Passagier gewond bij een auto-ongeval: wie betaalt uw schade?

Waarom heeft een passagier een bijzondere positie?

Bij een verkeersongeval tussen twee auto's kunnen de bestuurders tegenover elkaar staan. Bestuurder A zegt dat bestuurder B geen voorrang verleende; bestuurder B stelt dat A te hard reed. Voor een gewonde passagier kan zo'n aansprakelijkheidsdiscussie bijzonder vervelend zijn.

De passagier heeft de voertuigen immers niet bestuurd en kan aan het ontstaan van het ongeval part noch deel hebben gehad. De verzekeringssector gebruikt voor zo'n slachtoffer de term schuldloze derde. Bedrijfsregeling 7 is bedoeld om te voorkomen dat de afhandeling van diens schade stilvalt doordat verzekeraars onderling discussiëren.

Wat is een schuldloze derde?

Een schuldloze derde is in deze context een slachtoffer dat zelf geen schuld heeft aan het ontstaan van het ongeval, terwijl meerdere andere partijen mogelijk aansprakelijk zijn. Een passagier in een auto is daarvan een belangrijk voorbeeld.

Volgens het Verbond van Verzekeraars kunnen inzittenden van voertuigen die onder de regeling vallen zich voor de afhandeling van hun schade melden bij de verzekeraar van het voertuig waarin zij zaten. Achter de schermen wordt daarna geregeld welke aansprakelijke partij de kosten uiteindelijk draagt. De regeling verandert dus vooral wie de schadebehandeling oppakt.

Moet u als passagier zelf bepalen wie aansprakelijk is?

In een duidelijke verkeerssituatie kan de aansprakelijkheid snel vaststaan. Maar bij discussie tussen meerdere bestuurders hoeft een schuldloze passagier niet noodzakelijk te wachten totdat verzekeraars volledig hebben uitgezocht welke bestuurder welk deel van de schuld draagt.

• meld het ongeval
• documenteer uw letsel
• benader de relevante verzekeraar
• bewaar bewijs en schadegegevens

Bij welke verzekeraar kan een passagier zich melden?

Volgens de actuele Bedrijfsregeling 7 kunnen inzittenden zich voor de schaderegeling melden bij de verzekeraar van het voertuig waarin zij zich tijdens het ongeval bevonden.

Zit u als passagier in auto A en botst auto A met auto B terwijl de verzekeraars van mening verschillen over de aansprakelijkheid, dan kan de verzekeraar van auto A op grond van de regeling als regelend verzekeraar optreden. Dat betekent niet automatisch dat de bestuurder van auto A juridisch aansprakelijk is; de uiteindelijke financiële verdeling kunnen verzekeraars later onderling regelen.

Wat als de bestuurder van uw eigen auto het ongeval veroorzaakte?

Ook dan kan een passagier aanspraak hebben op schadevergoeding. Dat u in dezelfde auto zat als de bestuurder die de fout maakte, betekent niet dat u diens verkeersfout voor uw rekening moet nemen.

Rijdt u mee met een vriend die op een kruising geen voorrang verleent en raakt u gewond, dan moet worden onderzocht welke aansprakelijkheidsverzekering of inzittendenverzekering de schade kan behandelen. In de praktijk vindt de schadeafhandeling doorgaans via verzekeringen plaats.

Wat als uw partner, familielid of vriend reed?

De persoonlijke relatie tot de bestuurder verandert de juridische schadevraag niet automatisch. Veel slachtoffers vinden het ongemakkelijk om een claim in te dienen wanneer de bestuurder hun partner, ouder, kind, broer of zus, vriend of collega is.

Een letselschadeclaim is echter niet hetzelfde als de bestuurder persoonlijk om geld vragen. Bij een verzekerd motorrijtuig is juist de motorrijtuigverzekeraar een centrale partij in de schadeafhandeling. Maak daarom onderscheid tussen de persoonlijke relatie met de bestuurder en de verzekeringsrechtelijke afhandeling van de schade.

Wat als een andere automobilist het ongeval veroorzaakte?

Dan kan de aansprakelijkheidsverzekeraar van die andere automobilist uiteindelijk voor de schade verantwoordelijk zijn. Voor de schuldloze passagier hoeft een discussie tussen die verzekeraar en de verzekeraar van het voertuig waarin hij zat echter niet altijd reden te zijn om de schadebehandeling uit te stellen. Zie ook aansprakelijkheid na een verkeersongeval.

Wat als meerdere auto's bij het ongeval betrokken waren?

