Ongeval met een kart: aansprakelijkheid en letselschade

Welke kartongevallen komen voor?

Een kartongeval kan bijvoorbeeld ontstaan doordat:

• twee karts met elkaar botsen
• een kart achterop een andere kart rijdt
• een deelnemer spint en opnieuw de baan oprijdt
• een kart tegen de baanbegrenzing botst
• remmen niet of onvoldoende functioneren
• gaspedaal blijft hangen
• stuurinrichting niet goed werkt
• een wiel of ander onderdeel defect raakt
• een deelnemer onvoldoende instructies krijgt
• verschillende ervaringsniveaus zonder voldoende toezicht samen rijden
• personeel niet tijdig ingrijpt
• een obstakel of gevaarlijke constructie rond de baan aanwezig is
• een deelnemer tijdens in- of uitstappen letsel oploopt
• losse kleding, haar of een ander voorwerp in bewegende delen terechtkomt

Voor aansprakelijkheid moet worden vastgesteld waarom het ongeval gebeurde.

Is een kartongeval een gewoon verkeersongeval?

Meestal niet wanneer het ongeval plaatsvindt op een afgesloten kartbaan.

De normale verkeersregels voor de openbare weg zijn dan niet zonder meer het centrale juridische kader.

Bij een kartongeval kunnen juist relevant zijn:

• regels voor sport en spel
• algemene zorgvuldigheidsnormen
• zorgplicht van de exploitant
• veiligheid van de accommodatie
• technische staat van de kart
• contractuele voorwaarden
• eigen schuld

Daarom moet een ongeval op een kartbaan niet automatisch hetzelfde worden behandeld als een botsing tussen twee auto's op de openbare weg.

Sport en spel: hogere drempel voor aansprakelijkheid

Bij sport- en spelsituaties wordt gedrag van deelnemers juridisch anders beoordeeld dan in het gewone dagelijkse verkeer.

Deelnemers moeten tot op zekere hoogte rekening houden met fouten die bij de activiteit horen, zoals:

• verkeerd inschatten
• te laat remmen
• minder goed sturen
• onverwachte manoeuvres

Dat betekent dat niet iedere botsing tussen twee karters automatisch leidt tot aansprakelijkheid van één van hen.

In een uitspraak van de Rechtbank Oost-Brabant werd bijvoorbeeld geoordeeld dat een andere karter niet aansprakelijk was, omdat binnen het karten een verhoogde aansprakelijkheidsdrempel geldt. De kartbaan zelf werd in die zaak wél aansprakelijk geacht vanwege onvoldoende instructies en toezicht.

Wanneer kan een andere karter aansprakelijk zijn?

Dat kan wanneer het gedrag duidelijk verder gaat dan wat deelnemers tijdens normaal karten van elkaar hoeven te verwachten.

Denk bijvoorbeeld aan:

• bewust een andere kart rammen
• gevaarlijk gedrag ondanks duidelijke waarschuwingen
• opzettelijk van de baan drukken
• extreem roekeloos rijden dat niets meer met normale wedstrijdsituaties te maken heeft

De precieze grens is feitelijk en juridisch.

Alleen zeggen dat een andere karter een fout maakte is meestal niet voldoende.

Wanneer kan de kartbaan aansprakelijk zijn?

De exploitant van een kartbaan heeft een verantwoordelijkheid voor een veilige organisatie van de activiteit.

Afhankelijk van de omstandigheden kan worden gekeken naar:

• veiligheidsinstructies
• toezicht
• baanindeling
• toelating van deelnemers
• leeftijd en ervaring
• technische staat van karts
• onderhoud
• veiligheidsvoorzieningen
• reactie op incidenten

In een zaak uit 2017 werd een kartbaan aansprakelijk geacht omdat deelnemers met verschillende ervaringsniveaus zonder voldoende instructie en zonder toezicht samen konden rijden.

Dat betekent niet dat iedere kartbaan automatisch aansprakelijk is na een ongeval. De concrete veiligheidsmaatregelen blijven bepalend.

Onvoldoende veiligheidsinstructies

Voorafgaande instructies zijn belangrijk.

