Materiële schade na een verkeersongeval

Wat is materiële schade?

Materiële schade is schade die in geld kan worden uitgedrukt. Denk bijvoorbeeld aan:

• beschadigde of verloren spullen
• reparatie- of vervangingskosten
• medische kosten die u zelf moet betalen
• extra reis- en vervoerskosten
• verlies van inkomen
• kosten voor hulp in of rondom het huis
• aanpassingen die door het letsel noodzakelijk worden
• andere redelijke extra uitgaven die zonder het ongeval niet zouden zijn gemaakt

De Letselschade Raad maakt bij het in kaart brengen van letselschade onderscheid tussen schade aan goederen, overige materiële schade en immateriële schade. Tot financiële schadeposten kunnen onder andere medische kosten, extra vervoerskosten, verlies van inkomsten, huishoudelijke hulp en noodzakelijke aanpassingen behoren.

Niet iedere kostenpost wordt automatisch volledig vergoed. Of een bedrag verhaalbaar is, hangt onder meer af van de aansprakelijkheid, het verband met het ongeval, de noodzaak en redelijkheid van de kosten en de beschikbare onderbouwing.

Welke materiële schade kan ontstaan?

Na een verkeersongeval kunnen verschillende soorten financiële schade naast elkaar bestaan. Een botsing kan directe schade veroorzaken aan bijvoorbeeld:

• een auto
• motor
• scooter
• fiets of e-bike
• kleding
• bril
• telefoon
• laptop
• bagage
• kinderzitje of andere persoonlijke eigendommen

Bij beschadigde spullen kan herstel mogelijk zijn. Is herstel niet redelijk of mogelijk, dan kan de waarde van het verloren of beschadigde voorwerp een rol spelen. Bij kleding, bagage en andere goederen wordt volgens De Letselschade Raad doorgaans gekeken naar herstelkosten of — wanneer herstel niet meer mogelijk is — naar de vervangings- of dagwaarde. Daarbij kunnen onder andere aanschafprijs, ouderdom, verwachte levensduur en de tweedehandsmarkt relevant zijn.

Schade aan uw voertuig

Voertuigschade kan een belangrijke afzonderlijke schadepost zijn. Denk niet alleen aan de reparatierekening. Afhankelijk van de omstandigheden kunnen ook andere financiële gevolgen spelen, zoals:

• taxatiekosten
• vervangend vervoer
• waardevermindering na herstel
• kosten in verband met een total-losssituatie

Bij een total loss wordt doorgaans gekeken naar de waarde van een vergelijkbaar voertuig vóór het ongeval en de restwaarde van het beschadigde voertuig. Ook kan na een goed uitgevoerde reparatie bij sommige relatief jonge voertuigen nog waardevermindering bestaan. De afhandeling van schade aan een auto staat verder uitgewerkt bij vergoeding van autoschade.

Medische kosten

Na een ongeval kunt u kosten maken voor onderzoek, behandeling, medicijnen of hulpmiddelen. Een deel daarvan kan door uw zorgverzekering worden betaald. Toch kan er schade overblijven, bijvoorbeeld omdat:

• uw eigen risico wordt aangesproken
• een behandeling niet of niet volledig wordt vergoed
• u hulpmiddelen of andere noodzakelijke zaken zelf moet betalen

De Letselschade Raad wijst er eveneens op dat niet-vergoede medische kosten en het door het ongeval gebruikte eigen risico als schadepost aan de orde kunnen komen. Omdat medische kosten een eigen schadepost vormen, gaat de pagina over medische kosten na een verkeersongeval hier verder op in.

Extra reis- en vervoerskosten

Door letsel kunt u ineens veel meer moeten reizen, bijvoorbeeld voor bezoeken aan:

• huisarts
• ziekenhuis
• fysiotherapeut
• specialist
• revalidatiecentrum
• belangenbehartiger, wanneer een reis voor de schaderegeling noodzakelijk is

Ook kunt u extra vervoerskosten hebben wanneer u vóór het ongeval meestal fietste, maar door uw letsel tijdelijk afhankelijk bent van een auto, openbaar vervoer of taxi. De Letselschade Raad adviseert daarom data, gereden kilometers en OV- of taxikosten bij te houden en bewijsstukken te bewaren. Voor bepaalde letselschadegerelateerde kilometers bestaat bovendien een richtlijn voor kilometervergoeding.

