Ongeval met ambulance: aansprakelijkheid, voorrang en wat u moet doen

Wanneer is een ambulance een voorrangsvoertuig?

Een ambulance is niet in iedere situatie automatisch een voorrangsvoertuig. Voor die bijzondere status is van belang of het voertuig de wettelijk voorgeschreven optische en geluidssignalen voert.

In de praktijk gaat het om het gebruik van blauw zwaai-, flits- of knipperlicht in combinatie met de tweetonige hoorn. Andere weggebruikers moeten bestuurders van voorrangsvoertuigen voor laten gaan.

Dat kan betekenen dat een automobilist, fietser of andere weggebruiker ruimte moet maken voor een naderende ambulance.

Maar het betekent niet dat een ambulancebestuurder zonder meer iedere verkeerssituatie kan negeren. Juist bij hoge snelheid, kruispunten, verkeerslichten en druk verkeer kan grote voorzichtigheid nodig zijn.

Wanneer heeft een ambulance geen bijzondere voorrang?

Een ambulance kan ook zonder optische en geluidssignalen aan het verkeer deelnemen. Bijvoorbeeld wanneer geen sprake is van een spoedrit.

In zo'n situatie kan niet alleen vanwege het feit dat het voertuig een ambulance is worden aangenomen dat andere verkeersdeelnemers het moeten voorlaten.

De normale verkeersregels blijven dan in beginsel het uitgangspunt.

Dat onderscheid kan na een ongeval zeer belangrijk zijn. Een botsing met een ambulance die zonder zwaailicht en sirene normaal aan het verkeer deelnam, kan juridisch heel anders worden beoordeeld dan een ongeval tijdens een spoedrit.

Hoe ontstaat een ongeval met een ambulance?

Ambulances moeten soms snel door druk of stilstaand verkeer rijden. Andere bestuurders moeten daarop reageren en hebben soms maar weinig tijd om te bepalen waar de ambulance vandaan komt en waar zij veilig ruimte kunnen maken.

Ongevallen kunnen bijvoorbeeld ontstaan wanneer:

• een ambulance een kruispunt oprijdt;
• een ambulance door rood rijdt tijdens een spoedrit;
• een automobilist onverwacht uitwijkt om ruimte te maken;
• twee voertuigen tegelijk proberen plaats te maken;
• een bestuurder de sirene niet of pas laat hoort;
• een fietser of voetganger de ambulance niet tijdig opmerkt;
• een ambulance een voertuig passeert;
• verkeer na een groen verkeerslicht optrekt terwijl een ambulance nadert;
• een ambulance zonder spoed bij een regulier verkeersongeval betrokken raakt.

Voor de aansprakelijkheid is daarom meestal meer nodig dan alleen de vaststelling dat een ambulance bij de botsing betrokken was.

Wie is aansprakelijk bij een aanrijding met een ambulance?

Dat hangt af van de omstandigheden.

Er bestaat geen algemene regel dat bij een ongeval met een ambulance altijd de andere weggebruiker aansprakelijk is. Andersom is ook niet iedere botsing tijdens een spoedrit automatisch de verantwoordelijkheid van de ambulancebestuurder.

Bij de beoordeling kunnen onder andere relevant zijn:

• of de ambulance optische en geluidssignalen voerde;
• of deze signalen voor de andere verkeersdeelnemer tijdig waarneembaar waren;
• de snelheid van de ambulance;
• de snelheid van de andere verkeersdeelnemer;
• de verkeerssituatie en het zicht;
• verkeerslichten en andere verkeerstekens;
• de plaats waar de botsing ontstond;
• welke manoeuvres beide bestuurders uitvoerden;
• hoeveel tijd er was om op de ambulance te reageren;
• verklaringen van getuigen;
• camerabeelden of dashcambeelden;
• sporen en schade aan de voertuigen.

De feitelijke toedracht is daardoor vaak doorslaggevend.

Mag een ambulance door rood rijden?

Tijdens de uitvoering van een dringende taak kunnen bestuurders van voorrangsvoertuigen onder voorwaarden afwijken van bepaalde verkeersvoorschriften.