Denk aan uitleg over:

• remmen
• gas geven
• vlaggen
• inhalen
• stilvallen
• spinnen
• opnieuw invoegen
• afstand houden
• gedrag bij een ongeval

Als deelnemers zonder voldoende instructie worden toegelaten, kan dat bij een ongeval relevant zijn.

Voorbeeld: onervaren deelnemer rijdt opnieuw baan op

Een onervaren deelnemer raakt van de baan en rijdt vervolgens onverwacht terug het circuit op. Een andere kart botst tegen hem.

Dan kan worden onderzocht:

• welke instructies vooraf zijn gegeven
• wist de deelnemer wat hij moest doen na een spin
• was toezicht aanwezig
• had personeel moeten ingrijpen
• waren ervaren en onervaren deelnemers bewust samen ingedeeld?

In vergelijkbare rechtspraak speelde juist het ontbreken van instructies en toezicht een belangrijke rol bij aansprakelijkheid van de kartbaan.

Onvoldoende toezicht

Toezicht kan op een kartbaan essentieel zijn.

Personeel kan bijvoorbeeld:

• gele of rode vlaggen geven
• snelheid laten minderen
• een heat stilleggen
• gevaarlijk gedrag beëindigen
• hulp bieden na een incident

Wanneer een gevaarlijke situatie langere tijd blijft bestaan zonder ingrijpen, kan dat relevant zijn voor de aansprakelijkheid.

Technisch defect aan de kart

Een ongeval kan ook ontstaan door een technisch probleem.

Denk bijvoorbeeld aan:

• falende remmen
• vastzittend gaspedaal
• stuurprobleem
• losgeraakt onderdeel
• defecte stoel
• defecte gordel waar aanwezig
• probleem met wielophanging

Bij verdenking van een technisch defect kan technisch bewijs bijzonder belangrijk zijn.

In procedures over kartongevallen is bijvoorbeeld geprocedeerd over een mogelijk gebrek aan de remmen van een kart.

Laat een betrokken kart daarom zo mogelijk niet repareren of opnieuw inzetten voordat relevante gegevens zijn veiliggesteld.

Botsing door defecte rem

Stel dat een deelnemer een bocht nadert, remt en merkt dat de kart nauwelijks vertraagt.

De kart botst vervolgens met hoge snelheid tegen de baanbegrenzing.

Dan kunnen vragen spelen zoals:

• was er daadwerkelijk een technisch gebrek
• wanneer was de kart onderhouden
• waren eerdere klachten bekend
• welke inspecties werden uitgevoerd
• is de kart na het ongeval onderzocht?

Een vermoeden alleen is onvoldoende. Technische documentatie en onderzoek kunnen noodzakelijk zijn.

Kart tegen baanbegrenzing

Niet iedere botsing tegen een muur of bandenstapel betekent dat de kartbaan onveilig was.

Een baanbegrenzing is juist bedoeld om voertuigen binnen het circuit te houden en impact op te vangen.

Wel kan worden onderzocht:

• constructie
• positie
• absorptievermogen
• scherpe of uitstekende delen
• afstand tot andere objecten
• snelheid op dat punt
• eerdere incidenten

Gebrekkige kartbaan of opstal

Soms ligt de oorzaak mogelijk niet bij de bestuurder of kart, maar bij de baan zelf.

Bijvoorbeeld:

• gevaarlijke constructie
• losliggende onderdelen
• onvoldoende afscherming
• ongebruikelijk obstakel
• defecte veiligheidsvoorziening

Dan kan naast algemene onrechtmatige daad ook aansprakelijkheid voor een gebrekkige opstal juridisch aan de orde komen.

Rechtspraak laat zien dat bij kartongevallen zowel artikel 6:162 BW als aansprakelijkheid rond de opstal kunnen worden onderzocht.

Losse kleding of lang haar

Bij een kart bevinden zich bewegende mechanische onderdelen.

Losse kleding, sjaals, hoofdbedekking of lang haar kunnen daardoor gevaar opleveren wanneer zij in bewegende delen terechtkomen.

Een kartbaan kan veiligheidsinstructies moeten geven, terwijl ook van deelnemers zelf oplettendheid kan worden verwacht.

