Smartengeld bedragen na een verkeersongeval

Wat is smartengeld?

Smartengeld is een vergoeding voor schade die niet rechtstreeks bestaat uit financiële kosten. Dat wordt immateriële schade genoemd.

Denk bijvoorbeeld aan:

• lichamelijke pijn
• verdriet
• angst
• psychische klachten
• verlies van levensvreugde
• beperkingen bij sport en hobby's
• verlies van zelfstandigheid
• littekens
• blijvende beperkingen
• langdurige medische behandelingen

Smartengeld is daarmee iets anders dan bijvoorbeeld:

• medische kosten
• reiskosten
• inkomensverlies
• kosten voor huishoudelijke hulp
• autoschade

Die posten zijn in beginsel vormen van vermogensschade. De Rechtspraak beschrijft smartengeld als een vergoeding voor immateriële schade, zoals pijn, verdriet en verlies van levensvreugde.

Welke factoren bepalen de hoogte van smartengeld?

Bij de begroting kunnen veel omstandigheden relevant zijn.

Aard en ernst van het letsel

Een kneuzing die binnen enkele weken volledig herstelt, heeft doorgaans andere gevolgen dan:

• een gecompliceerde botbreuk
• ernstig hersenletsel
• dwarslaesie
• amputatie
• blijvend oogletsel
• ernstig psychisch letsel

De aard van het letsel is daarom een belangrijk uitgangspunt.

Duur van het herstel

Hoe langer iemand pijn, beperkingen of behandelingen ervaart, hoe groter de immateriële gevolgen kunnen zijn.

Blijvend letsel

Blijvende beperkingen kunnen het smartengeld sterk beïnvloeden. Denk bijvoorbeeld aan blijvend:

• mobiliteitsverlies
• krachtverlies
• chronische pijn
• concentratieproblemen
• zichtverlies
• littekens
• psychische klachten

Medische behandelingen

Ook het behandeltraject kan relevant zijn. Bijvoorbeeld:

• ziekenhuisopnames
• operaties
• revalidatie
• langdurige fysiotherapie
• pijnlijke behandelingen

Invloed op dagelijks leven

Een belangrijk aspect is wat het letsel concreet betekent voor het dagelijks functioneren. Kan iemand bijvoorbeeld nog:

• sporten
• autorijden
• zelfstandig wonen
• voor kinderen zorgen
• reizen
• hobby's uitvoeren
• sociale activiteiten ondernemen

Leeftijd

Leeftijd kan eveneens meewegen. Een blijvende beperking kan bijvoorbeeld extra zwaar wegen wanneer iemand daar naar verwachting nog vele jaren mee moet leven.

Psychische gevolgen

Ook angst, depressieve klachten, PTSS of andere aantoonbare psychische gevolgen kunnen relevant zijn. Rechtbanken kijken bij smartengeld naar het totaalbeeld. In recente rechtspraak wordt onder andere gewicht toegekend aan blijvende gezondheidsklachten, arbeidsongeschiktheid en beperkingen in privé- en sociale activiteiten.

Bestaat er een smartengeldtabel?

Niet in de betekenis van: letsel X = automatisch bedrag Y. De begroting blijft afhankelijk van de individuele omstandigheden. Er bestaan wel verschillende hulpmiddelen.

Vergelijkbare rechterlijke uitspraken

Van oudsher wordt bij smartengeld gekeken naar bedragen die rechters in vergelijkbare zaken hebben toegekend. De omstandigheden worden daarbij vergeleken, zoals:

• soort letsel
• ernst
• herstelduur
• blijvende gevolgen
• leeftijd
• invloed op het leven

Rotterdamse schaal

Sinds 1 januari 2026 worden aanbevelingen over smartengeld binnen de Rechtspraak gehanteerd die aansluiten op de Rotterdamse schaal. Deze schaal is ontwikkeld om meer structuur te bieden bij het bepalen van smartengeldbedragen bij lichamelijk letsel en andere persoonsaantastingen. De Rechtspraak benadrukt dat het om een hulpmiddel gaat dat naast de concrete omstandigheden wordt gebruikt.

