WA-verzekering bij een aanrijding: wat wordt vergoed?

Wat is een WA-verzekering?

WA staat voor wettelijke aansprakelijkheid. Voor motorrijtuigen geldt in Nederland een verzekeringsplicht. Het uitgangspunt daarvan is dat slachtoffers van verkeersongevallen niet uitsluitend afhankelijk zijn van de financiële mogelijkheden van degene die de schade heeft veroorzaakt.

Wanneer een verzekerd motorrijtuig bij een ongeval betrokken raakt, kan de WA-verzekeraar daarom een belangrijke rol spelen bij de afhandeling van schade waarvoor de verzekerde aansprakelijk is. Zie ook het overzicht van verzekeringen na een verkeersongeval.

• schade aan een andere auto
• schade aan een fiets of andere eigendommen
• medische kosten die niet elders worden vergoed
• inkomensschade door letsel
• noodzakelijke reis- of hulpuitgaven
• smartengeld wanneer daarvoor juridisch aanleiding bestaat

Of een concrete schadepost daadwerkelijk voor vergoeding in aanmerking komt, hangt onder meer af van de aansprakelijkheid, het causaal verband en de onderbouwing van de schade.

Wanneer betaalt de WA-verzekering na een aanrijding?

Een belangrijk uitgangspunt is dat er een relatie moet bestaan tussen de aansprakelijkheid van de verzekerde en de ontstane schade. Zie ook wie is aansprakelijk bij een verkeersongeval.

Voorbeeld: achterop gereden

U staat met uw auto stil voor een rood verkeerslicht. Een automobilist achter u remt te laat en rijdt tegen uw auto. Als de achteroprijdende bestuurder aansprakelijk is, kan zijn WA-verzekeraar worden aangesproken voor de schade die u door het ongeval lijdt.

Dat kan verder gaan dan alleen de reparatie van uw auto. Wanneer u bijvoorbeeld letsel heeft opgelopen, kunnen afhankelijk van de omstandigheden ook letselschadeposten aan de orde zijn.

Voorbeeld: aansprakelijkheid is niet duidelijk

Twee auto's botsen op een kruispunt. Beide bestuurders stellen dat zij groen licht hadden. In zo'n situatie staat niet onmiddellijk vast welke WA-verzekeraar welke schade moet vergoeden. Verklaringen van betrokkenen en getuigen, foto's, verkeerssituatie, schadebeelden en eventueel andere gegevens kunnen nodig zijn om de aansprakelijkheid te beoordelen.

De aanwezigheid van een WA-verzekering neemt een discussie over de toedracht dus niet weg. Zie ook het aansprakelijkheidscluster.

Welke schade kan onder de WA-verzekering vallen?

Als de verzekerde aansprakelijk is, kan de WA-verzekering verschillende soorten schade van de benadeelde betreffen. Zie ook schadevergoeding na een verkeersongeval.

Schade aan spullen

• reparatiekosten van een voertuig
• verlies in waarde van een voertuig
• schade aan een fiets
• beschadigde kleding
• een kapotte telefoon of bril
• andere eigendommen die door het ongeval beschadigd zijn

Bij voertuigschade kan een expert worden ingeschakeld om de omvang van de schade vast te stellen.

Letselschade

Heeft het ongeval lichamelijk of psychisch letsel veroorzaakt, dan kan de schade aanzienlijk breder zijn dan alleen de directe medische kosten. Zie letselschadevergoeding.

• niet-vergoede medische uitgaven
• verlies van inkomen
• extra reiskosten
• kosten voor huishoudelijke hulp
• hulp of verzorging door anderen
• studievertraging
• toekomstige schade
• smartengeld

Niet iedere kostenpost wordt zonder meer volledig vergoed. De schade moet verband houden met het ongeval en voldoende kunnen worden onderbouwd. Zie ook schadevergoeding claimen.

Kan ik de WA-verzekeraar van de tegenpartij rechtstreeks aanspreken?

Bij schade door een motorrijtuig heeft een benadeelde onder de voorwaarden van de Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen (WAM) een eigen recht tegenover de verzekeraar.

Dat is praktisch belangrijk. Een slachtoffer hoeft daardoor bij een gedekte aansprakelijkheid niet uitsluitend te proberen de schade rechtstreeks op de bestuurder of eigenaar van het voertuig te verhalen.

Na een aanrijding is het daarom belangrijk om de verzekeringsgegevens van de betrokken voertuigen correct vast te leggen.

Wat als ik zelf de aanrijding heb veroorzaakt?

Heeft u zelf een aanrijding veroorzaakt, dan is uw WA-verzekering in beginsel bedoeld voor de aansprakelijkheid tegenover de benadeelde.

Stel dat u door onvoldoende afstand houden tegen een andere auto rijdt. De bestuurder van die auto heeft voertuigschade en loopt letsel op. Als u daarvoor aansprakelijk bent, kan uw WA-verzekeraar de schade van die ander behandelen.

Dat betekent niet automatisch dat dezelfde WA-dekking ook uw eigen autoschade vergoedt. Voor schade aan uw eigen voertuig kan bijvoorbeeld een casco- of allriskdekking relevant zijn, afhankelijk van de polis die u heeft afgesloten. Ook voor eigen personenschade kunnen andere verzekeringen een rol spelen.

WA-verzekering en schadeverzekering inzittenden zijn niet hetzelfde

Een WA-verzekering en een schadeverzekering inzittenden hebben verschillende functies.