In een Nederlandse kartzaak speelde bijvoorbeeld de vraag of een deelneemster voldoende expliciet was gewaarschuwd voor het risico van losse hoofdbedekking. Daarbij werd zowel naar de zorgplicht van de kartbaan als naar eigen verantwoordelijkheid van de deelnemer gekeken.

'Deelname op eigen risico'

Kartbanen gebruiken soms algemene voorwaarden of waarschuwingen waarin staat dat deelname op eigen risico plaatsvindt.

Zo'n tekst betekent niet automatisch dat de exploitant nooit aansprakelijk kan zijn voor letselschade.

Rechtspraak laat zien dat een beroep op een vergaande uitsluiting van aansprakelijkheid onder omstandigheden geen stand houdt, bijvoorbeeld wanneer de kartbaan zelf ernstig tekortschiet in veiligheidsmaatregelen.

De precieze voorwaarden en omstandigheden moeten worden beoordeeld.

Exoneratie in algemene voorwaarden

Een exoneratie is een bepaling waarmee aansprakelijkheid wordt beperkt of uitgesloten.

Bij letselschade moet worden onderzocht:

• stond de clausule geldig in de overeenkomst
• is deze voldoende duidelijk meegedeeld
• hoe ruim is de uitsluiting
• wat veroorzaakte het ongeval
• hoe ernstig was een eventuele veiligheidsfout?

Maak dus niet automatisch de conclusie: 'Er stond eigen risico, dus u kunt niets claimen.'

Eigen schuld van de deelnemer

Een kartbaan kan aansprakelijk zijn en toch hoeft niet automatisch 100% van de schade te worden vergoed.

Ook het gedrag van de deelnemer kan relevant zijn.

Denk bijvoorbeeld aan:

• negeren van instructies
• onveilig rijgedrag
• onvoldoende opletten
• bewust grote risico's nemen
• losse kleding ondanks waarschuwing

In de zaak uit 2017 werd de kartbaan aansprakelijk geacht, maar werd vanwege eigen schuld uiteindelijk 50% van de letselschade toegewezen. Dat percentage was specifiek voor die zaak en mag niet als standaardregel worden gebruikt.

Is karten op zichzelf eigen schuld?

Nee.

De enkele beslissing om te gaan karten betekent niet automatisch dat alle schade voor eigen rekening komt.

Wel accepteert een deelnemer normale risico's die bij de activiteit horen.

Het juridische onderscheid ligt tussen normaal risico van de sport en onnodig of onvoldoende beheerst gevaar door een ander of door de kartbaan.

Kind betrokken bij kartongeval

Bij kinderen kan extra aandacht nodig zijn voor:

• leeftijd
• lengte
• ervaring
• geschiktheid van de kart
• instructies
• toezicht
• indeling met andere deelnemers

Een kind kan niet automatisch aan dezelfde kennis en risicobeoordeling worden gehouden als een ervaren volwassen karter.

Bij ernstig kinderletsel moet bovendien rekening worden gehouden met toekomstige gevolgen voor ontwikkeling, opleiding en arbeidsmogelijkheden.

Volwassene en kind samen op baan

Wanneer zeer verschillende leeftijden, snelheden of ervaringsniveaus tegelijk rijden, kan de vraag ontstaan of de organisator voldoende rekening heeft gehouden met die verschillen.

Dat was ook een relevant punt in rechtspraak waarin deelnemers zonder onderscheid naar ervaring werden toegelaten.

Het is echter geen automatische regel dat verschillende niveaus nooit samen mogen rijden.

Bedrijfsuitje of groepsactiviteit

Karten wordt vaak georganiseerd als:

• bedrijfsuitje
• vrijgezellenfeest
• vriendengroep
• schoolactiviteit
• studentenactiviteit

Dan kunnen naast de kartbaan andere partijen betrokken zijn.

Bijvoorbeeld:

• werkgever
• school
• organisator
• tussenpersoon

Dat betekent niet dat de organisator automatisch aansprakelijk is.

In rechtspraak over een door een onderwijsinstelling georganiseerde kartwedstrijd is bijvoorbeeld ook gekeken naar verzekering en verwachtingen rond dekking.

