Inkomensverlies na een verkeersongeval

Wat is verlies van arbeidsvermogen?

Verlies van arbeidsvermogen draait om het financiële nadeel doordat u door het letsel minder kunt verdienen.

Het gaat dus niet uitsluitend om de medische vraag hoeveel procent u arbeidsongeschikt bent.

De kern is het verschil tussen twee situaties:

Situatie zonder ongeval

Wat zou u waarschijnlijk hebben verdiend wanneer het verkeersongeval niet had plaatsgevonden?

Situatie met ongeval

Wat verdient u na het ongeval, rekening houdend met uw beperkingen en mogelijkheden om nog te werken?

Het verschil tussen beide situaties kan de basis vormen voor het verlies van arbeidsvermogen.

De Letselschade Raad geeft aan dat een aansprakelijke verzekeraar bij een claim wegens verlies aan verdienvermogen informatie over bijvoorbeeld arbeidsovereenkomsten kan gebruiken om vast te stellen welke inkomensgevolgen het ongeval heeft gehad.

Welke vormen van inkomensverlies kunnen ontstaan?

Een verkeersongeval kan op verschillende manieren invloed hebben op uw inkomsten.

Denk bijvoorbeeld aan:

• tijdelijk minder loon
• minder uren kunnen werken
• verlies van toeslagen die samenhangen met het werk
• misgelopen overwerk
• verlies van variabele beloning wanneer die zonder ongeval waarschijnlijk zou zijn ontvangen
• niet kunnen doorgroeien naar een beter betaalde functie
• overstappen naar lager betaald werk
• structureel minder arbeidsuren
• volledig uitvallen uit het arbeidsproces
• verlies van ondernemingsinkomen bij zelfstandigen

Niet iedere mogelijke toekomstige inkomstenbron wordt automatisch vergoed.

Er moet voldoende aannemelijk zijn dat de inkomensontwikkeling zonder het ongeval waarschijnlijk zou hebben plaatsgevonden. De schade moet bovendien verband houden met het ongeval. De Letselschade Raad vat dit voor slachtoffers samen met twee kernpunten: de schade moet daadwerkelijk zijn geleden en het moet gaan om schade die door het ongeval is veroorzaakt.

Inkomensverlies als werknemer

Bent u in loondienst, dan betekent arbeidsongeschiktheid niet noodzakelijk dat uw inkomen vanaf de eerste dag daalt.

Bij ziekte heeft een werknemer in Nederland in beginsel gedurende maximaal twee jaar recht op loondoorbetaling door de werkgever. De Letselschade Raad vermeldt dat de wettelijke ondergrens daarbij minimaal 70% van het loon bedraagt en dat cao's of arbeidsovereenkomsten gunstigere regelingen kunnen bevatten.

Daardoor kunnen verschillende situaties ontstaan.

Uw loon wordt volledig doorbetaald

Wanneer u tijdens een korte herstelperiode 100% van uw normale inkomen ontvangt, heeft u op dat moment mogelijk geen direct netto loonverlies.

Dat betekent niet noodzakelijk dat het ongeval geen arbeidsgerelateerde financiële gevolgen heeft.

Er kan bijvoorbeeld discussie ontstaan over:

• misgelopen overuren
• gemiste variabele beloning
• gemiste doorgroeimogelijkheden
• gevolgen voor toekomstige inzetbaarheid

Deze posten moeten afzonderlijk aannemelijk worden gemaakt.

Uw loon wordt gedeeltelijk doorbetaald

Wanneer u tijdens arbeidsongeschiktheid minder ontvangt dan u zonder ongeval zou hebben verdiend, kan het verschil relevant zijn voor de schadeberekening.

U kunt na verloop van tijd niet volledig terugkeren

Bij langdurige beperkingen kan de financiële schade veel groter worden.

