Arbeidsongeschikt na een verkeersongeval

Wat betekent arbeidsongeschiktheid na een verkeersongeval?

Arbeidsongeschiktheid kan gevolgen hebben voor uw dagelijkse werkzaamheden, uw loon of andere inkomsten, contact met uw werkgever, re-integratie, eventuele uitkeringen, uw toekomstige mogelijkheden om te werken en uiteindelijk ook voor de hoogte van uw letselschade.

Het is belangrijk om twee zaken uit elkaar te houden. Arbeidsongeschiktheid gaat over de mate waarin u door ziekte of letsel beperkt bent om te werken. Inkomensschade gaat over het financiële nadeel dat daardoor kan ontstaan. U kunt dus arbeidsongeschikt zijn zonder onmiddellijk inkomen te verliezen, bijvoorbeeld wanneer uw werkgever uw volledige loon voorlopig doorbetaalt.

Wanneer bent u arbeidsongeschikt?

In het dagelijks taalgebruik betekent arbeidsongeschikt vaak dat iemand door ziekte of letsel niet kan werken. In werkelijkheid is de situatie vaak genuanceerder.

• volledig niet kunnen werken
• tijdelijk minder uren werken
• uw eigen functie niet volledig kunnen uitvoeren
• alleen aangepaste werkzaamheden kunnen doen
• bepaalde lichamelijke taken niet meer uitvoeren
• problemen hebben met concentratie of mentale belasting
• na verloop van tijd geleidelijk meer werkzaamheden hervatten

Arbeidsongeschiktheid is dus niet altijd een alles-of-nietssituatie. Welke werkzaamheden medisch verantwoord zijn, is een medische en arbeidsgerelateerde beoordeling. Verkeersongevallen.nl kan daarover geen individuele conclusie geven.

Moet u direct weer gaan werken na een ongeval?

Er is niet één algemene termijn te geven waarop iemand na een verkeersongeval weer moet of kan werken. Dat hangt onder meer af van het soort letsel, de ernst van de klachten, uw herstel, uw beroep, de lichamelijke en mentale belasting van uw werk en eventuele aanpassingen op de werkplek.

Iemand met dezelfde lichamelijke klacht kan bij administratief werk mogelijk andere beperkingen ervaren dan iemand met zwaar fysiek werk. Laat medische klachten daarom beoordelen wanneer dat nodig is en bespreek arbeidsmogelijkheden binnen het daarvoor bedoelde traject met werkgever en bedrijfsarts. Ga niet uitsluitend vanwege een schadeclaim meer of minder werken dan medisch en praktisch verantwoord is.

Meld u ziek volgens de normale procedure

Kunt u door het ongeval niet werken? Volg dan de normale ziekmeldingsprocedure van uw werkgever. Uw werkgever mag bij een ziekmelding vragen naar informatie die nodig is voor de bedrijfsvoering, zoals hoe lang u verwacht afwezig te zijn. Een werkgever mag echter niet zelf vragen naar de aard of oorzaak van uw ziekte; medische informatie hoort bij de bedrijfsarts of arbodienst.

De Autoriteit Persoonsgegevens benadrukt dat een werkgever bij een ziekmelding slechts beperkte gegevens over de ziekte van een werknemer mag registreren.

Voor uw letselschadezaak is het verstandig daarnaast zelf vast te leggen:

• wanneer u zich ziek heeft gemeld
• hoeveel uren u normaal werkte
• welke werkzaamheden u uitvoerde
• wanneer u gedeeltelijk bent hervat
• welke aangepaste werkzaamheden u bent gaan doen
• hoe uw inkomen zich ontwikkelt

Welke rol heeft de bedrijfsarts?

Bij ziekte en re-integratie heeft de bedrijfsarts een belangrijke rol. De bedrijfsarts beoordeelt vanuit medisch perspectief welke mogelijkheden en beperkingen voor werk bestaan en adviseert over werkhervatting en re-integratie. Uw werkgever bepaalt dus niet zelfstandig op basis van medische gegevens of u wel of niet kunt werken.

De bedrijfsarts mag relevante adviezen over arbeidsmogelijkheden aan de werkgever geven, maar is gebonden aan het medisch beroepsgeheim. Medische details worden niet zonder meer met de werkgever gedeeld. Voor een letselschadezaak kunnen ontwikkelingen rond werkhervatting belangrijk zijn omdat ze inzicht geven in de feitelijke gevolgen van het letsel voor uw werk.

