Ongeval met openslaand autoportier: aansprakelijkheid en letselschade

Hoe ontstaat een ongeval met een openslaand autoportier?

De klassieke situatie ontstaat bij een auto die langs de rijbaan of naast een fietsstrook geparkeerd staat.

Een bestuurder of passagier wil uitstappen en opent het portier. Tegelijkertijd komt een fietser, scooter of motorrijder langs de auto.

Mogelijke situaties zijn:

• een fietser botst rechtstreeks tegen het geopende bestuurdersportier;
• een fietser wijkt voor het portier uit en valt;
• een scooter raakt het portier en de bestuurder komt ten val;
• een motorrijder probeert plotseling uit te wijken;
• een achterpassagier opent een portier aan de verkeerszijde;
• een portier wordt geopend naast een fietsstrook;
• het portier stond al gedeeltelijk open en wordt verder geopend;
• een verkeersdeelnemer raakt een openstaand portier in een smalle straat.

Voor aansprakelijkheid is de precieze toedracht belangrijk.

Wie is aansprakelijk als een autoportier plotseling wordt geopend?

Wie een autoportier opent, moet rekening houden met verkeer dat langs het voertuig rijdt.

Een portier zonder voldoende controle naar buiten openen terwijl een fietser, scooter of motorrijder nadert, kan gevaar opleveren. De Wegenverkeerswet kent als algemeen uitgangspunt dat weggebruikers geen gevaar op de weg mogen veroorzaken of verkeer mogen hinderen.

Voor civiele aansprakelijkheid kan daarnaast worden beoordeeld of iemand onzorgvuldig en daarmee onrechtmatig heeft gehandeld.

Dat betekent echter niet dat na iedere botsing met een portier automatisch 100% aansprakelijkheid vaststaat.

Onder meer kan relevant zijn:

• hoe plotseling het portier werd geopend;
• of vooraf naar achteren is gekeken;
• of spiegels zijn gebruikt;
• of de naderende verkeersdeelnemer zichtbaar was;
• hoe dicht langs de geparkeerde auto's werd gereden;
• de snelheid van de fietser, scooter of motor;
• de beschikbare ruimte op de weg;
• verlichting en weersomstandigheden;
• de plaats van de schade;
• verklaringen van getuigen;
• camera- of dashcambeelden.

Een schadeclaim moet daarom worden beoordeeld aan de hand van de concrete feiten.

Fietser botst tegen een geopend autoportier

Fietsers zijn bijzonder kwetsbaar bij een openslaand portier.

Een fietser kan dicht langs geparkeerde auto's rijden omdat de beschikbare rijruimte beperkt is of omdat een fietsstrook direct langs parkeerplaatsen loopt. Wanneer een portier dan plotseling wordt geopend, kan de fietser nauwelijks ruimte of tijd hebben om te reageren.

Een botsing tegen de rand van een portier kan ertoe leiden dat de fietser over het stuur valt, op de rijbaan terechtkomt of in botsing komt met ander verkeer.

Voorbeeld: portier wordt vlak voor fietser geopend

Een automobilist parkeert langs een fietsstrook. Terwijl een fietser de auto nadert, opent de bestuurder het portier om uit te stappen. De fietser kan niet meer stoppen en botst tegen het portier.

Bij de beoordeling kan onder andere worden gekeken naar het moment waarop het portier werd geopend, of de fietser vanuit de auto zichtbaar was en hoeveel reactietijd de fietser had.

Alleen zeggen dat de fietser "tegen het portier reed" is onvoldoende om de aansprakelijkheid te bepalen.

Scooter of motorrijder tegen autoportier

Een openslaand portier kan ook voor een scooter- of motorrijder gevaarlijk zijn.

Door de hogere snelheid kan de impact groot zijn. Bovendien kan plotseling uitwijken leiden tot een tweede botsing, bijvoorbeeld met een tegemoetkomend voertuig, stoeprand of ander obstakel.

