Rijangst na een verkeersongeval

Hoe kan rijangst na een verkeersongeval ontstaan?

Een verkeersongeval kan een ingrijpende ervaring zijn. Tijdens een botsing kan iemand plotseling het gevoel hebben geen controle meer te hebben over wat er gebeurt.

Na het ongeval kunnen verkeerssituaties herinneringen aan die ervaring oproepen.

Angst voor een nieuw ongeval

Iemand kan bang worden dat dezelfde situatie opnieuw gebeurt. Een bestuurder die van achteren is aangereden kan bijvoorbeeld voortdurend in de spiegels kijken uit angst voor een volgende achteropaanrijding.

Angst voor specifieke verkeerssituaties

De angst kan gekoppeld raken aan een bepaalde situatie, zoals:

• snelwegen
• drukke kruispunten
• tunnels
• rotondes
• rijden in het donker
• druk verkeer
• slecht weer
• de locatie waar het ongeval gebeurde

Verlies van vertrouwen

Na een ongeval kan het vertrouwen in het eigen rijgedrag of in andere verkeersdeelnemers afnemen.

Herinneringen aan het ongeval

Bepaalde verkeerssituaties, geluiden of bewegingen kunnen iemand opnieuw aan het ongeval doen denken en spanning oproepen.

Hoe iemand reageert op een verkeersongeval verschilt sterk per persoon.

Hoe kan rijangst zich uiten?

Rijangst kan op verschillende manieren merkbaar zijn.

Lichamelijke reacties

Tijdens of voorafgaand aan autorijden kunnen bijvoorbeeld spanning, zweten, trillen, een versnelde hartslag of een gespannen gevoel ontstaan.

Dergelijke klachten kunnen verschillende oorzaken hebben en zijn op zichzelf geen diagnose.

Gedachten en zorgen

Iemand kan tijdens het rijden voortdurend bezig zijn met wat er mis zou kunnen gaan.

Bijvoorbeeld:

• “Wat als iemand weer tegen mij aanrijdt?”
• “Wat als ik niet snel genoeg reageer?”
• “Wat als ik de controle verlies?”

Vermijdingsgedrag

Rijangst kan ertoe leiden dat iemand bepaalde situaties gaat vermijden.

Bijvoorbeeld:

• niet meer op de snelweg rijden
• alleen overdag rijden
• niet rijden bij regen
• alleen met iemand naast zich rijden
• bepaalde routes vermijden
• helemaal niet meer autorijden

Vermijding kan op korte termijn een gevoel van veiligheid geven, maar wanneer de beperkingen steeds groter worden kan dit het dagelijks functioneren aanzienlijk beïnvloeden.

Is angst na een verkeersongeval normaal?

Spanning of onzekerheid na een ingrijpende gebeurtenis kan voorkomen. Niet iedereen die na een verkeersongeval tijdelijk gespannen achter het stuur zit, ontwikkelt langdurige rijangst.

Bij veel mensen neemt de spanning geleidelijk af.

Het verdient extra aandacht wanneer angst:

• langdurig blijft bestaan
• steeds sterker wordt
• tot steeds meer vermijding leidt
• werk of dagelijkse activiteiten belemmert
• samengaat met andere aanhoudende psychische klachten
• veilige verkeersdeelname in de weg staat

Veiligheid van uzelf en andere verkeersdeelnemers staat voorop.

Rijangst of bredere psychische klachten?

Rijangst kan op zichzelf voorkomen, maar kan ook onderdeel zijn van bredere psychische klachten na een verkeersongeval, zoals bij PTSS na een verkeersongeval.

Iemand kan bijvoorbeeld naast angst tijdens het rijden last hebben van:

• slaapproblemen
• prikkelbaarheid
• somberheid
• concentratieproblemen
• herbelevingen
• schrikreacties
• vermijding van herinneringen aan het ongeval
• voortdurende spanning

Dit betekent niet automatisch dat sprake is van een specifieke psychische aandoening. Daarvoor is professionele beoordeling nodig.

Meer algemene informatie vindt u op Psychische klachten na verkeersongeval.

Wat kunt u doen bij rijangst?

Hoe rijangst het beste kan worden aangepakt hangt af van de aard, ernst en duur van de klachten.

Neem klachten serieus

Probeer eerst vast te stellen wanneer de angst optreedt en welke situaties problemen geven. Is er alleen spanning op de plek van het ongeval of wordt autorijden in steeds meer situaties vermeden?

Bouw niet onverantwoord op

Het doel is niet om angst koste wat kost te negeren. Verkeersdeelname moet veilig blijven.