De WA-verzekering richt zich op aansprakelijkheid voor schade aan anderen. Een schadeverzekering inzittenden kan — afhankelijk van de polisvoorwaarden — dekking bieden voor schade van bestuurder en inzittenden, waarbij de aansprakelijkheidsvraag een andere rol kan spelen.

Dat verschil is vooral belangrijk wanneer u als bestuurder zelf letsel heeft opgelopen bij een ongeval dat u geheel of gedeeltelijk zelf heeft veroorzaakt. Lees hiervoor verder op schadeverzekering inzittenden.

Wat als de tegenpartij ook schuld heeft?

Verkeersongevallen zijn niet altijd volledig aan één partij toe te rekenen.

Soms hebben meerdere verkeersdeelnemers bijgedragen aan het ontstaan of de omvang van de schade. Dan kan sprake zijn van een verdeling van aansprakelijkheid of eigen schuld.

Een eenvoudig voorbeeld: bestuurder A maakt een verkeersfout, maar bestuurder B heeft eveneens onvoorzichtig gehandeld. Als beide gedragingen hebben bijgedragen aan het ongeval, kan de uiteindelijke schadeverdeling afhangen van de concrete omstandigheden.

Daarom moet een percentage dat een verzekeraar noemt niet zonder meer worden gezien als een vaststaand gegeven. De juridische beoordeling kan afhangen van bewijs, verkeersregels en de precieze toedracht.

Bij ongevallen met fietsers en voetgangers kunnen bovendien bijzondere beschermingsregels gelden.

Wat moet u na de aanrijding regelen?

Na een verkeersongeval komt veiligheid altijd eerst. Zorg zo nodig voor medische hulp en voorkom nieuw gevaar op de weg.

Leg daarna, voor zover de situatie dit toelaat, zoveel mogelijk relevante informatie vast. Zie ook wat te doen na een aanrijding.

Wat als de verzekeraar aansprakelijkheid afwijst?

Een verzekeraar kan tot de conclusie komen dat zijn verzekerde niet aansprakelijk is, of slechts voor een gedeelte.

Zo'n afwijzing betekent niet noodzakelijk dat daarmee juridisch definitief vaststaat dat u geen recht op vergoeding heeft.

• welke toedracht de verzekeraar hanteert
• op welke verkeersregels de beslissing is gebaseerd
• welk bewijs is meegewogen
• of getuigenverklaringen zijn meegenomen
• of de verzekeraar uitgaat van eigen schuld
• of relevante feiten ontbreken

Een uitgebreide behandeling hiervan staat op verzekeraar wijst aansprakelijkheid af. Wanneer u juridische bijstand nodig heeft, kan ook een rechtsbijstandverzekering relevant zijn.

Medische klachten na de aanrijding

Heeft u na het ongeval pijn, duizeligheid, bewegingsbeperkingen of andere klachten, neem deze serieus. Sommige klachten zijn direct merkbaar, terwijl andere pas later duidelijker kunnen worden. Zie ook later ontstane klachten na een ongeval.

Laat klachten beoordelen door een passende zorgverlener wanneer dat medisch nodig is. Doe dat in de eerste plaats voor uw gezondheid.

Een medische beoordeling kan daarnaast helpen om het verloop van klachten vast te leggen. Voor een eventuele letselschadezaak kan later relevant zijn of aannemelijk kan worden gemaakt dat klachten en beperkingen door het ongeval zijn ontstaan.

Bij ernstige of acute klachten moet medische hulp niet worden uitgesteld vanwege een verzekeringskwestie.

Veelgemaakte fouten bij WA-schade

Een aantal misverstanden komt regelmatig voor.

"De tegenpartij is WA-verzekerd, dus mijn schade wordt altijd betaald." Nee. De aansprakelijkheid moet nog steeds worden beoordeeld.

"Mijn eigen WA-verzekering betaalt mijn autoschade." Niet zonder meer. WA-dekking is primair bedoeld voor aansprakelijkheid tegenover anderen.

"De verzekeraar bepaalt definitief wie juridisch gelijk heeft." Een verzekeraar neemt een standpunt in over aansprakelijkheid, maar dat standpunt hoeft niet altijd het laatste woord te zijn.

"Alleen de autoschade telt." Bij letsel kunnen ook andere financiële en niet-financiële gevolgen relevant zijn.

"Ik heb nauwelijks schade aan de auto, dus letsel kan niet bestaan." De omvang van voertuigschade alleen bepaalt niet of iemand lichamelijke klachten kan hebben. Medische klachten moeten op hun eigen merites worden beoordeeld.

Juridische kern

Voor motorrijtuigen bestaat in Nederland een wettelijke verzekeringsplicht. De WA-verzekering beschermt daarmee niet alleen de verzekerde tegen de financiële gevolgen van aansprakelijkheid, maar biedt ook bescherming aan benadeelden.

Voor vergoeding blijft echter de aansprakelijkheidsvraag essentieel.

• verkeersregels
• feitelijke gedragingen van betrokkenen
• bewijsmateriaal
• causaal verband
• eventuele eigen schuld
• bijzondere regels voor kwetsbare verkeersdeelnemers

Bij complexe ongevallen kan daarom meer nodig zijn dan alleen het uitwisselen van verzekeringsgegevens. Is de tegenpartij niet verzekerd, zie tegenpartij niet verzekerd en het Waarborgfonds Motorverkeer.

Heeft u schade door een aanrijding?

Wanneer een ander mogelijk aansprakelijk is voor uw letselschade, is het verstandig eerst de feiten, medische gevolgen en schade goed vast te leggen.