Verlies van inkomen

Kunt u door het ongeval tijdelijk of blijvend minder werken? Dan kan daardoor inkomensschade ontstaan. Bij werknemers kan bijvoorbeeld sprake zijn van:

• lager loon
• gemiste overuren
• weggevallen toeslagen
• gemiste bonussen of andere inkomstenbestanddelen

Voor zelfstandigen kan schade ontstaan door bijvoorbeeld minder omzet, gemiste opdrachten of noodzakelijke vervanging. Inkomensschade kan aanzienlijk zijn en de berekening wordt ingewikkelder wanneer beperkingen langer aanhouden.

Hulp in huis en andere noodzakelijke hulp

Letsel kan ertoe leiden dat u werkzaamheden die u voor het ongeval zelf uitvoerde tijdelijk of blijvend niet meer kunt doen. Denk aan:

• schoonmaken
• boodschappen
• koken
• tuinonderhoud
• klussen in en rond de woning

Onder omstandigheden kan ook hulp door familieleden relevant zijn, zelfs wanneer daar niet altijd direct een normale commerciële rekening tegenover staat. Bij de beoordeling speelt onder meer een rol welke werkzaamheden u vóór het ongeval zelf verrichtte, waarom u deze nu niet meer kunt uitvoeren en welke hulp redelijkerwijs nodig is. De Letselschade Raad hanteert voor bepaalde vormen van huishoudelijke hulp en zelfwerkzaamheid richtlijnen om de schaderegeling voorspelbaarder te maken.

Andere extra kosten door het ongeval

Materiële schade beperkt zich niet tot een paar standaardcategorieën. Ook andere extra kosten kunnen afhankelijk van de situatie relevant zijn wanneer zij daadwerkelijk door het ongeval zijn ontstaan. Voorbeelden zijn:

• extra kleding vanwege letsel of hulpmiddelen
• hogere kosten tijdens een ziekenhuis- of revalidatieopname
• noodzakelijke aanpassingen in huis
• aanpassingen aan een voertuig
• extra energie- of vervoerskosten
• redelijke andere uitgaven die zonder het ongeval niet nodig zouden zijn geweest

De precieze beoordeling blijft afhankelijk van de omstandigheden. Vooral bij grotere uitgaven is het verstandig vooraf te bespreken of de kosten redelijk en noodzakelijk worden gevonden. De Letselschade Raad adviseert dat bijvoorbeeld ook bij woningaanpassingen en andere omvangrijkere kosten.

Materiële schade is iets anders dan smartengeld

Materiële schade en smartengeld worden vaak door elkaar gehaald, maar zijn niet hetzelfde. Materiële schade gaat om financiële schade: kosten, beschadigde bezittingen en verloren inkomsten. Smartengeld is een vergoeding voor immateriële schade. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om pijn, verdriet, ongemak en verlies aan levensvreugde als gevolg van het letsel.

U kunt na hetzelfde verkeersongeval zowel materiële als immateriële schade hebben. Het ene sluit het andere dus niet uit. Meer hierover leest u op de pagina over smartengeld na een verkeersongeval.

Hoe wordt materiële schade vastgesteld?

Bij het vaststellen van materiële schade draait het niet alleen om de vraag welke kosten u heeft gemaakt. Er wordt in de praktijk onder meer gekeken naar de volgende punten.

• Is er daadwerkelijk schade? U moet aannemelijk kunnen maken dat u financieel nadeel heeft geleden.
• Is de schade veroorzaakt door het ongeval? Er moet voldoende verband bestaan tussen het verkeersongeval en de betreffende schadepost.
• Hoe groot is de schade? Dat kan blijken uit bijvoorbeeld facturen, loonstroken, offertes, betalingsbewijzen of andere documenten.
• Zijn de kosten redelijk? Vooral bij toekomstige of grotere uitgaven kan discussie ontstaan over noodzaak en omvang.

