Getuigen bij een verkeersongeval

Waarom zijn getuigen belangrijk na een verkeersongeval?

Een getuige kan informatie geven over wat er vlak vóór, tijdens of direct na een ongeval is gebeurd. Dat kan vooral belangrijk worden wanneer betrokkenen verschillende verklaringen afleggen.

Denk bijvoorbeeld aan discussie over:

• wie voorrang had
• welk verkeerslicht groen was
• wie van rijstrook wisselde
• of een voertuig achteruitreed
• welke bestuurder afsloeg
• waar de voertuigen zich vóór de botsing bevonden
• hoe snel voertuigen ongeveer reden
• wat direct na de botsing is gezegd of gebeurd

Een getuigenverklaring is één mogelijke bewijsbron. De verklaring kan samen met bijvoorbeeld foto's, camerabeelden en het schadeformulier worden gebruikt om de toedracht te reconstrueren. Wat er juridisch moet worden aangetoond, leest u bij aansprakelijkheid bewijzen.

Een getuige bepaalt daarbij niet zelf wie juridisch aansprakelijk is. Een getuige beschrijft in de eerste plaats wat hij of zij heeft waargenomen.

Wie kan getuige zijn van een verkeersongeval?

Veel mensen denken bij een getuige uitsluitend aan een toevallige voorbijganger. Ook andere personen kunnen echter relevante informatie hebben:

• voetgangers
• fietsers
• bestuurders van andere voertuigen
• omwonenden
• medewerkers of bezoekers van nabijgelegen bedrijven
• reizigers bij een bushalte
• inzittenden van voertuigen
• personen die direct na de botsing ter plaatse kwamen

Niet iedereen heeft hetzelfde deel van het ongeval gezien. Iemand kan bijvoorbeeld de botsing zelf niet hebben waargenomen, maar wel hebben gehoord wat een bestuurder direct daarna zei. Maak daarom onderscheid tussen wat iemand zelf heeft gezien of gehoord en wat iemand later van anderen heeft vernomen.

Is een onafhankelijke getuige belangrijker?

De onafhankelijkheid van een getuige kan relevant zijn bij de waardering van een verklaring. Een toevallige voorbijganger die geen relatie heeft met één van de betrokken partijen heeft doorgaans geen persoonlijk belang bij de uitkomst van de aansprakelijkheidsdiscussie. Dat kan de verklaring waardevol maken.

Dit betekent niet dat een partner, familielid, vriend of passagier per definitie geen bruikbare getuige kan zijn. Wel kan bij de beoordeling van een verklaring rekening worden gehouden met:

• de relatie tot een betrokken partij
• de positie van de getuige
• wat de getuige daadwerkelijk kon zien
• de concreetheid van de verklaring
• de consistentie met andere informatie
• het moment waarop de verklaring is afgelegd

Noteer daarom ook gegevens van getuigen die samen met één van de betrokkenen reisden. Laat de uiteindelijke waardering van hun verklaring niet ter plaatse bepalen.

Welke gegevens moet u van een getuige noteren?

Wanneer iemand het ongeval heeft gezien, probeer dan in ieder geval voldoende informatie te krijgen om deze persoon later te kunnen bereiken. Noteer bij voorkeur:

• volledige naam
• telefoonnummer
• e-mailadres

Eventueel kan daarnaast worden vastgelegd:

• waar de getuige zich bevond
• wat de getuige globaal heeft gezien
• of de getuige bereid is later een verklaring af te leggen

Controleer indien mogelijk of het telefoonnummer correct is. U hoeft een getuige niet direct langs de weg een uitgebreide juridische verklaring te laten schrijven: het veiligstellen van de contactgegevens is op dat moment vaak belangrijker. Zie ook wat te doen na een aanrijding.

Wat staat in een goede getuigenverklaring?

Een bruikbare getuigenverklaring is zo veel mogelijk feitelijk, concreet en in de eigen woorden van de getuige. Een verklaring kan bijvoorbeeld vermelden:

• naam van de getuige
• datum van de verklaring
• datum en locatie van het ongeval
• waar de getuige zich bevond
• in welke richting de getuige keek
• welke voertuigen de getuige zag
• welke verkeersbewegingen werden waargenomen
• wat vlak vóór de botsing gebeurde
• wat tijdens de botsing werd waargenomen
• eventueel relevante gebeurtenissen direct daarna

Een getuige moet onderscheid maken tussen wat daadwerkelijk is waargenomen en wat wordt veronderstelt. Minder nuttig is bijvoorbeeld: „Volgens mij was de automobilist gewoon schuldig.” Veel informatiever is: „Ik stond op de hoek van het kruispunt en zag de blauwe auto vanaf rechts het kruispunt oprijden terwijl de andere auto rechtdoor reed.”

