Aanrijding door alcohol: wie is aansprakelijk voor de schade?

Is een bestuurder met alcohol op automatisch aansprakelijk?

Niet uitsluitend vanwege het alcoholgebruik.

Bij de aansprakelijkheidsbeoordeling wordt gekeken naar de feitelijke oorzaak van het verkeersongeval.

Denk bijvoorbeeld aan:

• geen voorrang verlenen
• door rood rijden
• te hard rijden
• de rijstrook verlaten
• onvoldoende afstand houden
• gevaarlijk inhalen
• de macht over het voertuig verliezen

Alcoholgebruik kan daarbij een belangrijke omstandigheid zijn, maar er moet nog steeds worden onderzocht wat er daadwerkelijk is gebeurd.

Voorbeeld

Een bestuurder heeft alcohol gedronken en rijdt vervolgens door rood, waarna hij tegen een andere auto botst.

Voor de civiele aansprakelijkheid is dan niet alleen relevant dát de bestuurder alcohol heeft gebruikt. Ook de concrete verkeersfout — het negeren van het rode verkeerslicht — is belangrijk bij het vaststellen van de oorzaak van het ongeval.

Alcohol kan wel belangrijk bewijs zijn

Wanneer politieonderzoek vastlegt dat een bestuurder onder invloed was, kan die informatie relevant zijn voor de reconstructie en juridische beoordeling van het ongeval.

Het is daarom verstandig beschikbare politiegegevens en andere bewijsstukken te bewaren.

Hoe wordt alcoholgebruik vastgesteld?

Voor een slachtoffer is het meestal niet mogelijk zelf betrouwbaar vast te stellen hoeveel alcohol een andere bestuurder heeft gebruikt.

De politie kan bij daarvoor geldende omstandigheden onderzoek doen naar alcoholgebruik.

De uitkomst daarvan kan later van belang zijn voor:

• een strafrechtelijk onderzoek
• de reconstructie van het ongeval
• de aansprakelijkheidsbeoordeling
• een verzekeringskwestie

Alleen een vermoeden is niet hetzelfde als bewijs

Dat iemand naar alcohol ruikt, zich opvallend gedraagt of zegt te hebben gedronken, kan aanleiding geven tot een vermoeden.

Het is echter verstandig onderscheid te maken tussen:

• wat je zelf hebt waargenomen
• wat iemand heeft verklaard
• wat door politieonderzoek is vastgesteld

Noteer daarom feitelijk wat je hebt gezien en gehoord.

Wat betekent alcohol voor de schadeverzekering?

Voor slachtoffers is dit een belangrijk onderdeel.

Een autoverzekering kan voorwaarden bevatten over rijden onder invloed. Dat betekent echter niet automatisch dat de verzekeraar een benadeelde verkeersdeelnemer geen schade hoeft te betalen.

De verplichte aansprakelijkheidsverzekering voor motorrijtuigen is juist bedoeld om benadeelden bescherming te bieden.

Een verzekeraar kan bepaalde verweren die hij tegenover zijn eigen verzekerde heeft niet zonder meer aan het slachtoffer tegenwerpen.

Slachtoffer en bestuurder hebben verschillende posities

Er moeten daarom twee verhoudingen uit elkaar worden gehouden:

1. Slachtoffer ↔ aansprakelijke verzekeraar

Hier gaat het om de vraag of en in hoeverre de schade van het slachtoffer moet worden vergoed.

2. Bestuurder ↔ eigen verzekeraar

Hier kan discussie bestaan over de polisvoorwaarden en de gevolgen van rijden onder invloed.

Dat tweede geschil betekent niet automatisch dat de eerste schadeclaim vervalt.

Kan de verzekeraar de schade later op de bestuurder verhalen?

Onder bepaalde omstandigheden kan een verzekeraar die schade aan een slachtoffer heeft betaald proberen bedragen terug te verhalen op een bestuurder of andere aansprakelijke persoon.

Of dat mogelijk is, hangt onder meer af van de wettelijke regels, de verzekeringsrelatie en de concrete omstandigheden.

Voor het slachtoffer is zo'n regreskwestie in beginsel een afzonderlijke discussie tussen verzekeraar en betrokken verzekerde of aansprakelijke persoon.

Welke schade kun je verhalen?

Wanneer een andere bestuurder aansprakelijk is voor het ongeval, kunnen verschillende soorten schade voor vergoeding in aanmerking komen.