Bij deze ongevallen kunnen dezelfde vragen spelen als bij een fietser:

• wanneer werd het portier geopend;
• was de tweewieler zichtbaar;
• hoe snel reed deze;
• welke ruimte was beschikbaar;
• had degene die het portier opende eerst veilig kunnen controleren;
• kon de bestuurder van de tweewieler de botsing redelijkerwijs nog voorkomen?

Dat een scooter of motor sneller reed dan een fietser betekent niet automatisch dat de bestuurder aansprakelijk is. Een eventuele te hoge of onveilige snelheid kan wel onderdeel worden van de beoordeling.

Maakt het uit of de bestuurder of passagier het portier opent?

Ja, dat kan relevant zijn.

Niet alleen een autobestuurder kan een gevaarlijke situatie veroorzaken. Ook een passagier kan aan de verkeerszijde een portier openen terwijl een fietser of andere verkeersdeelnemer nadert.

Bij de schadeafhandeling moet vervolgens worden bekeken:

• wie het portier daadwerkelijk opende;
• in welke hoedanigheid die persoon handelde;
• wie juridisch voor de schade kan worden aangesproken;
• welke verzekeraar de schade eventueel moet behandelen.

Ga daarom niet automatisch uit van de gedachte dat alleen de bestuurder van de auto juridisch relevant is.

Is de automobilist altijd volledig aansprakelijk?

Nee.

Wanneer iemand een portier zonder voldoende oplettendheid opent terwijl verkeer nadert, kan dat sterk in de richting van aansprakelijkheid wijzen. Maar de uiteindelijke schadeverdeling kan mede afhangen van het gedrag van de andere verkeersdeelnemer.

Denk bijvoorbeeld aan een extreem hoge snelheid, rijden op een plaats waar dat niet was toegestaan of andere gedragingen die aantoonbaar aan het ongeval hebben bijgedragen.

Dit wordt juridisch vaak beoordeeld in het kader van eventuele **eigen schuld**.

Dat betekent niet dat iedere kleine fout onmiddellijk leidt tot een forse vermindering van de schadevergoeding. De omstandigheden en het causale gewicht van de verschillende gedragingen moeten worden beoordeeld.

Hoeveel afstand moet een fietser houden van geparkeerde auto's?

Er bestaat geen eenvoudige universele afstand waarmee aansprakelijkheid na een dooring-ongeval automatisch kan worden vastgesteld.

De beschikbare ruimte verschilt sterk per weg.

Een fietser kan zich bijvoorbeeld bevinden:

• op een gemarkeerde fietsstrook;
• op een smalle rijbaan;
• tussen stilstaand verkeer en parkeerplaatsen;
• op een straat zonder fietsstrook;
• in een drukke stedelijke omgeving.

Van fietsers mag oplettendheid worden verwacht, maar iemand die een portier opent moet eveneens rekening houden met naderend verkeer.

De vraag is daarom niet alleen hoeveel centimeters afstand de fietser hield, maar vooral of beide betrokkenen zich onder de gegeven omstandigheden voldoende zorgvuldig hebben gedragen.

Wat als het portier al open stond?

Dat kan de beoordeling veranderen.

Een portier dat al langere tijd duidelijk zichtbaar openstaat, is een andere situatie dan een portier dat een fractie van een seconde vóór de fietser wordt opengegooid.

Relevant kunnen zijn:

• hoe lang het portier al open stond;
• hoe ver het uitstak;
• of het zichtbaar was;
• de verlichting;
• de snelheid van het naderende verkeer;
• de mogelijkheid om veilig te remmen of uit te wijken.

Ook hier geldt dat één feit meestal niet voldoende is om de aansprakelijkheid definitief vast te stellen.

Uitwijken voor een portier zonder het te raken

Een rechtstreekse botsing met het portier is niet noodzakelijk.

Een fietser kan plotseling uitwijken, ten val komen en letsel oplopen zonder de auto ooit te raken.

Hetzelfde kan gebeuren met een scooter of motor.

