeer?

Niet automatisch.

De wettelijke zorgplicht van de werkgever ziet in de kern op schade die een werknemer lijdt in de uitoefening van zijn werkzaamheden.

Bij gewoon woon-werkverkeer is die relatie met de werkzaamheden doorgaans minder direct dan bij reizen die onderdeel zijn van het werk.

Daarom is de enkele omstandigheid:

“ik was onderweg naar mijn werk”

niet voldoende om te concluderen:

“dus mijn werkgever moet mijn letselschade betalen.”

De omstandigheden kunnen wel verschil maken

Sommige verkeerssituaties hebben een veel sterkere verbinding met het werk.

Denk bijvoorbeeld aan:

• rijden naar een klant
• reizen tussen verschillende werklocaties
• vervoer van collega's in verband met het werk
• rijden in opdracht van de werkgever
• gebruik van een voertuig voor werkzaamheden
• bijzonder door de werkgever georganiseerd vervoer

Bij dergelijke situaties moet specifieker worden beoordeeld of sprake is van verkeersdeelname in het kader van de werkzaamheden en welke verplichtingen de werkgever had.

Wanneer is verkeer wél duidelijk arbeidsgerelateerd?

Een verkeersongeval kan tijdens de werkdag plaatsvinden terwijl je voor je werkgever onderweg bent.

Naar een klant of zakelijke afspraak

Rijd je vanuit je werk naar een klant of andere zakelijke afspraak, dan hangt die rit directer samen met je werkzaamheden.

Tussen werklocaties

Werknemers die gedurende hun werkdag tussen vestigingen, projecten of andere locaties reizen, nemen aan het verkeer deel vanwege hun werkzaamheden.

Beroepsmatig veel onderweg

Denk bijvoorbeeld aan:

• vertegenwoordigers
• monteurs
• bezorgers
• thuiszorgmedewerkers
• servicemedewerkers
• chauffeurs
• werknemers die regelmatig klanten bezoeken

Voor werknemers wier werkzaamheden deelname aan het verkeer vereisen, kunnen afhankelijk van de omstandigheden specifieke verplichtingen van de werkgever rond verkeersrisico's en verzekering spelen.

De precieze beoordeling hangt af van de situatie en het soort verkeersdeelname.

Eigen auto betekent niet automatisch privé

Ook wanneer je tijdens werkzaamheden je eigen auto gebruikt, kan de rit arbeidsgerelateerd zijn.

De vraag is niet alleen van wie de auto is, maar vooral:

• waarom de rit werd gemaakt
• of de rit onderdeel was van de werkzaamheden
• welke afspraken met de werkgever bestonden
• welke verzekeringen aanwezig waren

Wat als de werkgever het vervoer organiseert?

De situatie kan juridisch ingewikkelder worden wanneer de werkgever het vervoer van werknemers naar een werklocatie organiseert.

Denk bijvoorbeeld aan:

• een door de werkgever gehuurde bus
• vervoer met een bedrijfsauto
• werknemers die gezamenlijk naar een tijdelijke werklocatie worden gebracht
• een collega die in opdracht of binnen de organisatie werknemers vervoert

Bij door de werkgever georganiseerd vervoer kunnen de feitelijke omstandigheden en de functionele samenhang met het werk belangrijk zijn.

Dat betekent niet dat georganiseerd vervoer automatisch tot aansprakelijkheid van de werkgever leidt.

Voorbeeld: gezamenlijk naar tijdelijke werkplek

Een werkgever laat werknemers iedere ochtend vanaf een verzamelpunt met een door het bedrijf geregeld busje naar een tijdelijke werklocatie rijden.

Wanneer tijdens deze rit een ongeval ontstaat, kan de juridische beoordeling anders zijn dan wanneer iedere werknemer zelfstandig vanuit huis naar zijn vaste kantoor rijdt.

Er moet dan onder andere worden gekeken naar:

• wie het vervoer heeft georganiseerd
• wie het voertuig ter beschikking stelde
• wie de bestuurder was
• waarom deze vervoersvorm werd gebruikt
• hoe sterk de rit met de werkzaamheden samenhing

Wat als je door het ongeval niet kunt werken?

Letsel na een verkeersongeval kan ertoe leiden dat je tijdelijk of langdurig niet volledig kunt werken.

Daarbij lopen twee onderwerpen naast elkaar:

• de arbeidsrechtelijke relatie met je werkgever
• de schadeclaim tegenover de aansprakelijke partij

Deze twee routes moeten niet met elkaar worden verward.

Meld je ziek als je niet kunt werken

Kun je vanwege je klachten je werkzaamheden niet uitvoeren, volg dan de normale ziekmeldingsprocedure van je werkgever.

De medische beoordeling van je belastbaarheid hoort niet bij de aansprakelijke verzekeraar.

Inkomensschade

Een ongeval kan financiële gevolgen hebben wanneer je door het letsel inkomsten misloopt.

Dat kan bijvoorbeeld spelen bij:

• niet volledig doorbetaalde inkomsten
• gemiste toeslagen
• gemiste overuren
• provisie of bonussen
• verminderd inkomen als zelfstandige
• langdurig verlies van arbeidsvermogen

Wanneer een andere verkeersdeelnemer aansprakelijk is, kan aantoonbare inkomensschade onderdeel zijn van de schadeclaim.

Lees verder op Inkomensschade.

Wat moet je na een woon-werkongeval doen?

Of het ongeval uiteindelijk als regulier woon-werkverkeer of arbeidsgerelateerd verkeer wordt gezien, is direct na de aanrijding niet het belangrijkste.

Zorg eerst voor veiligheid, gezondheid en bewijs.

Stap 1 — Zorg voor veiligheid

Breng jezelf en anderen zo mogelijk naar een veilige plek en schakel hulpdiensten in wanneer dat nodig is.

Stap 2 — Laat klachten beoordelen

Heb je lichamelijke of psychische klachten, laat dan passende medische beoordeling niet afhangen van de discussie over aansprakelijkheid.

Stap 3 — Leg de aanrijding vast

Verzamel onder andere:

• gegevens van betrokken bestuurders
• kentekens
• verzekeringsgegevens
• foto's
• schadeformulier
• getuigengegevens
• eventuele politiegegevens

Stap 4 — Leg het doel van de rit vast

Noteer:

• waar je vandaan kwam
• waar je naartoe ging
• waarom je de rit maakte
• of je werkgever opdracht voor de rit gaf
• of je onderweg was naar je vaste werkplek
• of je een klant of andere werklocatie bezocht
• welk voertuig je gebruikte
• wie het vervoer organiseerde

Dit kan later belangrijk zijn voor de juridische kwalificatie.

Stap 5 — Informeer je werkgever

Als je door het ongeval te laat komt, niet kunt werken of het ongeval verband kan houden met je werkzaamheden, informeer dan je werkgever volgens de binnen de organisatie geldende procedures.

Stap 6 — Houd schade en kosten bij

Bewaar vanaf het begin bewijs van bijvoorbeeld:

• eigen risico
• medische kosten
• reiskosten
• parkeerkosten
• hulp in het huishouden
• beschadigde spullen
• inkomensverlies
• andere ongevalsgerelateerde kosten

Zie Kosten bijhouden na ongeval.