De verschillende schadeposten worden gedurende het schaderegelingsproces doorgaans in kaart gebracht en kunnen worden opgenomen in een schadestaat. Ook toekomstige schade kan daarin worden meegenomen. Voor de rekenmethodiek zelf verwijzen we naar de pagina over schadevergoeding berekenen.

Welke bewijsstukken kunt u bewaren?

Een goede administratie maakt het veel eenvoudiger om later uit te leggen welke schade door het ongeval is ontstaan. Bewaar daarom waar mogelijk:

• foto's van beschadigde goederen
• aankoopbewijzen
• reparatieoffertes en facturen
• taxatierapporten
• zorgnota's
• overzichten van het eigen risico
• bonnetjes
• bankafschriften
• kilometerregistraties
• OV- en taxibewijzen
• loonstroken
• gegevens over gemiste inkomsten
• correspondentie met verzekeraars

Heeft u geen aankoopbon meer van een beschadigd voorwerp? Dat betekent niet automatisch dat vergoeding onmogelijk is. Andere informatie kan soms helpen om eigendom, leeftijd en waarde aannemelijk te maken. Begin liefst kort na het ongeval met deze administratie. Naarmate meer tijd verstrijkt wordt het vaak lastiger om betalingen, ritten en kleine schadeposten te reconstrueren.

Moet u schade eerst zelf betalen?

Dat is niet altijd de bedoeling. Wanneer aansprakelijkheid is erkend en duidelijk is dat u door het ongeval schade heeft geleden, kunnen tijdens een lopende letselschadezaak voorschotten worden betaald. Daarmee kan worden voorkomen dat het slachtoffer langdurig alle ongevalsgerelateerde kosten zelf moet voorfinancieren. De Letselschade Raad noemt het zoveel mogelijk gelijk houden van de financiële positie tijdens het schaderegelingsproces expliciet als reden voor voorschotbetalingen. Meer hierover leest u op de pagina over voorschot op schadevergoeding.

Wat als nog niet bekend is hoeveel schade u uiteindelijk heeft?

Dat komt vaak voor bij letselschade. Direct na het ongeval is misschien duidelijk wat de reparatie van een fiets kost, maar nog niet:

• hoe lang het herstel duurt
• hoeveel behandelingen nodig zijn
• wanneer u weer volledig kunt werken
• of klachten blijvend zijn
• welke toekomstige kosten nog ontstaan

Daarom hoeft de totale schade niet direct na het ongeval definitief te worden vastgesteld. Gedurende de behandeling kan de schade verder in kaart worden gebracht. De definitieve afwikkeling vindt vaak pas plaats wanneer voldoende duidelijkheid bestaat over de medische en financiële gevolgen.

Materiële schade claimen na een verkeersongeval

Wilt u materiële schade verhalen, dan is een duidelijk overzicht van uw schade belangrijk. Een praktische aanpak is:

• Leg beschadigde goederen en voertuigen vast.
• Verzamel facturen, bonnetjes, offertes en andere bewijsstukken.
• Houd nieuwe kosten en gemiste inkomsten vanaf het ongeval bij.
• Noteer waarom iedere schadepost verband houdt met het ongeval.
• Werk het schadeoverzicht regelmatig bij.
• Bespreek grotere of ongebruikelijke uitgaven zo nodig vooraf met de verzekeraar of belangenbehartiger.

Wie aansprakelijk is en welk deel van de schade uiteindelijk wordt vergoed, hangt van de omstandigheden van het ongeval af. Voor het volledige traject verwijzen we naar de pagina over schadevergoeding claimen na een verkeersongeval.

Kort samengevat

Materiële schade is het financiële nadeel dat door een verkeersongeval ontstaat. Dat kan veel verder gaan dan alleen schade aan een auto of fiets. Ook medische kosten, extra vervoer, hulp thuis, inkomensverlies en andere redelijke extra kosten kunnen deel uitmaken van het totale schadebeeld.

Belangrijk is dat u zoveel mogelijk kunt onderbouwen:

• welke schade u heeft
• hoe hoog die schade is
• en waarom deze door het ongeval is ontstaan

Niet iedere schadepost kan direct definitief worden berekend. Bij letselschade wordt de schade daarom vaak gedurende langere tijd bijgehouden en aangevuld.