Getuigen zoeken na een verkeersongeval

Waarom kan het zinvol zijn om achteraf getuigen te zoeken?

Na een verkeersongeval denkt u niet altijd direct aan het verzamelen van getuigengegevens. Misschien was u geschrokken, had u pijn, moest de weg snel worden vrijgemaakt of waren omstanders alweer vertrokken voordat u hun naam en telefoonnummer kon vragen. Dat betekent niet automatisch dat getuigen niet meer te vinden zijn.

Getuigen kunnen belangrijk worden wanneer discussie ontstaat over de toedracht van het ongeval. Denk bijvoorbeeld aan een geschil over:

• wie voorrang had;
• wie van rijstrook wisselde;
• welk verkeerslicht groen was;
• of iemand achteruitreed;
• waar de voertuigen zich bevonden;
• wat direct vóór de botsing gebeurde.

De politie adviseert bij een verkeersongeval om, wanneer er getuigen zijn, hun gegevens te noteren. De politie benadrukt daarbij ook dat zij niet bij ieder verkeersongeval aanwezig is en niet zelf over de civiele schuldvraag beslist. Heeft u die gegevens ter plaatse niet verzameld, dan kan achteraf zoeken dus nog zinvol zijn.

Een getuigenverklaring is wel slechts één mogelijke bewijsbron. Ook foto's, camerabeelden, het schadeformulier en andere gegevens kunnen relevant blijven. Meer daarover leest u bij ander bewijs na een verkeersongeval en bij getuigen bij een verkeersongeval.

Begin zo snel mogelijk met zoeken

Tijd kan belangrijk zijn. Direct na een ongeval weten mensen vaak nog goed waar zij stonden, welke voertuigen zij zagen en wat er vlak vóór de botsing gebeurde. Na verloop van tijd kunnen details vervagen. Daarnaast kunnen digitale beelden tijdelijk worden bewaard en daarna automatisch verdwijnen.

Schrijf daarom eerst zo nauwkeurig mogelijk op:

• de exacte datum;
• het zo nauwkeurig mogelijke tijdstip;
• de exacte locatie;
• de betrokken voertuigen;
• de rijrichtingen;
• opvallende omstandigheden.

Met deze informatie kunt u veel gerichter vragen of iemand het specifieke ongeval heeft gezien. Heeft u ter plaatse al gegevens vastgelegd, controleer dan ook wat u noteerde over de gegevens van de tegenpartij.

Ga terug naar de plaats van het ongeval

Een eenvoudige eerste stap is teruggaan naar de locatie, wanneer dat veilig en praktisch mogelijk is. Bekijk rustig welke personen of organisaties zicht op het ongeval kunnen hebben gehad. Denk aan woningen, winkels, horecagelegenheden, kantoren, garages, tankstations, scholen, bushaltes en parkeerterreinen.

Vraag bijvoorbeeld: “Heeft u op [datum] rond [tijd] een verkeersongeval voor dit pand gezien?” Dat is beter dan direct uitgebreid uw eigen versie van het ongeval te vertellen. Zo voorkomt u dat u de herinnering of verklaring van een mogelijke getuige onnodig beïnvloedt.

Wie kunt u vragen? Omwonenden, bedrijven en andere aanwezigen

Mensen die dagelijks op een bepaalde locatie zijn, kunnen iets hebben gezien dat u zelf niet heeft opgemerkt. Werk daarom in drie categorieën.

Omwonenden — vraag bijvoorbeeld of zij:

• de botsing hebben gezien;
• iets hebben gehoord;
• andere mensen direct na het ongeval buiten zagen staan;
• weten wie er mogelijk aanwezig was.

Bedrijven, winkels en horeca — informeer bijvoorbeeld of:

• medewerkers het ongeval hebben gezien;
• klanten buiten stonden;
• beveiligingscamera's op de openbare ruimte waren gericht;
• iemand intern heeft gemeld wat er gebeurde.

Andere aanwezigen — denk aan andere weggebruikers, fietsers, voetgangers, bus- of taxichauffeurs, koeriers, mensen bij een bushalte, medewerkers op een parkeerterrein en hulpverleners die ter plaatse kwamen.

Vraag een mogelijke getuige om contactgegevens wanneer die persoon daadwerkelijk iets relevants heeft waargenomen. Leg niet méér persoonsgegevens vast dan u voor het contact en de eventuele verklaring nodig heeft. Houd er rekening mee dat niemand verplicht is informatie aan u te verstrekken.

Controleer of er camerabeelden zijn

Bij het zoeken naar getuigen is het verstandig ook te kijken naar camera's in de omgeving. Denk aan winkelcamera's, camera's van woningen, bedrijfscamera's, parkeergarages, tankstations en dashcams van voertuigen.

Een camera is natuurlijk geen menselijke getuige, maar de beelden kunnen dezelfde discussie over de toedracht soms veel concreter maken. Vraag daarom zo snel mogelijk of mogelijk relevante beelden bewaard kunnen blijven.