Dan wordt bewijs extra belangrijk. De schade aan het autoportier kan immers ontbreken. Er moet dan op andere manieren aannemelijk worden gemaakt:

• dat het portier werd geopend;
• dat daardoor een gevaarlijke situatie ontstond;
• dat de uitwijkmanoeuvre daardoor werd veroorzaakt;
• dat daaruit het ongeval en de schade voortkwamen.

Getuigen en camerabeelden kunnen in zo'n situatie belangrijk zijn.

Voorbeeld: fietser wijkt uit en valt

Een fietser rijdt langs een rij geparkeerde auto's. Een passagier opent onverwacht een portier. De fietser stuurt naar links om een botsing te vermijden, raakt de stoeprand aan de overzijde en valt.

Er is geen contact geweest tussen de fiets en het portier.

Toch kan de gedraging van degene die het portier opende relevant blijven voor de aansprakelijkheid. Er moet dan wel voldoende kunnen worden vastgesteld hoe het ongeval ontstond.

Bewijs na een ongeval met een autoportier

Na een dooring-ongeval kunnen betrokkenen verschillend verklaren.

Degene die het portier opende kan bijvoorbeeld zeggen dat het al langere tijd openstond. De fietser kan verklaren dat het juist plotseling werd geopend.

Leg daarom zoveel mogelijk objectieve informatie vast.

Denk aan:

• foto's van het voertuig en portier;
• foto's van de fiets, scooter of motor;
• schadeplekken;
• positie van de auto;
• parkeerplaats of parkeervak;
• fietsstrook of fietspad;
• breedte van de beschikbare rijruimte;
• zicht vanuit de auto;
• contactgegevens van getuigen;
• camera's van winkels of woningen;
• dashcambeelden;
• eventuele politiegegevens.

Wat moet u doen na een ongeval met een openslaand portier?

Stap 1 — Zorg voor veiligheid

Komt u na de botsing op de rijbaan terecht, probeer dan alleen wanneer dat veilig kan uit een gevaarlijke positie te komen. Schakel bij ernstig letsel of een noodsituatie hulpdiensten in.

Stap 2 — Laat letsel beoordelen

Laat acute of ernstige klachten direct medisch beoordelen. Ook klachten die minder ernstig lijken maar aanhouden of toenemen kunnen reden zijn om medische hulp te zoeken.

Stap 3 — Noteer de betrokken personen

Leg vast wie het portier heeft geopend. Dat hoeft niet dezelfde persoon te zijn als de eigenaar of bestuurder van de auto.

Stap 4 — Maak foto's

Fotografeer de schade, het portier, de fiets of tweewieler en de gehele verkeerssituatie.

Stap 5 — Verzamel getuigengegevens

Vraag om naam en contactgegevens van mensen die daadwerkelijk hebben gezien hoe het portier werd geopend en hoe het ongeval ontstond.

Stap 6 — Zoek camerabeelden

Controleer snel of woningen, winkels, bedrijven, voertuigen of andere camera's het ongeval hebben vastgelegd. Beelden kunnen worden overschreven.

Stap 7 — Bewaar kosten en documenten

Bewaar documenten over medische zorg, reparaties, beschadigde kleding, vervoer, inkomstenverlies en andere mogelijke schade.

Stap 8 — Laat de aansprakelijkheid beoordelen bij discussie

Wordt aansprakelijkheid betwist of is sprake van aanzienlijk letsel, dan kan juridische beoordeling zinvol zijn. Trek niet uitsluitend op basis van de eerste verklaring van een verzekeraar conclusies over de uiteindelijke schadeverdeling.

Letsel na een botsing met een autoportier

Een botsing met een portier kan tot verschillende soorten letsel leiden, vooral doordat een fietser of motorrijder vervolgens valt.

Mogelijke gevolgen zijn onder andere:

• kneuzingen;
• schaafwonden;
• letsel aan handen of polsen;
• schouderletsel;
• botbreuken;
• knie- of beenletsel;
• hoofdletsel;
• nek- of rugklachten;
• psychische klachten na het ongeval.