Wat gebeurt er tijdens de eerste twee ziektejaren?

Bij langdurige ziekte hebben werknemer en werkgever verplichtingen rond re-integratie. Deze zijn geregeld in het kader van de Wet verbetering poortwachter, met als doel dat werknemer en werkgever actief werken aan terugkeer naar werk.

• probleemanalyse door de bedrijfsarts
• plan van aanpak
• periodieke evaluaties
• aangepast werk
• geleidelijke uitbreiding van uren
• zoeken naar andere passende werkzaamheden

UWV beschrijft dat werkgever en werknemer gedurende de eerste twee ziektejaren samen verantwoordelijk zijn voor de re-integratie. Dit traject staat los van de vraag wie aansprakelijk is voor het verkeersongeval. Ook wanneer een ander volledig aansprakelijk is, blijven de normale regels rond ziekte en re-integratie van toepassing.

Wat is aangepast werk?

Wanneer u uw eigen werkzaamheden tijdelijk niet volledig kunt uitvoeren, kan worden bekeken of aangepast werk mogelijk is.

• minder uren werken
• andere werktijden
• tijdelijk lichtere werkzaamheden
• minder tillen of lopen
• meer pauzes
• tijdelijk andere taken
• geleidelijke opbouw van werkzaamheden

Aangepast werk kan onderdeel zijn van re-integratie. Of bepaalde werkzaamheden passend zijn, hangt af van de individuele situatie en moet binnen het reguliere re-integratietraject worden beoordeeld. Voor de letselschadezaak is het nuttig om wijzigingen in werkzaamheden en uren goed vast te leggen.

Wat gebeurt er met uw loon als u ziek bent?

Bij werknemers geldt als hoofdregel dat een werkgever tijdens ziekte maximaal twee jaar loon doorbetaalt. Volgens Rijksoverheid ontvangt een werknemer daarbij in beginsel minimaal 70% van het loon. In het eerste ziektejaar gelden aanvullende wettelijke regels rond het minimumloon. Een cao of arbeidsovereenkomst kan voorzien in een hogere loondoorbetaling.

Daardoor verschilt het daadwerkelijke inkomen tijdens arbeidsongeschiktheid per werknemer. Controleer daarom uw arbeidsovereenkomst, toepasselijke cao, loonstroken en eventuele aanvullende verzekeringen of regelingen. Zie ook kosten bijhouden na een verkeersongeval voor een praktische checklist om financiële gevolgen overzichtelijk vast te leggen.

Ter illustratie: situatie vóór het ongeval €3.000 inkomen; inkomen tijdens ziekte €2.700; mogelijk financieel verschil €300. Dit voorbeeld laat uitsluitend het principe zien en is geen berekening van een individuele schadevergoeding.

Wanneer uw inkomen door het ongeval daalt, kan daarnaast inkomensschade ontstaan. Meer hierover leest u op de pagina over inkomensschade.

Kunt u inkomensschade hebben terwijl u nog werkt?

Ja. U hoeft niet volledig thuis te zitten om financiële schade te hebben. Stel dat u vóór het ongeval 40 uur werkte en structureel overuren maakte. Na het ongeval werkt u tijdelijk 32 uur en kunt u geen overuren meer maken. Dan kunt u nog steeds een aanzienlijk deel van uw normale werkzaamheden uitvoeren, terwijl uw inkomen toch lager is.

• ploegentoeslagen
• onregelmatigheidstoeslagen
• bonus
• provisie
• andere variabele inkomsten

De financiële berekening daarvan behandelen we op de pagina over inkomensschade na een verkeersongeval.

Wat als uw werkgever uw volledige loon doorbetaalt?

Dan kan uw directe inkomensverlies aanvankelijk beperkt of zelfs afwezig zijn. Toch kan arbeidsongeschiktheid andere financiële gevolgen hebben.

• gemiste overuren
• gemiste bonus
• gemiste toeslagen
• achterblijvende carrièreontwikkeling
• pensioenconsequenties
• later alsnog een terugval in inkomen

Daarom is het verstandig uw loonstroken vóór en na het ongeval te bewaren, ook wanneer uw basissalaris voorlopig gelijk blijft.