Houd er rekening mee dat privacyregels een rol spelen bij het daadwerkelijk verkrijgen en gebruiken van camerabeelden. Een eigenaar hoeft beelden niet zonder meer rechtstreeks aan iedere verzoeker te verstrekken. Het belangrijkste eerste doel kan daarom zijn dat relevante beelden niet verdwijnen voordat duidelijk is hoe ze rechtmatig kunnen worden veiliggesteld of opgevraagd.

Leg zelf ook vast wat er nog te zien is op de locatie. Zie foto's maken na een aanrijding.

Kunnen politie of hulpdiensten getuigengegevens hebben?

Dat kan, maar ga er niet automatisch van uit. De politie komt niet bij ieder verkeersongeval. Zij geeft aan onder meer te komen bij gewonden, grote schade, verdenking van rijden onder invloed of wanneer partijen er onderling niet uitkomen. Meer hierover leest u bij politie bellen na een aanrijding.

Was de politie wel aanwezig, dan kunt u nagaan of tijdens de afhandeling gegevens van getuigen zijn vastgelegd. Ook kan iemand zichzelf later bij de politie melden met informatie; de politie heeft daarvoor mogelijkheden om informatie als getuige te delen.

Dat betekent niet dat u automatisch toegang heeft tot alle informatie die bij de politie aanwezig is. Welke gegevens kunnen worden verstrekt, hangt af van de situatie en de procedure.

Gebruik een gerichte getuigenoproep

Wanneer getuigen niet eenvoudig ter plaatse zijn terug te vinden, kunt u overwegen een gerichte oproep te plaatsen. Vermeld alleen de informatie die nodig is om het ongeval te herkennen: datum, ongeveer tijdstip, locatie, een korte neutrale omschrijving en een contactmogelijkheid.

Houd de oproep neutraal. Schrijf dus liever niet “Wie heeft gezien dat die bestuurder mij geen voorrang gaf?”, maar “Wie heeft het ongeval of de verkeerssituatie direct ervoor gezien?”. De tweede formulering nodigt uit tot een eigen waarneming in plaats van bevestiging van uw standpunt.

Waar kunt u een getuigenoproep plaatsen?

Kies vooral kanalen die logisch aansluiten bij de locatie van het ongeval. Denk bijvoorbeeld aan:

• lokale buurtgroepen;
• buurtplatforms;
• lokale sociale media;
• een bewonersgroep;
• een groep rond een bedrijventerrein;
• een lokaal prikbord;
• contacten van bedrijven rond de ongevalslocatie.

Er bestaan ook initiatieven om betrokkenen en omstanders van verkeersongevallen met elkaar in contact te brengen. Slachtofferhulp Nederland heeft bijvoorbeeld het platform Jij was daar ook, waarop op datum, locatie en voertuigen naar een verkeersongeval kan worden gezocht of een ongeval kan worden toegevoegd.

Gebruik dergelijke oproepen zorgvuldig en publiceer geen onnodige persoonsgegevens van de andere betrokken partij.

Hoe benadert u iemand die mogelijk getuige is?

Heeft u iemand gevonden die mogelijk iets heeft gezien? Begin dan met open vragen:

• Waar stond u?
• Wat heeft u gezien?
• Wat gebeurde volgens u vóór de botsing?
• Welke voertuigen zag u?
• Welke rijrichting hadden zij?
• Heeft u de botsing zelf gezien?

Vermijd sturende vragen zoals “U zag toch dat de andere bestuurder door rood reed?”. Een getuige moet zoveel mogelijk zelfstandig kunnen vertellen wat hij of zij heeft waargenomen.

Vraag vervolgens of de persoon bereid is contactgegevens te verstrekken, de waarneming later schriftelijk vast te leggen en zo nodig opnieuw over die waarneming te worden benaderd.

Wat legt u vast wanneer u een getuige heeft gevonden?

Noteer minimaal de naam, het telefoonnummer, een e-mailadres indien beschikbaar, de datum waarop u contact had en waar de getuige zich tijdens het ongeval bevond.

Vraag vervolgens of de getuige in eigen woorden kan beschrijven wat hij of zij zag, wat direct vóór de botsing gebeurde, wat tijdens de botsing gebeurde en eventueel wat direct daarna werd waargenomen.

Een verklaring is vooral nuttig wanneer duidelijk blijft wat eigen waarneming is. Laat een getuige daarom liever schrijven “Ik zag auto A vanuit de zijstraat komen” dan “Auto A was aansprakelijk”. De eerste zin beschrijft een feitelijke waarneming; de juridische beoordeling volgt afzonderlijk. Zie aansprakelijkheid bewijzen.

Levert uw zoektocht niets op? Lees dan wat dat betekent bij geen getuigen bij het verkeersongeval en welke stappen verder gebruikelijk zijn bij wat te doen na een aanrijding.