Juist bij een kettingbotsing of ander ongeval met meerdere voertuigen kan moeilijk zijn vast te stellen welke bestuurder welke schade heeft veroorzaakt. Bedrijfsregeling 7 is mede ontwikkeld om schade van schuldloze slachtoffers niet te laten stagneren door dergelijke discussies. Het Verbond van Verzekeraars noemt de grote kettingbotsing op de A58 in Zeeland in 2014 als belangrijke achtergrond.

Voor de passagier staat daarom centraal: laat uw eigen letselschade behandelen en laat verzekeraars de onderlinge aansprakelijkheidsverdeling regelen.

Wat als het een eenzijdig auto-ongeval was?

Een passagier kan ook gewond raken zonder dat een tweede voertuig betrokken is: de bestuurder raakt van de weg, botst tegen een boom, verliest de macht over het stuur of de auto slaat over de kop. Dan bestaat geen aansprakelijke tweede automobilist.

• de mogelijke aansprakelijkheid van de bestuurder
• de WAM-verzekering van het voertuig
• een eventuele schadeverzekering inzittenden
• andere relevante verzekeringen

Dat een ongeval eenzijdig was, betekent dus niet automatisch dat een gewonde passagier geen verhaalsmogelijkheid heeft. Ook recente rechtspraak van de Hoge Raad laat zien dat aanspraken van inzittenden tegenover de WAM-verzekeraar bij eenzijdige ongevallen afzonderlijk juridisch worden beoordeeld.

Is een passagier altijd schuldloos?

Niet noodzakelijk. De term schuldloze derde veronderstelt juist dat het slachtoffer zelf geen bijdrage heeft geleverd aan het ontstaan van het ongeval. Het Verbond van Verzekeraars noemt dit als voorwaarde voor toepassing van Bedrijfsregeling 7.

Bij een normale inzittende zal dat meestal niet ter discussie staan, maar de concrete omstandigheden blijven bepalend.

Wat als u geen autogordel droeg?

Het niet dragen van een autogordel hoeft niet hetzelfde te zijn als schuld aan het ontstaan van het verkeersongeval. Wel kan afzonderlijk worden onderzocht of het gedrag invloed heeft gehad op de ernst van het letsel. Dat zijn twee verschillende vragen: wie veroorzaakte de botsing, en heeft bepaald gedrag van het slachtoffer de schade vergroot?

In het Nederlandse schadevergoedingsrecht kan een eigen bijdrage aan het ontstaan of de omvang van de schade onder omstandigheden gevolgen hebben. Er hoort daarbij geen standaardpercentage bij: de beoordeling is feitelijk en afhankelijk van de concrete omstandigheden.

Wat als u wist dat de bestuurder alcohol had gedronken?

Ook dat kan een juridisch ingewikkelde situatie opleveren. Er kan worden onderzocht of en in hoeverre het gedrag van de passagier relevant is wanneer deze bewust instapte terwijl duidelijk was dat veilig rijden ernstig ter discussie stond.

Er bestaat echter geen algemene formule waarmee daar automatisch een vast percentage schadevermindering aan wordt gekoppeld. Laat de concrete omstandigheden beoordelen en trek niet zelf de conclusie dat u daardoor geen recht meer heeft op vergoeding.

Wat als de bestuurder te hard reed?

Wanneer de bestuurder van de auto waarin u zat door te hoge of onaangepaste snelheid het ongeval veroorzaakte, kan dat voor diens aansprakelijkheid relevant zijn. Voor u als passagier betekent die verkeersfout niet automatisch dat u dezelfde schuld draagt; uw positie moet afzonderlijk worden beoordeeld.

Wat is het verschil tussen een WA-verzekering en een schadeverzekering inzittenden?

De verplichte motorrijtuigverzekering (WA) dekt binnen de wettelijke grenzen de aansprakelijkheid voor schade die met het voertuig aan anderen wordt toegebracht. Een gewonde passagier kan afhankelijk van de situatie tot de benadeelden behoren voor wie die verzekering relevant is.

Een schadeverzekering inzittenden (SVI) is een aanvullende verzekering die schade van bestuurder en/of inzittenden volgens de polisvoorwaarden kan vergoeden. Binnen de verzekeringssector bestaat bovendien een convenant voor de onderlinge afwikkeling wanneer zowel een SVI als een motorrijtuigverzekering bij de letselschade betrokken is; sinds 1 januari 2023 geldt daarvoor een vernieuwd convenant. Meer uitleg staat op inzittende en letselschade.

Is een inzittendenverzekering verplicht?