Dat betekent niet dat een rood verkeerslicht voor een ambulance in iedere situatie zonder verdere afweging kan worden gepasseerd. Een kruispunt oprijden terwijl andere verkeersdeelnemers groen licht hebben, brengt duidelijke risico's mee.

Een ambulancebestuurder moet rekening houden met andere verkeersdeelnemers en de concrete omstandigheden.

Na een botsing op een kruispunt kan daarom niet uitsluitend worden gekeken naar de kleur van het verkeerslicht van één van beide voertuigen. Ook de status van de ambulance, de gevoerde signalen, snelheid, zichtbaarheid en wijze waarop het kruispunt werd benaderd kunnen relevant zijn.

Voorbeeld: ambulance rijdt door rood

Een automobilist krijgt groen licht en rijdt het kruispunt op. Tegelijkertijd nadert van rechts een ambulance die met zwaailichten en sirene onderweg is naar een spoedgeval. Op het kruispunt ontstaat een botsing.

Alleen de mededeling *"ik had groen"* of *"de ambulance was een voorrangsvoertuig"* is onvoldoende om de aansprakelijkheid zorgvuldig te beoordelen.

Er moet bijvoorbeeld worden onderzocht of de automobilist de ambulance redelijkerwijs kon waarnemen, hoe snel beide voertuigen reden en hoe de ambulance het kruispunt naderde.

Wat als u uitwijkt voor een ambulance en daardoor een ongeluk krijgt?

Een ongeval hoeft niet rechtstreeks door een botsing met de ambulance te ontstaan.

U kunt bijvoorbeeld uitwijken om ruimte te maken en daarbij tegen een andere auto, paaltje of vangrail botsen. Ook kunnen twee bestuurders die allebei ruimte proberen te maken elkaar raken.

Dan ontstaat een ingewikkeldere causaliteitsvraag: waardoor is de schade precies ontstaan en kon van de betrokken verkeersdeelnemers een andere reactie worden verwacht?

Bewijs van de oorspronkelijke verkeerssituatie is dan extra belangrijk. Denk aan dashcambeelden, getuigen en camerabeelden waarop de naderende ambulance en de reactie van het verkeer zichtbaar zijn.

Wat als u de sirene niet heeft gehoord?

Dat iemand een sirene niet heeft gehoord, bepaalt op zichzelf niet wie aansprakelijk is.

Er moet worden gekeken naar de totale situatie. Was de ambulance ook zichtbaar? Hoe lang waren de signalen al ingeschakeld? Was er bebouwing die het zicht beperkte? Was sprake van veel verkeerslawaai? Vanuit welke richting naderde de ambulance?

Ook moderne auto's zijn relatief goed geïsoleerd tegen geluid van buiten. Dat neemt de verplichting om aandacht aan het verkeer te besteden niet weg, maar kan onderdeel zijn van de feitelijke omstandigheden.

Daarom is het verstandig om na een ongeval niet te snel conclusies te trekken over schuld.

Ongeval met ambulance zonder zwaailicht en sirene

Wanneer een ambulance zonder optische en geluidssignalen rijdt, is het enkele feit dat het een ambulance betreft niet voldoende om het voertuig als voorrangsvoertuig te behandelen.

Bij een reguliere rit zijn daarom in beginsel de gewone verkeersregels relevant.

Denk bijvoorbeeld aan:

• een kop-staartbotsing;
• een voorrangsfout;
• een aanrijding tijdens het afslaan;
• een botsing bij het wisselen van rijstrook;
• een ongeval op een rotonde;
• een parkeerschade.

De aansprakelijkheid wordt dan in belangrijke mate beoordeeld zoals bij vergelijkbare ongevallen tussen andere motorvoertuigen.

Ongeval tussen een fietser en ambulance

Wanneer een fietser bij een botsing met een ambulance betrokken raakt, kunnen naast de bijzondere regels rond voorrangsvoertuigen ook de regels voor ongevallen tussen een motorrijtuig en een fietser relevant zijn.

Voor fietsers en voetgangers bestaat in het Nederlandse aansprakelijkheidsrecht een bijzondere bescherming bij aanrijdingen met motorvoertuigen. Welke gevolgen die bescherming in een concreet geval heeft, hangt onder andere af van de leeftijd van het slachtoffer, de gedragingen van de betrokkenen en de precieze toedracht.