Wanneer u door paniek, sterke concentratieproblemen of andere klachten onvoldoende veilig kunt rijden, is zelfstandig oefenen niet vanzelfsprekend een geschikte eerste stap.

Bespreek aanhoudende klachten

Wanneer de angst niet vermindert, erger wordt of het dagelijks functioneren beperkt, kan een huisarts of andere passende zorgprofessional helpen beoordelen welke ondersteuning passend is.

Volg professionele begeleiding

Afhankelijk van de situatie kan professionele begeleiding gericht zijn op het omgaan met angst en het geleidelijk herstellen van vertrouwen.

Welke aanpak geschikt is, verschilt per persoon. Een algemene website kan niet bepalen welke behandeling in een individuele situatie nodig is.

Wanneer professionele hulp zoeken?

Er bestaat geen vaste termijn waarna iemand hulp moet zoeken.

Het kan verstandig zijn klachten te bespreken wanneer u merkt dat rijangst niet geleidelijk vermindert of uw leven steeds verder begint te beperken.

Denk bijvoorbeeld aan situaties waarin:

• u niet meer naar uw werk kunt rijden
• u afspraken vermijdt vanwege de reis
• u steeds minder routes durft te nemen
• u helemaal niet meer durft te rijden
• u tijdens het rijden ernstige angst ervaart
• andere psychische klachten blijven bestaan
• uw dagelijks functioneren duidelijk wordt beïnvloed

Een zorgprofessional kan beoordelen of verdere ondersteuning of behandeling nodig is.

Wanneer u daarnaast lichamelijke klachten na het ongeval heeft, is het belangrijk ook die klachten passend te laten beoordelen.

Gevolgen van rijangst voor dagelijks leven en werk

Rijangst kan verder gaan dan alleen ongemak tijdens het autorijden.

Werk

Voor sommige beroepen is autorijden een essentieel onderdeel van het werk. Denk aan vertegenwoordigers, monteurs, chauffeurs of werknemers die verschillende locaties bezoeken.

Ook wanneer autorijden niet tot het beroep zelf behoort, kan woon-werkverkeer problematisch worden.

Sociale activiteiten

Familiebezoek, afspraken, evenementen en andere activiteiten kunnen worden vermeden wanneer daarvoor autorijden nodig is.

Afhankelijkheid van anderen

Iemand kan afhankelijker worden van een partner, familieleden, collega's of vrienden voor vervoer.

Alternatief vervoer

Openbaar vervoer, taxi's of andere vervoersmogelijkheden kunnen noodzakelijk worden wanneer iemand tijdelijk niet kan of durft te rijden.

Vrije tijd

Vakanties, uitstapjes en hobby's kunnen worden beperkt wanneer verkeersdeelname veel angst oproept.

De daadwerkelijke gevolgen verschillen sterk per persoon en leef- en werksituatie.

Kan rijangst onderdeel zijn van letselschade?

Psychische gevolgen kunnen bij de afhandeling van letselschade relevant zijn wanneer voldoende verband bestaat met een verkeersongeval waarvoor een andere partij aansprakelijk is.

Daarbij is niet alleen van belang dat iemand aangeeft bang te zijn. Het verloop van de klachten, medische of professionele beoordeling en de concrete gevolgen voor het dagelijks leven kunnen eveneens relevant zijn.

Mogelijke financiële gevolgen van aanhoudende rijangst kunnen bijvoorbeeld samenhangen met:

• behandeling
• extra vervoerskosten
• verlies van inkomen
• noodzakelijke hulp
• andere aantoonbare gevolgen van het ongeval

Ook immateriële gevolgen kunnen binnen een letselschadezaak een rol spelen.

Deze pagina bepaalt niet of een specifieke klacht juridisch aan een ongeval kan worden toegerekend en berekent geen schadevergoeding.

Voor een breder overzicht leest u Letselschadevergoeding.

Bij verlies van inkomen vindt u meer informatie op Inkomensschade.

Voor het claimproces verwijzen we naar Schadevergoeding claimen.

Vervolgstappen bij rijangst na een verkeersongeval

Bij rijangst na een verkeersongeval staan veilige verkeersdeelname en herstel voorop. Houd in de gaten in welke situaties angst ontstaat, of vermijding toeneemt en in hoeverre de klachten uw dagelijks functioneren beïnvloeden.

Wanneer de klachten aanhouden, toenemen of een duidelijke belemmering vormen, kan het verstandig zijn deze met een passende zorgprofessional te bespreken.

Pas daarna komt de vraag aan de orde of de psychische en financiële gevolgen onderdeel kunnen zijn van een schadeclaim.