Richtlijn Licht Letsel

Voor lichte letselschade bestaat daarnaast de Letselschade Richtlijn Licht Letsel inclusief Smartengeld van De Letselschade Raad. Deze richtlijn is specifiek bedoeld om relatief eenvoudige letselschadezaken efficiënt en slachtoffervriendelijk af te handelen.

Welke bedragen gelden bij licht letsel?

Voor relatief licht letsel biedt De Letselschade Raad een praktische richtlijn. De Richtlijn Licht Letsel inclusief Smartengeld 2026 is bedoeld voor letsel waarbij sprake is van een relatief beperkte herstelperiode en beperkte gevolgen. De richtlijn koppelt de afwikkeling aan de ernst en duur van het letsel en bevat genormeerde bedragen voor smartengeld.

Deze bedragen mogen echter niet automatisch worden gebruikt voor zwaardere of langdurige letselschade. De richtlijn is specifiek gericht op licht letsel.

Waarom geen algemene bedragenlijst op deze pagina?

Een tabel zoals:

• kneuzing = € X
• gebroken arm = € Y
• whiplash = € Z

zou een onjuist beeld geven. Een botbreuk kan bijvoorbeeld:

• volledig herstellen
• meerdere operaties vereisen
• blijvende bewegingsbeperking veroorzaken
• leiden tot chronische pijn

Hetzelfde medische label kan dus zeer verschillende gevolgen hebben. Daarom geeft Verkeersongevallen.nl geen kunstmatige algemene smartengeldtabel voor alle soorten letsel.

Hoe wordt smartengeld bij ernstiger letsel bepaald?

Bij ernstiger of blijvend letsel is een individuele beoordeling nodig. Daarbij worden vergelijkbare rechterlijke uitspraken gebruikt als referentie. Een rechter kan bijvoorbeeld kijken naar zaken waarin:

• vergelijkbaar lichamelijk letsel bestond
• een vergelijkbare herstelduur speelde
• soortgelijke blijvende beperkingen aanwezig waren

Toch zal geen enkele zaak exact hetzelfde zijn.

Zeer ernstig letsel

Bij zeer ernstig letsel kunnen smartengeldbedragen aanzienlijk hoger liggen dan bij licht letsel. Rechtspraak laat zien dat in uitzonderlijk zware situaties bedragen van meer dan € 100.000 kunnen voorkomen. Zo verwees de Rechtbank Rotterdam in een uitspraak uit 2024 naar eerdere zaken met bedragen rond € 187.000 tot € 200.000 in zeer ernstige omstandigheden. Dat zijn echter uitzonderlijke zaken en geen algemeen tarief voor ernstig letsel.

Ook in een zaak uit 2026 over ernstig hersen- en oogletsel paste de Rechtbank Amsterdam de nieuwe aanbevelingen rond de Rotterdamse schaal toe bij de beoordeling van een aanvullend smartengeldvoorschot.

Geen bedrag afleiden uit voorbeelden

Een rechterlijke uitspraak moet altijd in haar eigen context worden gelezen. Relevant kunnen bijvoorbeeld zijn:

• leeftijd
• combinatie van letsels
• duur van het lijden
• mate van zelfstandigheid
• psychische gevolgen
• prognose
• bijzondere persoonlijke omstandigheden

Een bedrag uit een zware zaak is daarom niet zonder meer bruikbaar voor een andere zaak.

Wanneer kan smartengeld worden vastgesteld?