Een spoedrit maakt zo'n zaak dus niet automatisch eenvoudig.

Voorbeeld: fietser steekt kruispunt over

Een fietser rijdt bij groen licht een kruispunt over. Een ambulance nadert tijdens een spoedrit en er ontstaat een aanrijding.

Dan kunnen verschillende juridische vragen naast elkaar bestaan: de verplichting om een voorrangsvoertuig voor te laten gaan, de wijze waarop de ambulance het kruispunt naderde en de bijzondere bescherming die het aansprakelijkheidsrecht aan fietsers kan bieden.

Een reconstructie van het ongeval kan daarom belangrijk zijn.

Ongeval tussen voetganger en ambulance

Ook een voetganger is een kwetsbare verkeersdeelnemer. Bij een aanrijding met een motorrijtuig gelden bijzondere aansprakelijkheidsregels.

Dat neemt niet weg dat ook de gedragingen van de voetganger en de omstandigheden van een eventuele spoedrit relevant kunnen zijn.

Bij ernstig letsel is het verstandig om bewijs zo snel mogelijk veilig te stellen. Camerabeelden van winkels, woningen, verkeerscamera's of voertuigen kunnen bijvoorbeeld later verdwijnen.

Kan de ambulancedienst aansprakelijk zijn?

Bij een verkeersongeval waarbij een ambulance betrokken is, moet onderscheid worden gemaakt tussen de bestuurder, de eigenaar of exploitant van het voertuig, de werkgever en de betrokken verzekeraar.

Welke partij juridisch moet worden aangesproken, is afhankelijk van de precieze omstandigheden en rechtsgrond. Het is daarom niet verstandig om zonder onderzoek automatisch aan te nemen dat uitsluitend de individuele ambulancebestuurder of juist uitsluitend de ambulancedienst aansprakelijk is.

Voor een slachtoffer is vooral van belang dat wordt vastgesteld welke partij of verzekeraar de schadeafwikkeling moet behandelen.

Welke schade kan na een ongeval met een ambulance ontstaan?

Een ongeval met een ambulance kan materiële schade en letselschade veroorzaken.

Bij letsel kunnen, afhankelijk van de omstandigheden en aansprakelijkheid, bijvoorbeeld aan de orde komen:

• medische kosten die niet elders worden vergoed;
• reiskosten;
• verlies van inkomen;
• kosten voor huishoudelijke hulp;
• kosten voor persoonlijke hulp;
• studievertraging;
• beschadigde persoonlijke bezittingen;
• toekomstige schade;
• smartengeld.

Welke schade daadwerkelijk voor vergoeding in aanmerking komt, moet per geval worden beoordeeld. Het bestaan van letsel betekent niet automatisch dat iedere opgevoerde schadepost volledig wordt vergoed.

Wat moet u doen na een ongeval met een ambulance?

Bij een ongeval met een ambulance kan de situatie chaotisch zijn. De ambulance kan bovendien zelf onderweg zijn geweest naar een patiënt of een patiënt vervoeren.

Stap 1 — Zorg eerst voor veiligheid

Breng uzelf niet onnodig in gevaar en volg aanwijzingen van hulpdiensten op. Bij direct gevaar staat veiligheid boven het verzamelen van bewijs.

Stap 2 — Laat letsel beoordelen

Heeft u pijn, duizeligheid, hoofdpijn, nekklachten, benauwdheid of andere klachten? Laat medische klachten passend beoordelen. Bij ernstige of acute klachten is directe medische hulp noodzakelijk.

Stap 3 — Noteer welke signalen werden gebruikt

Probeer vast te leggen of de ambulance zwaailichten en sirene gebruikte. Noteer ook wanneer u deze voor het eerst zag of hoorde.

Stap 4 — Leg de verkeerssituatie vast

Maak indien veilig mogelijk foto's van de weg, voertuigen, verkeerslichten, verkeersborden, schade, rem- of bandensporen en zichtlijnen.

Stap 5 — Zoek getuigen

Vraag om naam en contactgegevens van mensen die het ongeval daadwerkelijk hebben gezien. Vooral onafhankelijke getuigen kunnen waardevol zijn wanneer partijen verschillend verklaren.