Een schadeverzekering inzittenden is niet hetzelfde als de wettelijk verplichte WA-dekking. Of zo'n aanvullende verzekering bestaat, moet worden gecontroleerd aan de hand van de polis van het voertuig. Vraag na het ongeval welke verzekeringen aanwezig zijn.

Wat moet u direct na het ongeval doen?

Ook als passagier gelden eerst de algemene stappen. Laat ernstig, aanhoudend of zorgwekkend letsel medisch beoordelen; zie huisarts na een aanrijding. Noteer daarna in welk voertuig u zat en welke andere voertuigen betrokken waren.

• vraag getuigen om contactgegevens; zie getuigen zoeken
• maak foto's van locatie, voertuigen, schade en verkeerssituatie wanneer uw gezondheid dit toelaat
• schrijf uw eigen herinnering zo snel mogelijk op

Zie ook wat te doen na een aanrijding, foto's maken na een aanrijding en getuigen zoeken.

Kan een passagier ook getuige zijn?

Ja. U kunt bijvoorbeeld hebben waargenomen hoe hard de bestuurder reed, welk verkeerslicht groen stond, of een ander voertuig onverwacht invoegde, of de bestuurder afgeleid was of dat een auto van richting veranderde. Uw rol als slachtoffer sluit niet uit dat uw waarnemingen relevant zijn; zie getuigen bij een verkeersongeval.

Welke medische informatie moet u bewaren?

• huisartsbezoeken
• ziekenhuisinformatie
• medicatie
• verwijzingen
• fysiotherapie
• onderzoeksuitslagen voor zover beschikbaar
• afspraken bij specialisten

De medische behandeling moet worden bepaald door wat voor uw gezondheid nodig is, niet door de schadeclaim. Medische veiligheid gaat vóór juridische claim.

Wat als klachten pas later ontstaan?

Niet alle klachten zijn direct na een botsing duidelijk. Laat klachten die later ontstaan, verergeren of blijven bestaan medisch beoordelen en noteer wanneer ze begonnen. Zie later klachten na een ongeval.

Welke schade kan een gewonde passagier hebben?

• medische kosten die voor eigen rekening blijven
• reiskosten
• verlies van inkomen
• studievertraging
• huishoudelijke hulp
• hulp van familie of anderen
• beschadigde kleding of persoonlijke spullen
• andere noodzakelijke kosten
• immateriële schade

Welke posten daadwerkelijk voor vergoeding in aanmerking komen en hoe ze worden berekend, hangt af van de individuele situatie. Zie letselschadevergoeding en schadevergoeding claimen.

Kan een passagier smartengeld krijgen?

Bij lichamelijk of psychisch letsel kan immateriële schadevergoeding — vaak smartengeld genoemd — onderdeel zijn van de totale letselschade. Dat betekent niet dat voor iedere botsing hetzelfde bedrag geldt: de ernst, duur en gevolgen van het letsel spelen een rol. Zie smartengeld.

Wat als u door het ongeval niet kunt werken?

Arbeidsuitval kan leiden tot inkomensschade. Bewaar gegevens over werkgever, normale arbeidsuren, loon, ziekteperiode, gemiste toeslagen en inkomsten als zelfstandige. De berekening van verlies aan verdienvermogen kan complex worden bij langdurig letsel; zie inkomensschade.

Wat als u passagier was tijdens een zakelijke rit?

Dan kan naast de verkeersrechtelijke positie ook de relatie met werk relevant worden. Rijdt u als werknemer met een collega in een bedrijfsauto naar een klant en raakt u gewond, lees dan ook verkeersongeval tijdens werk. Deze pagina behandelt de passagierspositie; die pagina behandelt de aanvullende werkgevers- en arbeidscontext.

Wat als de bestuurder niet verzekerd is?

Wanneer het voertuig of de aansprakelijke bestuurder niet correct verzekerd blijkt, kunnen bijzondere verhaalsroutes relevant worden. Lees dan tegenpartij niet verzekerd en, afhankelijk van de situatie, Waarborgfonds Motorverkeer.

Wat als de andere bestuurder na het ongeval doorrijdt?

Blijft de veroorzaker onbekend, dan wordt tegenpartij onbekend relevant en waar passend opnieuw het Waarborgfonds Motorverkeer.

Kan de schade worden afgehandeld zonder dat u tussen verzekeraars terechtkomt?

Dat is precies een van de doelen van Bedrijfsregeling 7. De regeling wil voorkomen dat een schuldloze derde wordt geconfronteerd met verzekeraars die naar elkaar blijven wijzen. De inzittende kan zich onder de regeling melden bij de verzekeraar van het voertuig waarin hij zat; verzekeraars regelen daarna hun onderlinge draagplicht.