Heeft uw werkgever ook schade?

Wanneer een werknemer door toedoen van een aansprakelijke derde arbeidsongeschikt raakt, kan ook de werkgever financiële schade hebben, bijvoorbeeld doordat loon moet worden doorbetaald terwijl de werknemer niet of minder productief is.

Het Nederlandse recht kent onder voorwaarden een mogelijkheid voor de werkgever om bepaalde kosten op de aansprakelijke derde te verhalen; dit wordt werkgeversregres genoemd. Dat is echter een eigen vordering van de werkgever. De schade van de werkgever moet daarom niet zonder meer worden opgenomen als persoonlijke schade van het slachtoffer. Voor u als werknemer blijft vooral van belang welke financiële schade u zelf door het ongeval lijdt.

Wat als u een tijdelijk contract heeft?

Bij een tijdelijk contract kan de situatie veranderen wanneer het dienstverband eindigt terwijl u nog ziek bent. Afhankelijk van de omstandigheden kunt u dan mogelijk onder de Ziektewet vallen; UWV kan bij ziekte na het einde van een dienstverband een rol krijgen.

Voor de letselschadezaak ontstaat vervolgens een belangrijke vraag: wat zou er waarschijnlijk met uw werk en inkomen zijn gebeurd als het verkeersongeval niet had plaatsgevonden? Misschien zou uw contract zijn verlengd, misschien zou u ander werk hebben gevonden, of misschien zou het dienstverband ook zonder ongeval zijn geëindigd.

Dit moet per situatie worden beoordeeld. Een tijdelijk contract betekent dus niet automatisch dat inkomensschade stopt op de oorspronkelijke einddatum van het contract.

Wat als u zelfstandige bent?

Voor zelfstandigen bestaat geen werkgever die automatisch het loon doorbetaalt. Arbeidsongeschiktheid kan daardoor direct financiële gevolgen hebben.

• u kunt minder opdrachten uitvoeren
• werkzaamheden moeten worden uitbesteed
• klanten lopen weg
• projecten lopen vertraging op
• u moet vervanging inhuren
• omzet en winst kunnen dalen

De gevolgen verschillen sterk per onderneming. Ook is omzetverlies niet automatisch hetzelfde als persoonlijke inkomensschade. Voor de algemene financiële schade verwijzen we naar de pagina over inkomensschade; de specifieke positie van zelfstandigen komt aan bod zodra die pagina wordt gepubliceerd.

Wat gebeurt er als u na lange tijd nog niet volledig kunt werken?

Wanneer arbeidsongeschiktheid langdurig aanhoudt, kunnen de gevolgen steeds groter worden. Er kan bijvoorbeeld onzekerheid ontstaan over volledige terugkeer in de eigen functie, blijvende aanpassing van uren, ander werk, toekomstige inkomsten, arbeidsongeschiktheidsuitkering en carrièreontwikkeling.

Na bijna twee jaar ziekte kan een WIA-beoordeling aan de orde komen. UWV beoordeelt daarbij niet uitsluitend welke medische aandoening iemand heeft, maar vooral wat iemand ondanks de beperkingen nog kan verdienen in vergelijking met het eerdere loon.

Een WIA-beoordeling is echter iets anders dan de juridische berekening van letselschade. De uitkomst van een sociaalzekerheidsbeoordeling bepaalt dus niet automatisch de omvang van uw civielrechtelijke schade.

Wat is het verschil tussen arbeidsongeschiktheid en verlies van verdienvermogen?

Deze begrippen hangen samen, maar zijn niet hetzelfde. Arbeidsongeschiktheid beschrijft vooral in hoeverre ziekte of letsel uw mogelijkheden om te werken beperkt. Verlies van verdienvermogen gaat over het financiële vermogen om door arbeid inkomen te verdienen dat door het ongeval verloren gaat.

Iemand kan bijvoorbeeld gedeeltelijk arbeidsongeschikt zijn en daardoor gedurende lange tijd minder verdienen. Het financiële gevolg daarvan kan verlies van verdienvermogen opleveren. De Letselschade Raad omschrijft verlies van arbeidsvermogen — ook aangeduid als verlies van verdienvermogen — als verlies van het vermogen om door arbeid inkomsten te verwerven.