Bij letsel kan bijvoorbeeld worden gedacht aan:

• medische kosten
• eigen risico
• reiskosten
• huishoudelijke hulp
• verlies van inkomen
• noodzakelijke hulp of verzorging
• studievertraging
• beschadigde persoonlijke eigendommen
• toekomstige schade
• smartengeld

Welke schade daadwerkelijk wordt vergoed hangt af van:

• de aansprakelijkheid
• het verband tussen ongeval en schade
• de omvang van de schade
• de onderbouwing daarvan

Lees verder op Letselschadevergoeding.

Houd kosten vanaf het begin bij

Bewaar bijvoorbeeld:

• bonnetjes
• facturen
• kilometerregistraties
• bewijs van gemiste inkomsten
• medische correspondentie die je zelf ontvangt
• informatie over noodzakelijke hulp

Zie Kosten bijhouden na ongeval.

Wat als je als passagier gewond raakt?

Ook een passagier kan letselschade oplopen wanneer de bestuurder van de auto waarin hij of zij zit onder invloed een ongeval veroorzaakt.

Een passagier is niet automatisch verantwoordelijk voor de verkeersfouten van de bestuurder.

De schadepositie van een gewonde passagier moet daarom zelfstandig worden beoordeeld.

Lees verder op Passagier gewond bij auto-ongeval.

Wist de passagier dat de bestuurder had gedronken?

Dat kan in bepaalde omstandigheden tot aanvullende juridische discussie leiden.

Het betekent echter niet dat een passagier automatisch al zijn rechten op schadevergoeding verliest zodra hij wist dat een bestuurder alcohol had gebruikt.

Er moet worden gekeken naar alle omstandigheden van het geval.

Maak daarom geen voorbarige conclusie dat schade niet verhaalbaar is.

Wat als je zelf alcohol had gebruikt?

Het kan ook voorkomen dat meerdere betrokken verkeersdeelnemers alcohol hebben gebruikt.

Ook dan moet worden gekeken naar de daadwerkelijke oorzaak van het ongeval.

Alcoholgebruik door het slachtoffer betekent niet automatisch:

• dat de ander niet meer aansprakelijk is
• dat alle schade voor eigen rekening blijft
• dat geen letselschadevergoeding mogelijk is

Wel kan gedrag van het slachtoffer relevant worden bij de beoordeling of het slachtoffer zelf heeft bijgedragen aan het ontstaan of de omvang van de schade.

Eigen schuld

Wanneer schade mede het gevolg is van omstandigheden die aan het slachtoffer kunnen worden toegerekend, kan een discussie over eigen schuld ontstaan.

De uiteindelijke verdeling hangt af van de concrete omstandigheden en kan niet uitsluitend op basis van alcoholgebruik worden bepaald.

Zie ook Eigen schuld verkeersongeval.

Wat moet je doen na een ongeval waarbij alcohol speelt?

De eerste stappen blijven in belangrijke mate hetzelfde als bij andere verkeersongevallen.

Stap 1 — Zorg voor veiligheid

Breng jezelf en anderen zo mogelijk naar een veilige plaats en schakel bij een noodsituatie de hulpdiensten in.

Stap 2 — Zorg voor medische hulp

Heb je lichamelijke of psychische klachten, stel medische beoordeling dan niet uit vanwege de discussie over alcohol of aansprakelijkheid.

Stap 3 — Leg de toedracht vast

Verzamel waar mogelijk:

• namen en contactgegevens
• kentekens
• verzekeringsgegevens
• foto's van de voertuigen
• foto's van de ongevalslocatie
• schadeformulier
• getuigengegevens

Stap 4 — Noteer waarnemingen feitelijk

Vermoed je alcoholgebruik, noteer dan alleen wat je daadwerkelijk hebt waargenomen.

Bijvoorbeeld:

• een verklaring van de bestuurder
• zichtbare alcoholverpakkingen
• opvallend rijgedrag
• aanwezigheid en optreden van politie

Trek zelf geen medische of strafrechtelijke conclusie.

Stap 5 — Bewaar politiegegevens

Als politie bij het ongeval betrokken is, bewaar dan relevante registratienummers en informatie waarmee later gegevens over het incident kunnen worden teruggevonden.

Stap 6 — Meld de schade

Meld het ongeval bij de relevante verzekeraar en lever beschikbare informatie aan.

Stap 7 — Houd je schade bij

Leg zowel kosten als praktische en financiële gevolgen van het letsel vast.