Wedstrijd versus recreatief karten

De omstandigheden kunnen verschillen tussen:

• recreatief vrij rijden
• georganiseerde wedstrijd
• training
• bedrijfscompetitie

Bij een echte wedstrijd accepteren deelnemers mogelijk andere normale risico's dan tijdens een rustig recreatief arrangement.

De sport- en spelcontext moet daarom concreet worden beoordeeld.

Elektrische kart of benzinekart

Voor de aansprakelijkheid is vooral belangrijk wat het ongeval veroorzaakte.

Toch kan het type aandrijving technisch relevant zijn.

Bijvoorbeeld voor:

• acceleratie
• technische systemen
• brandrisico
• onderhoud
• storingen

Gebruik het type kart niet als automatische juridische categorie.

Ongeval bij instappen of uitstappen

Een deelnemer kan ook letsel oplopen vóór of na de rit.

Bijvoorbeeld door:

• struikelen
• wegglijden
• nog bewegende kart
• onvoldoende toezicht
• onveilige pitstraat

Dan is mogelijk niet zozeer de sport- en speldrempel tussen deelnemers relevant, maar vooral de veiligheid van de organisatie en accommodatie.

Pitstraatongeval

Een pitstraat kan bijzonder risico opleveren omdat stilstaande personen en bewegende karts dicht bij elkaar komen.

In Nederlandse rechtspraak is bijvoorbeeld geprocedeerd over een kartongeval rond de ingang van een pitstraat en de veiligheidsmaatregelen die daar van de exploitant konden worden verwacht.

Bij zo'n ongeval kunnen relevant zijn:

• routing
• verlichting
• markering
• instructies
• personeel
• afsluiting van de pitstraat

Wat als een andere deelnemer bewust gevaarlijk rijdt?

Bewust gevaarlijk gedrag kan buiten de normale sport- en spelrisico's vallen.

Leg zo mogelijk vast:

• kartnummer
• heat
• tijdstip
• getuigen
• waarschuwingen door personeel
• eerdere incidenten

Veel kartbanen gebruiken camera's. Beelden kunnen daarom belangrijk bewijs zijn.

Camerabeelden veiligstellen

Wacht bij ernstig letsel niet onnodig lang.

Vraag zo snel mogelijk of beelden bestaan van:

• circuit
• pitstraat
• start
• ongevalslocatie

Noteer:

• datum
• tijd
• heat
• kartnummer
• naam waaronder geboekt is

Bewijs na een kartongeval

Probeer indien mogelijk te verzamelen:

• foto's van de kart
• kartnummer
• foto's van schade
• baanlocatie
• bandenstapels/barriers
• kleding en helm
• getuigen
• namen van personeel
• boeking
• voorwaarden
• veiligheidsinstructies
• camerabeelden
• onderhoudsinformatie
• incidentregistratie

Bij verdenking van een technisch gebrek kan bewijs snel verdwijnen wanneer de kart opnieuw wordt gebruikt of gerepareerd.

Letsel na een kartongeval

Een kartongeval kan onder andere leiden tot:

• kneuzingen
• botbreuken
• ribletsel
• nek- en rugletsel
• schouderletsel
• hoofdletsel
• hand- of polsletsel
• beenletsel
• psychische klachten

Deze opsomming is niet bedoeld voor zelfdiagnose.

Een botsing kan ook bij relatief lage zichtbare schade forse krachten op het lichaam veroorzaken.

Laat klachten medisch beoordelen wanneer dat nodig is.

Medische zorg vóór de claim

Stel medische zorg niet uit omdat nog onduidelijk is wie aansprakelijk is.

De volgorde moet zijn: gezondheid → bewijs veiligstellen → aansprakelijkheid → schadeclaim.

Een belangenbehartiger of kartbaan kan geen medische diagnose stellen.

Psychische klachten

Een zwaar kartongeval kan ook psychisch impact hebben.

Denk aan:

• angst voor snelheid
• spanning bij autorijden
• herbelevingen
• slaapproblemen

Daarmee kan niet zelfstandig een diagnose worden gesteld.

Bij aanhoudende of ernstige klachten is professionele beoordeling belangrijk.

Medische en juridische causaliteit

Ook bij een kartongeval moeten medische en juridische vragen apart worden beoordeeld.