De financiële langetermijnberekening behandelen we op de pagina over verlies van verdienvermogen.

Is een arbeidsongeschiktheidspercentage hetzelfde als uw letselschade?

Nee. Dit is een belangrijk onderscheid. Een percentage uit bijvoorbeeld een arbeidsongeschiktheidsbeoordeling is niet automatisch een percentage waarmee uw totale schadevergoeding kan worden berekend. Letselschade wordt vastgesteld aan de hand van de werkelijke financiële en andere gevolgen van het ongeval.

Twee personen met vergelijkbare medische beperkingen kunnen financieel heel verschillende schade hebben, bijvoorbeeld omdat zij verschillende beroepen hebben, andere inkomens hebben, verschillende uren werken, andere carrièreperspectieven hebben of wel of geen vervangend werk kunnen uitvoeren.

Gebruik een arbeidsongeschiktheidspercentage daarom niet als eenvoudige rekensleutel voor de totale schadevergoeding.

Wat als u door het ongeval ander werk moet gaan doen?

Soms blijkt terugkeer naar de oorspronkelijke functie niet volledig mogelijk. Dan kan worden onderzocht of ander passend werk mogelijk is, binnen de eigen organisatie of, afhankelijk van het re-integratietraject, daarbuiten.

• welk inkomen zou u zonder ongeval hebben verdiend
• welk inkomen kunt u in het andere werk verdienen
• is het verschil tijdelijk of blijvend

Wanneer structureel een verschil overblijft, kan dit onderdeel worden van de berekening van verlies van verdienvermogen.

Kan een gemiste promotie meetellen?

Arbeidsongeschiktheid kan soms ook gevolgen hebben voor carrièreontwikkeling. Stel dat u vóór het ongeval concreet uitzicht had op promotie, uitbreiding van uren, een nieuwe functie of een opleiding die tot een hoger salaris zou leiden. Wanneer het ongeval deze ontwikkeling verhindert, kan dit bij de schadeberekening relevant zijn.

Maar toekomstige carrièreontwikkeling moet voldoende aannemelijk kunnen worden gemaakt. Daarbij kunnen bijvoorbeeld helpen schriftelijke toezeggingen, functioneringsverslagen, opleidingsplannen, eerdere carrièreontwikkeling en correspondentie met de werkgever. Hoe onzekerder de toekomstige ontwikkeling, hoe moeilijker deze doorgaans exact te waarderen is.

Welke documenten moet u bewaren?

Wanneer een verkeersongeval invloed heeft op uw werk, is het verstandig relevante administratie vanaf het begin te bewaren.

• arbeidsovereenkomst
• loonstroken vóór en na het ongeval
• jaaropgaven
• relevante roosters
• gegevens over overuren en toeslagen
• correspondentie over ziekmelding
• documenten rond re-integratie
• wijzigingen in werkuren
• informatie over aangepast werk
• uitkeringsspecificaties
• relevante stukken over het einde of wijzigen van het dienstverband

Bewaar medische documenten afzonderlijk van uw financiële en arbeidsadministratie. Niet ieder document hoeft automatisch aan een verzekeraar te worden verstrekt. Het doel is eerst dat u zelf een compleet en controleerbaar dossier heeft.

Houd veranderingen in uw werk bij

Naast officiële documenten kan een eenvoudige tijdlijn nuttig zijn. Bijvoorbeeld: vóór het ongeval de eigen functie met een normaal aantal uren en normaal inkomen; de eerste weken volledig ziek zonder werkzaamheden, waarbij het inkomen afhangt van de loondoorbetaling; een volgende periode met aangepast werk in minder uren; daarna een periode van geleidelijke opbouw van uren; en ten slotte een terugkeer naar eigen of aangepast werk met het daarbij behorende inkomen.

Dit is geen officiële arbeidsongeschiktheidsbeoordeling. Het is een praktisch hulpmiddel waarmee u later kunt reconstrueren hoe uw werkhervatting is verlopen en wanneer financiële gevolgen zijn ontstaan.

Moet u proberen uw schade te beperken?