De tweede verklaring beschrijft een waarneming. De beoordeling van de aansprakelijkheid kan vervolgens aan de hand van de feiten en de verkeersregels plaatsvinden.

Moet een getuigenverklaring ondertekend worden?

Wanneer een getuigenverklaring schriftelijk wordt vastgelegd, is het verstandig dat duidelijk is van wie de verklaring afkomstig is en wanneer deze is opgesteld. Een gedateerde en ondertekende verklaring kan helpen om hierover duidelijkheid te bieden. Ook andere vormen van communicatie kunnen informatie bevatten, bijvoorbeeld een e-mail waarin een getuige beschrijft wat hij of zij heeft gezien.

Voor de waarde van een verklaring is echter niet alleen de vorm belangrijk; ook de inhoud telt. Een verklaring is bijvoorbeeld beter bruikbaar wanneer duidelijk is:

• wat de getuige zelf waarnam
• vanuit welke positie dat gebeurde
• hoe concreet de waarneming is
• of de verklaring aansluit bij andere objectieve gegevens

Probeer een getuige niet voor te schrijven wat deze moet verklaren.

Wat als de getuige later iets anders verklaart?

Herinneringen kunnen veranderen of vervagen. Daarom kan het nuttig zijn om getuigen zo snel mogelijk na een verkeersongeval hun waarnemingen in eigen woorden te laten vastleggen.

Wanneer een getuige later anders verklaart, betekent dat niet automatisch dat de verklaring waardeloos is. Wel kan de vraag ontstaan waardoor het verschil is ontstaan. Relevant kan bijvoorbeeld zijn:

• hoeveel tijd tussen beide verklaringen zit
• welke verklaring het meest gedetailleerd is
• of er andere bewijsstukken bestaan
• of de getuige een verklaring kan geven voor het verschil

Bewaar daarom indien mogelijk ook eerdere verklaringen of berichten van getuigen.

Wat als u direct na het ongeval geen getuigen heeft genoteerd?

Na een verkeersongeval bent u mogelijk geschrokken, gewond of vooral bezig met de hulpdiensten en de andere betrokkenen. Het komt daarom voor dat iemand pas later beseft dat getuigen belangrijk hadden kunnen zijn. Soms kunnen getuigen alsnog worden gevonden. U kunt bijvoorbeeld nagaan:

• of de politie gegevens heeft genoteerd
• of de andere betrokken partij getuigengegevens heeft
• of omwonenden iets hebben gezien
• of medewerkers van nabijgelegen bedrijven iets hebben waargenomen
• of er camera's in de omgeving aanwezig waren
• of dashcambeelden van andere weggebruikers bestaan

Doe dit zo snel mogelijk. Naarmate meer tijd verstrijkt, wordt het vaak moeilijker om getuigen te vinden en kunnen herinneringen minder nauwkeurig worden. Praktische hulp hierbij vindt u op getuigen zoeken na een ongeval.

Wat als er helemaal geen getuigen zijn?

Geen getuigen hebben betekent niet automatisch dat aansprakelijkheid niet meer kan worden aangetoond. Een getuigenverklaring is slechts één mogelijke bewijsbron. Andere relevante informatie kan bestaan uit:

• het schadeformulier: wat hebben de bestuurders direct na het ongeval vastgelegd?
• foto's: wat laten de ongevalslocatie, verkeerssituatie en voertuigschade zien?
• camerabeelden: zijn er dashcam- of beveiligingsbeelden?
• voertuigschade: kan de locatie van beschadigingen informatie geven over de botsing?
• politiegegevens: welke informatie is eventueel ter plaatse geregistreerd?
• correspondentie: wat hebben partijen kort na het ongeval over de toedracht verklaard?

Juist wanneer er geen getuigen zijn, is het belangrijk om andere beschikbare bewijsstukken zorgvuldig te bewaren. Zie bewijs verzamelen na een verkeersongeval.

Getuigen en aansprakelijkheid bewijzen

Een getuigenverklaring moet vrijwel altijd worden bekeken in combinatie met de rest van het dossier. Stel dat een getuige verklaart dat een auto door rood reed. Dan kan daarnaast relevant zijn:

• waar de getuige stond
• of het verkeerslicht vanaf die positie zichtbaar was
• welk verkeerslicht de getuige bedoelde
• welke rijrichting de auto had
• wat de betrokken bestuurders zelf verklaarden
• of camerabeelden bestaan
• of andere getuigen hetzelfde hebben waargenomen

Het gaat dus niet alleen om de vraag of er een getuige is, maar ook om wat deze getuige daadwerkelijk kon waarnemen en hoe die verklaring past bij het overige bewijs. Voor de bredere juridische bewijsvraag leest u verder bij aansprakelijkheid bewijzen.