Wie is aansprakelijk bij een aanrijding op een rotonde?

Wie heeft voorrang op een rotonde?

Veel bestuurders gaan ervan uit dat verkeer dat al op de rotonde rijdt automatisch altijd voorrang heeft. Zo eenvoudig is de juridische regel niet. De voorrang wordt mede bepaald door de inrichting van de specifieke rotonde. Meer over de algemene beoordeling van een voorrangsfout en aansprakelijkheid leest u elders op deze site. Verkeersborden en haaientanden kunnen aangeven dat verkeer dat de rotonde oprijdt voorrang moet verlenen aan het verkeer dat erop rijdt.

• verkeersborden
• haaientanden
• rijstrookmarkeringen
• fietspaden
• oversteekplaatsen
• verkeerslichten
• de rijrichting van beide partijen

Een automobilist die een rotonde oprijdt terwijl bij de toegangsweg bord B6 en haaientanden staan, moet voorrang verlenen aan het verkeer op de kruisende weg. Doet de bestuurder dat niet en ontstaat daardoor een botsing, dan kan deze aansprakelijk zijn voor de schade. Toch blijft de volledige toedracht relevant: een verkeersfout van één bestuurder betekent niet automatisch dat gedragingen van de andere bestuurder juridisch geen rol meer spelen.

Aanrijding bij het oprijden van de rotonde

Een veelvoorkomend ongeval ontstaat wanneer een voertuig de rotonde oprijdt terwijl een ander voertuig al op de rotonde rijdt. Bij de aansprakelijkheidsbeoordeling is dan onder meer relevant welke voorrangsregeling gold, waar beide voertuigen zich bevonden, wanneer het oprijdende voertuig de rotonde opreed, of het andere voertuig zichtbaar was en of voldoende gelegenheid bestond om voorrang te verlenen.

Wanneer uit de omstandigheden blijkt dat een bestuurder voorrang had moeten verlenen, vormt dat een belangrijk uitgangspunt bij de aansprakelijkheidsbeoordeling. Bewijs blijft echter belangrijk: alleen de plaats van de schade op beide auto's hoeft niet altijd voldoende te zijn om de volledige toedracht vast te stellen. Zie ook aansprakelijkheid bij een verkeersongeval.

Aanrijding bij het verlaten van de rotonde

Ook bij het verlaten van een rotonde kunnen verschillende verkeersstromen elkaar kruisen, bijvoorbeeld een fietspad, een andere rijstrook, voetgangers of verkeer dat op dezelfde weg rechtdoor gaat. Bestuurders die afslaan moeten rekening houden met verkeer dat zich naast of dicht achter hen bevindt.

Bij aansprakelijkheid moet daarom ook worden onderzocht waar het fietspad loopt, welke haaientanden aanwezig zijn, of het fietspad onderdeel is van dezelfde weg, waar de botsing precies gebeurde en welke partij afsloeg of van richting veranderde.

Aanrijding door het wisselen van rijstrook

Op grotere rotondes kunnen meerdere rijstroken aanwezig zijn. Een aanrijding kan ontstaan doordat een bestuurder van de binnenste naar de buitenste rijstrook gaat, naar een uitvoegstrook rijdt, te laat voorsorteert of onverwacht van rijstrook verandert.

Het wisselen van rijstrook geldt als een bijzondere manoeuvre. De bestuurder die deze manoeuvre uitvoert, moet het overige verkeer voor laten gaan. Dat betekent echter niet dat iedere botsing tussen twee rijstroken automatisch volledig aan één partij kan worden toegerekend. De exacte inrichting, rijstrookmarkeringen, verkeersbewegingen en eventuele andere fouten blijven van belang.

Aansprakelijkheid op een turborotonde

Een turborotonde verschilt van een eenvoudige rotonde doordat bestuurders vaak vóór het oprijden al de juiste rijstrook moeten kiezen. De rijstroken worden vervolgens door markeringen en soms fysieke afscheidingen geleid.