Bij licht en volledig hersteld letsel kan het smartengeld soms relatief vroeg worden bepaald. Bij ernstiger letsel kan het verstandig zijn te wachten totdat beter duidelijk is:

• hoe het herstel verloopt
• welke klachten verdwijnen
• welke beperkingen blijven bestaan
• welke toekomstige gevolgen worden verwacht

Medische eindsituatie

Bij langdurig letsel speelt vaak de vraag of een medische eindsituatie is bereikt. Dat betekent in algemene zin dat de medische toestand voldoende stabiel is om de blijvende gevolgen te beoordelen. Pas dan kan soms goed worden ingeschat:

• hoe lang klachten hebben geduurd
• of sprake is van blijvende invaliditeit
• welke dagelijkse beperkingen blijven bestaan

Dat betekent niet dat in de tussentijd nooit een voorschot op smartengeld kan worden betaald. In letselschadezaken kunnen voorschotten worden verstrekt terwijl de definitieve schade nog niet volledig vaststaat.

Is smartengeld hetzelfde als affectieschade?

Nee.

Smartengeld

Smartengeld is de vergoeding voor de eigen immateriële schade van het slachtoffer. Bijvoorbeeld vanwege:

• pijn
• verdriet
• beperkingen
• verlies van levensvreugde

Affectieschade

Affectieschade is een andere vorm van immateriële schade. Deze kan onder wettelijke voorwaarden toekomen aan bepaalde naasten of nabestaanden wanneer iemand ernstig en blijvend letsel heeft opgelopen, of door het ongeval is overleden.

Shockschade

Ook shockschade is weer iets anders. De Rechtspraak onderscheidt deze categorieën expliciet: het slachtoffer kan smartengeld vragen voor de eigen immateriële schade, terwijl naasten onder voorwaarden aanspraak kunnen maken op affectie- of shockschade. Het is daarom belangrijk deze begrippen niet door elkaar te gebruiken.

Hoe onderbouwt u smartengeld?

Omdat pijn en verlies van levensvreugde niet met een kassabon kunnen worden bewezen, is de onderbouwing anders dan bij bijvoorbeeld reiskosten. Relevante informatie kan zijn:

• medische informatie
• aard van het letsel
• behandelingen
• duur van het herstel
• operaties
• ziekenhuisopnames
• beperkingen
• littekens
• psychische klachten
• invloed op hobby's
• invloed op sociale activiteiten
• gevolgen voor gezinsleven
• blijvende beperkingen

Houd gevolgen concreet

Het is nuttiger om concrete gevolgen te beschrijven dan alleen te zeggen: "Ik heb veel last." Denk bijvoorbeeld aan:

• vóór het ongeval liep ik drie keer per week hard, maar dat lukt niet meer
• ik kan mijn jonge kind niet meer tillen
• ik durf sinds de aanrijding niet meer zelfstandig auto te rijden
• ik word iedere nacht wakker van pijn
• ik heb zes maanden hulp nodig gehad bij dagelijkse activiteiten

Juist deze concrete gevolgen maken inzichtelijk hoe het letsel het leven van het slachtoffer beïnvloedt.

Wat kunt u nu doen?

Wilt u inzicht krijgen in het smartengeld dat mogelijk bij uw situatie past? Breng dan vooral de werkelijke gevolgen van het letsel in kaart. Noteer bijvoorbeeld:

• welk letsel is vastgesteld
• welke behandelingen u heeft gehad
• hoe lang de klachten duren
• welke pijn u ervaart
• welke activiteiten niet meer lukken
• of beperkingen tijdelijk of blijvend zijn
• welke invloed het letsel heeft op werk
• welke invloed het heeft op gezin en sociale leven
• welke hobby's of sporten niet meer mogelijk zijn
• of psychische klachten zijn ontstaan

Vergelijk daarna pas met richtlijnen of vergelijkbare rechterlijke uitspraken. Lees ook verder over Schadevergoeding na een verkeersongeval en over hoe u smartengeld en het berekenen van smartengeld kunt benaderen.

Heeft u lichamelijk of psychisch letsel opgelopen bij een verkeersongeval? Via Claims.nl kunt u uw situatie stap voor stap invoeren in de AI-claimscan. De scan kan helpen bij een eerste inventarisatie van letsel, schadeposten en omstandigheden. De scan berekent geen gegarandeerd smartengeldbedrag en vervangt geen individuele juridische beoordeling.