Dan moet mogelijk worden onderzocht:

• hoeveel uur u nog kunt werken
• of u uw oorspronkelijke functie nog kunt uitvoeren
• welk ander werk mogelijk is
• welk inkomen u daarmee kunt verdienen
• hoe uw loopbaan zonder ongeval waarschijnlijk zou zijn verlopen

De Letselschade Raad beschrijft dat bij langdurig of blijvend letsel juist arbeidsongeschiktheid en toekomstig verlies van arbeidsvermogen belangrijke onderdelen van de definitieve schadeberekening kunnen worden.

Hoe wordt inkomensverlies berekend?

Een eenvoudige berekening kan er bijvoorbeeld zo uitzien:

inkomen zonder ongeval − daadwerkelijk inkomen na ongeval = inkomensverlies

In de praktijk is de berekening vaak uitgebreider.

Voorbeeld — tijdelijk inkomensverlies

Stel:

• zonder ongeval zou u netto € 2.800 per maand ontvangen
• door arbeidsongeschiktheid ontvangt u tijdelijk € 2.450
• deze situatie duurt vier maanden

Het directe verschil is dan:

€ 2.800 − € 2.450 = € 350 per maand

Over vier maanden:

4 × € 350 = € 1.400

Dit is alleen een vereenvoudigd rekenvoorbeeld.

In een daadwerkelijke schadeberekening kunnen ook andere financiële factoren relevant zijn en moet worden vastgesteld welk deel daadwerkelijk door het ongeval is veroorzaakt.

Niet alleen naar één loonstrook kijken

Bij de beoordeling kan informatie nodig zijn over een langere periode, bijvoorbeeld:

• loonstroken
• jaaropgaven
• arbeidsovereenkomsten
• cao
• urenregistraties
• bonusregelingen
• eerdere inkomensontwikkeling

Zo kan beter worden beoordeeld hoe het inkomen zich vóór het ongeval ontwikkelde en welke inkomsten zonder het ongeval aannemelijk waren.

Hoe wordt toekomstige inkomensschade bepaald?

Bij blijvend of langdurig letsel wordt de berekening moeilijker.

Niemand kan met zekerheid voorspellen hoe een loopbaan zich zonder ongeval zou hebben ontwikkeld.

Daarom moet een vergelijking worden gemaakt tussen een hypothetische toekomst zonder ongeval en de verwachte toekomst mét de beperkingen door het ongeval.

De Letselschade Raad noemt bij dit soort berekeningen onder andere vragen als:

• tot welke leeftijd iemand waarschijnlijk zou hebben doorgewerkt
• welke toekomstige inkomensontwikkeling aannemelijk is
• hoe toekomstige rente en inflatie moeten worden verwerkt
• welke positieve en negatieve kansen in de toekomst moeten worden meegewogen

Voorbeeld

Stel dat iemand vóór het ongeval:

• voltijds werkte
• aantoonbaar goed functioneerde
• uitzicht had op verdere salarisontwikkeling

Door blijvend letsel kan deze persoon daarna nog slechts drie dagen per week werken.

Dan kan gedurende vele jaren verschil ontstaan tussen:

• het inkomen dat zonder ongeval waarschijnlijk zou zijn verdiend
• het inkomen dat met de resterende belastbaarheid nog kan worden verdiend

Dat toekomstige verschil kan een belangrijk onderdeel van de totale letselschade vormen.

Waarom is carrièreontwikkeling relevant?

Het inkomen dat u vandaag verdient, hoeft niet hetzelfde te zijn als het inkomen dat u over vijf of tien jaar zonder ongeval zou hebben verdiend.

Misschien stond u op het punt:

• een opleiding af te ronden
• promotie te maken
• meer uren te gaan werken
• door te groeien naar een andere functie
• een nieuw arbeidscontract te krijgen
• van baan te veranderen

Dergelijke ontwikkelingen kunnen relevant zijn voor de toekomstige schadeberekening wanneer voldoende aannemelijk kan worden gemaakt dat ze zonder het ongeval zouden zijn gerealiseerd.