Medisch: welke klachten, beperkingen en medische bevindingen bestaan?

Juridisch: welke schade kan voldoende aan het kartongeval worden toegerekend?

Dat de kartbaan aansprakelijk is betekent niet automatisch dat iedere latere klacht juridisch door het ongeval is veroorzaakt.

Bij medische informatie moeten relevantie, noodzakelijkheid en proportionaliteit worden bewaakt.

Welke letselschade kan worden vergoed?

Bij aansprakelijkheid kunnen afhankelijk van de situatie onder andere aan de orde komen:

• medische kosten die niet elders worden vergoed
• reiskosten
• beschadigde kleding of persoonlijke spullen
• verlies van inkomen
• verlies van arbeidsvermogen
• huishoudelijke hulp
• persoonlijke hulp
• studievertraging
• toekomstige schade
• smartengeld

Iedere schadepost moet voldoende worden onderbouwd.

Smartengeld

Bij lichamelijk of psychisch letsel kan onder omstandigheden smartengeld aan de orde zijn.

Er bestaat geen standaardbedrag voor een kartongeval.

Relevant kunnen zijn:

• aard en ernst van het letsel
• herstelduur
• operaties
• blijvende beperkingen
• pijn
• psychische gevolgen
• invloed op dagelijks leven
• vergelijkbare gevallen

Voorschot op letselschade

Wanneer aansprakelijkheid voldoende vaststaat en het herstel langer duurt, kunnen voorschotten worden gevraagd.

Bijvoorbeeld voor:

• inkomstenverlies
• huishoudelijke hulp
• vervoer
• noodzakelijke kosten

Een voorschot wordt later meegenomen in de definitieve schaderegeling.

Wat als de kartbaan aansprakelijkheid afwijst?

Een kartbaan of verzekeraar kan bijvoorbeeld stellen:

• deelname was op eigen risico
• het ging om normaal sportrisico
• een andere deelnemer veroorzaakte het ongeval
• de kart was technisch in orde
• alle instructies waren gegeven
• het slachtoffer heeft zelf onveilig gereden

Vraag dan om duidelijkheid over de feitelijke onderbouwing.

Bij ernstig letsel kan het verstandig zijn om voorwaarden, instructies, camerabeelden, onderhoud, toezicht en getuigen opnieuw onafhankelijk te laten beoordelen.

Veelgemaakte fouten na een kartongeval

Probeer onder andere te voorkomen:

• kartnummer niet noteren
• geen incidentmelding laten maken
• alleen zeggen dat 'de remmen niet werkten' zonder dat direct vast te leggen
• wachten tot camerabeelden zijn overschreven
• deelname op eigen risico automatisch accepteren als volledige uitsluiting van aansprakelijkheid
• iedere botsing met een andere karter als gewone verkeersfout behandelen
• geen onderscheid maken tussen normale sportrisico's en veiligheidsfouten
• eigen schuld automatisch als 50% behandelen
• geen getuigengegevens verzamelen
• medische klachten niet laten beoordelen

Kartongeval stap voor stap beoordelen

Bij een aansprakelijkheidsbeoordeling kunnen onder andere deze vragen relevant zijn:

• Waar vond het ongeval plaats?
• Ging het om recreatief rijden of een wedstrijd?
• Welke kart was betrokken?
• Wat veroorzaakte de botsing?
• Welke instructies waren gegeven?
• Was voldoende toezicht aanwezig?
• Was de kart technisch in orde?
• Was de baan voldoende veilig ingericht?
• Wat deden andere deelnemers?
• Welk letsel en welke schade zijn ontstaan?

Pas daarna kan zorgvuldig worden beoordeeld of een andere karter, exploitant, organisator of andere partij aansprakelijk is.

Letselschade na een ongeval met een kart?

Bent u gewond geraakt op een kartbaan door een botsing, technisch defect of mogelijk onvoldoende veiligheidsmaatregelen? Dan kan het zinvol zijn om de toedracht, rol van de kartbaan, eventuele sport- en spelregels en schade gestructureerd in kaart te brengen.

Via de claimscan kunt u uw situatie nader bekijken.

Heeft u medische klachten, dan staat passende medische zorg voorop. De claimscan vervangt geen medische beoordeling.