Bij schadevergoeding speelt in algemene zin mee dat van een benadeelde kan worden verwacht dat redelijke maatregelen worden genomen om schade niet onnodig te laten oplopen. Bij arbeidsongeschiktheid betekent dat niet dat u medische klachten moet negeren of werkzaamheden moet verrichten die niet verantwoord zijn.

Wel is het verstandig om redelijk mee te werken aan passende re-integratie en herstel, voor zover dat van u kan worden gevraagd. De belangen van herstel en gezondheid staan daarbij voorop. De Letselschade Raad benadrukt in de Gedragscode Behandeling Letselschade onder meer het belang van herstelgerichte schaderegeling en het beperken van negatieve gevolgen van het ongeval.

Wat als er discussie ontstaat over uw mogelijkheden om te werken?

Bij langdurige letselschade kan verschil van mening ontstaan over bijvoorbeeld welke beperkingen door het ongeval bestaan, hoeveel iemand nog kan werken, welke werkzaamheden passend zijn, hoe herstel zich ontwikkelt en welke inkomensschade door het ongeval wordt veroorzaakt.

Dit zijn belangrijke vragen omdat ze invloed kunnen hebben op toekomstige schade. Een medische beoordeling en een financiële schadeberekening zijn daarbij verschillende onderdelen. Voorkom daarom dat medische conclusies uitsluitend worden afgeleid uit financiële gegevens of andersom.

Kan arbeidsongeschiktheid tot toekomstige schade leiden?

Ja. Wanneer u langdurig minder kunt werken, kunnen financiële gevolgen ook in de toekomst doorlopen, bijvoorbeeld door lager loon, minder uren, gemiste carrièreontwikkeling, lagere ondernemersinkomsten of mogelijke pensioenschade.

Bij blijvende of langdurige beperkingen wordt daarom niet alleen gekeken naar het inkomen dat u tot vandaag bent misgelopen, maar mogelijk ook naar de toekomstige verdiencapaciteit. Dat onderwerp wordt verder uitgewerkt op de pagina over verlies van verdienvermogen.

Kunnen voorschotten worden betaald als uw inkomen daalt?

Wanneer aansprakelijkheid is erkend en voldoende duidelijk is dat u door het ongeval inkomensschade lijdt, kunnen voorschotten aan de orde zijn. Dat kan belangrijk zijn wanneer uw inkomen daalt terwijl vaste lasten doorgaan, zoals huur of hypotheek, boodschappen, energie, verzekeringen en gezinskosten.

U hoeft bij een langdurige letselschadezaak dus niet noodzakelijk te wachten tot de definitieve afwikkeling voordat voldoende vaststaande schade wordt besproken. Meer hierover leest u op de pagina over voorschot op schadevergoeding.

De drie vragen die u uit elkaar moet houden

Bij arbeidsongeschiktheid na een verkeersongeval spelen in feite drie afzonderlijke vragen, die niet met elkaar mogen worden verward.

• Vraag 1 — Kunt u werken? Dit is een medische en arbeidskundige vraag over uw belastbaarheid.
• Vraag 2 — Verliest u daardoor inkomen? Dit gaat over inkomensschade: het daadwerkelijke financiële nadeel dat ontstaat.
• Vraag 3 — Heeft het ongeval gevolgen voor wat u in de toekomst nog kunt verdienen? Dit raakt aan verlies van verdienvermogen.

Deze vragen kunnen met elkaar samenhangen, maar zijn niet hetzelfde en worden ook niet op dezelfde manier beoordeeld.

Voorbeeld van een overzicht om werk en inkomen bij te houden

Houd vanaf het ongeval een overzicht bij van veranderingen rond uw werk. Een eenvoudig model kan er zo uitzien (periode — werkuren vóór het ongeval — werkuren feitelijk — inkomen vóór het ongeval — feitelijk inkomen):

• Maand 1 — 40 uur — 0 uur — normaal inkomen — sterk verminderd of afhankelijk van loondoorbetaling
• Maand 2 — 40 uur — 20 uur — normaal inkomen — gedeeltelijk inkomen
• Maand 3 — 40 uur — 32 uur — normaal inkomen — grotendeels hersteld inkomen

Gebruik uw eigen, echte gegevens; deze tabel is uitsluitend een administratief model. Bewaar onderliggende bewijsstukken zoals loonstroken en correspondentie zorgvuldig.