Stap 6 — Denk aan camerabeelden

Controleer of er dashcams, deurcamera's, bedrijfscamera's of andere camera's in de omgeving aanwezig waren. Beelden worden niet altijd langdurig bewaard.

Stap 7 — Bewaar documenten en kosten

Bewaar correspondentie, foto's, medische afspraken en bewijsstukken van kosten en inkomstenverlies.

Stap 8 — Laat aansprakelijkheid beoordelen bij discussie

Bij een ernstig ongeval of discussie over de toedracht kan juridische beoordeling zinvol zijn. Vooral een ongeval tijdens een spoedrit kan juridisch en feitelijk complex zijn.

Medische klachten na de aanrijding

Na een verkeersongeval kunnen klachten onmiddellijk optreden, maar sommige klachten worden pas later duidelijk.

Denk bijvoorbeeld aan:

• nek- en schouderklachten;
• rugpijn;
• hoofdpijn;
• kneuzingen;
• duizeligheid;
• concentratieproblemen;
• slaapproblemen;
• angst of spanning na het ongeval.

Deze pagina kan niet bepalen waardoor individuele klachten worden veroorzaakt of welke behandeling nodig is. Bij medische klachten staat passende medische beoordeling voorop.

Wacht niet met noodzakelijke zorg omdat nog onduidelijk is wie aansprakelijk is.

Medische en juridische causaliteit zijn niet hetzelfde

Het is belangrijk om twee vragen uit elkaar te houden.

De medische vraag is welke klachten en beperkingen iemand heeft en welke medische beoordeling of behandeling passend is.

De juridische vraag is vervolgens of en in hoeverre schade in voldoende verband staat met het ongeval om voor vergoeding in aanmerking te komen.

Dat zijn verschillende beoordelingen. Een jurist stelt geen medische diagnose en medische informatie bepaalt op zichzelf niet automatisch de juridische aansprakelijkheid.

Ook hoeft voor een schadebeoordeling niet zonder meer het volledige medische dossier te worden verstrekt. Het delen en opvragen van medische informatie moet relevant en proportioneel zijn voor het doel waarvoor die informatie nodig is.

Veelgemaakte fouten na een ongeval met een ambulance

Een bijzondere verkeerssituatie kan ertoe leiden dat betrokkenen te snel aannames doen.

Veelvoorkomende fouten zijn:

• aannemen dat een ambulance altijd voorrang heeft;
• aannemen dat een ambulance tijdens een spoedrit nooit aansprakelijk kan zijn;
• uitsluitend naar het verkeerslicht kijken;
• niet vastleggen of zwaailicht en sirene werden gebruikt;
• geen getuigengegevens verzamelen;
• te lang wachten met het veiligstellen van camerabeelden;
• lichamelijke klachten negeren vanwege de discussie over aansprakelijkheid;
• te snel erkennen dat het ongeval volledig de eigen schuld was;
• medische en juridische vragen door elkaar halen.

Een zorgvuldige beoordeling begint daarom bij de feiten.

Aansprakelijkheid bij een ambulanceongeval beoordelen

Bij een eenvoudige aanrijding zonder spoedrit kan de aansprakelijkheidsvraag relatief overzichtelijk zijn. Bij een botsing tijdens een spoedrit kan meer onderzoek nodig zijn.

Relevant kunnen onder andere zijn:

• de plaats en het tijdstip van het ongeval;
• de verkeerssituatie;
• de rijrichtingen;
• verkeerslichten en verkeerstekens;
• het gebruik van zwaailicht en sirene;
• snelheid en manoeuvres;
• zicht en hoorbaarheid;
• getuigenverklaringen;
• foto's en camerabeelden;
• overige beschikbare gegevens over de toedracht.

Pas daarna kan zorgvuldig worden beoordeeld welke verkeersregels van toepassing waren en welke betekenis eventuele fouten van de betrokken partijen hebben.

Letselschade na een ongeval met een ambulance?

Bent u gewond geraakt bij een aanrijding met een ambulance, dan kan het zinvol zijn om eerst overzicht te krijgen over uw situatie, aansprakelijkheid en mogelijke schade.

Via de claimscan kunt u uw situatie gestructureerd in kaart brengen. Dit vervangt geen medische beoordeling. Bij gezondheidsklachten staat medische zorg voorop.