• welke rijstrook iedere bestuurder vóór de rotonde koos
• welke bestemming bij die rijstrook hoorde
• welke pijlen of markeringen op het wegdek stonden
• of iemand alsnog van rijstrook veranderde
• waar de voertuigen elkaar raakten

Een verkeerde rijstrook kiezen betekent niet dat een bestuurder daarna zonder meer naar een andere rijstrook mag uitwijken. Wanneer daarvoor een rijstrookwisseling nodig is, gelden de regels voor de bijzondere manoeuvre.

Fietser aangereden op een rotonde

De voorrang voor fietsers is niet op iedere rotonde hetzelfde ingericht. Daarom moet naar de concrete verkeersborden en markeringen worden gekeken, zoals haaientanden op het fietspad, haaientanden voor het autoverkeer, de afstand tussen fietspad en rotonde, de rijrichting van de fietser en of de automobilist de rotonde opreed of juist verliet.

Wanneer een motorvoertuig en een fietser botsen, kan daarnaast artikel 185 Wegenverkeerswet relevant zijn. Dat artikel geeft ongemotoriseerde verkeersdeelnemers zoals fietsers en voetgangers bijzondere bescherming, waardoor de aansprakelijkheidsbeoordeling anders kan uitpakken dan bij een botsing tussen twee auto's. Een verkeersfout van een fietser betekent dus niet automatisch dat de fietser zijn volledige schade zelf moet dragen. Zie ook fietser aangereden door een auto.

Wat als beide bestuurders een fout maakten?

Verkeersongevallen zijn niet altijd terug te brengen tot één verkeersfout. Wanneer één bestuurder geen voorrang verleent maar de andere aantoonbaar te hard rijdt of onnodig laat reageert, kan worden onderzocht in welke mate de verschillende gedragingen hebben bijgedragen aan het ontstaan van de schade. Dat kan leiden tot discussie over eigen schuld en een verdeling van de schade. Ook een geslaagd beroep op overmacht kan de aansprakelijkheid beïnvloeden, zie overmacht bij een verkeersongeval.

Welk bewijs is belangrijk na een aanrijding op een rotonde?

Juist bij rotondes kan bewijs belangrijk zijn omdat beide bestuurders soms een andere lezing geven van dezelfde verkeerssituatie. Fotografeer niet alleen de beschadigde voertuigen, maar ook toegangswegen, verkeersborden, haaientanden, rijstrookpijlen, fietspaden, verkeerslichten, uitvoegstroken en de plek van de botsing.

• positie en schade aan de voertuigen, inclusief voor-, achter- en zijkant
• dashcam- en camerabeelden
• contactgegevens van onafhankelijke getuigen
• een zorgvuldig ingevuld schadeformulier met rijstrook en botsplek

Teken liever de werkelijke verkeerssituatie zorgvuldig dan een te eenvoudige schets die later voor meerdere uitleg vatbaar is. Zie ook bewijs verzamelen na een ongeval en schadeformulier invullen.

Wat kunt u doen als de aansprakelijkheid wordt betwist?

Wanneer beide bestuurders een andere versie van het ongeval geven, kan een verzekeraar aansprakelijkheid geheel of gedeeltelijk afwijzen. De relevante vraag is dan niet alleen wie op de rotonde reed, maar welke verkeersregel gold op de exacte plaats van de botsing en welke verkeersbeweging iedere bestuurder maakte.

• waar vond de botsing plaats: bij het oprijden, op de rotonde, tijdens een rijstrookwissel of bij het verlaten?
• welke borden en markeringen waren aanwezig?
• wie veranderde van richting of rijstrook?
• zijn er onafhankelijke beelden of getuigen?
• welke schadebeelden passen bij welke toedracht?
• is sprake van een fietser of voetganger?

Vraag een verzekeraar die aansprakelijkheid afwijst altijd om duidelijk aan te geven op welke feiten en verkeersregels dat standpunt is gebaseerd. Zie ook aansprakelijkheid afgewezen.