Hoe concreter de plannen vóór het ongeval waren, hoe beter ze doorgaans kunnen worden onderbouwd.

Denk bijvoorbeeld aan:

• een schriftelijke toezegging van een werkgever
• een lopende sollicitatieprocedure
• functioneringsgesprekken
• behaalde opleidingen
• een duidelijk historisch carrièreverloop
• salarisafspraken

Een vrijblijvende wens om ooit meer te verdienen is iets anders dan een concrete ontwikkeling die al vóór het ongeval zichtbaar was.

Welke rol spelen re-integratie en ander werk?

Na een ongeval ligt de aandacht niet alleen op het berekenen van schade.

Waar mogelijk wordt ook gekeken naar herstel van arbeidsmogelijkheden.

Afhankelijk van de situatie kan bijvoorbeeld worden onderzocht:

• of u uw oude werkzaamheden kunt hervatten
• of uw werk aangepast kan worden
• of u minder uren kunt werken
• of een andere functie bij dezelfde werkgever mogelijk is
• of omscholing zinvol is
• welk ander passend werk u kunt doen

Bij een complexe arbeidsongeschiktheidssituatie kan een arbeidsdeskundige worden ingeschakeld. De Gedragscode Behandeling Letselschade noemt onder meer onderzoek naar het verlies van arbeidsvermogen als mogelijk onderdeel van een arbeidsdeskundige opdracht.

Het doel daarvan is niet uitsluitend financiële schade beperken. Een goede terugkeer naar passend werk kan ook voor het slachtoffer zelf belangrijk zijn.

Wel moet rekening worden gehouden met de daadwerkelijke medische belastbaarheid en individuele omstandigheden.

Inkomensverlies bij zelfstandigen

Voor ondernemers en zzp'ers kan verlies van arbeidsvermogen extra ingewikkeld zijn.

Een werknemer heeft doorgaans een relatief duidelijk salaris. Bij een zelfstandige kan het inkomen per maand of jaar sterk fluctueren.

De Letselschade Raad geeft aan dat voor de berekening van inkomensschade vooral bij zelfstandigen vaak een rekenkundige deskundige nodig is. Deze kan zowel naar reeds geleden schade als toekomstige schade kijken.

Bij een zelfstandige kan onder meer worden gekeken naar:

• jaarrekeningen
• belastingaangiften
• omzetontwikkeling
• winstontwikkeling
• orderportefeuille
• bestaande opdrachten
• seizoensinvloeden
• bedrijfskosten
• noodzaak om vervangende arbeidskracht in te huren
• ontwikkeling van de onderneming vóór het ongeval

De Letselschade Raad wijst er daarnaast op dat zelfstandigen niet onder dezelfde werknemersverzekeringen vallen als werknemers en mogelijk zelf een arbeidsongeschiktheidsverzekering hebben afgesloten.

De specifieke berekening van bedrijfsschade en inkomensverlies bij zelfstandigen behandelen we afzonderlijk op de pagina ZZP'er en letselschade.

Wat kunt u nu doen?

Heeft het verkeersongeval gevolgen voor uw werk of inkomen? Begin dan zo vroeg mogelijk met het vastleggen van uw financiële uitgangssituatie.

Verzamel bijvoorbeeld:

• loonstroken van vóór en na het ongeval
• jaaropgaven
• arbeidsovereenkomst
• cao-gegevens indien relevant
• informatie over toeslagen of structurele variabele beloning
• correspondentie met uw werkgever
• informatie over re-integratie
• gegevens over aangepaste uren of werkzaamheden
• bewijs van concrete carrière- of salarisvooruitzichten
• bij zelfstandigen: jaarrekeningen, aangiften, omzet- en opdrachtgegevens

Maak daarnaast inzichtelijk vanaf welke datum het inkomen daadwerkelijk veranderde en waarom die verandering verband houdt met het letsel.

Meer over de verdere afwikkeling leest u op Letselschadevergoeding na een verkeersongeval en Schadevergoeding claimen.