Deze opsomming is geen middel om zelf een diagnose te stellen.

Bij acute of ernstige klachten moet passende medische hulp worden gezocht. Ook wanneer klachten later duidelijk worden of niet verdwijnen, kan medische beoordeling aangewezen zijn.

Medische zorg komt vóór de juridische claim.

Medische en juridische causaliteit

Bij een letselschadezaak spelen medische en juridische vragen naast elkaar.

Een medisch deskundige beoordeelt gezondheidsklachten, diagnostiek en eventuele behandeling.

De juridische vraag is onder andere of schade in voldoende verband staat met het ongeval en voor wiens rekening die schade komt.

Een belangenbehartiger stelt daarom geen medische diagnose. Ook betekent een medische diagnose niet automatisch dat juridisch iedere klacht en schadepost aan het ongeval wordt toegerekend.

Bij het delen van medische gegevens moet bovendien rekening worden gehouden met privacy en proportionaliteit. Niet het volledige medische verleden is zonder meer noodzakelijk voor iedere beoordeling.

Welke schade kan na een portierongeval worden vergoed?

Wanneer een andere partij aansprakelijk is, kunnen afhankelijk van de situatie verschillende schadeposten voor vergoeding in aanmerking komen.

Denk bijvoorbeeld aan:

• schade aan fiets, scooter of motor;
• beschadigde kleding, helm of telefoon;
• medische kosten die niet elders worden vergoed;
• reiskosten;
• verlies van inkomsten;
• huishoudelijke hulp;
• persoonlijke hulp;
• studievertraging;
• toekomstige schade;
• smartengeld.

Welke schade daadwerkelijk wordt vergoed hangt onder andere af van aansprakelijkheid, causaal verband, bewijs en eventuele eigen schuld.

Veelgemaakte fouten na een dooring-ongeval

Veelvoorkomende fouten zijn:

• alleen foto's van de schade maken en niet van de verkeerssituatie;
• niet vastleggen wie het portier daadwerkelijk opende;
• geen getuigengegevens verzamelen;
• aannemen dat de auto-eigenaar automatisch persoonlijk aansprakelijk is;
• aannemen dat de fietser altijd volledig gelijk krijgt;
• aannemen dat de fietser aansprakelijk is omdat hij tegen het portier reed;
• te lang wachten met het veiligstellen van camerabeelden;
• onmiddellijk een definitieve schulderkenning tekenen;
• medische klachten negeren;
• geen kosten en schadebewijzen bewaren.

Bij discussie over aansprakelijkheid kan juist de combinatie van kleine feitelijke gegevens bepalend zijn.

Aansprakelijkheid stap voor stap beoordelen

Bij een ongeval met een openslaand autoportier kunnen de volgende vragen helpen om de toedracht te reconstrueren:

• Waar stond de auto?
• Aan welke zijde werd het portier geopend?
• Wie opende het portier?
• Waar reed de fietser, scooter of motor?
• Wanneer werd het portier geopend?
• Kon degene die het opende het naderende verkeer zien?
• Hoeveel reactietijd en uitwijkruimte was beschikbaar?
• Was sprake van rechtstreeks contact met het portier?
• Welke schade en sporen zijn zichtbaar?
• Zijn er getuigen of camerabeelden?

Deze feiten geven een beter uitgangspunt voor de aansprakelijkheidsbeoordeling dan alleen de constatering dat iemand "tegen een portier is gereden".

Letselschade na een ongeval met een autoportier?

Bent u als fietser, scooter- of motorrijder gewond geraakt doordat een autoportier werd geopend, dan kan het zinvol zijn om de toedracht, aansprakelijkheid en mogelijke schade gestructureerd in kaart te brengen.

Via de claimscan kunt u uw situatie nader bekijken. De scan vervangt geen medische beoordeling. Bij gezondheidsklachten staat passende medische zorg voorop.