Wat kunt u doen als de verzekeraar aansprakelijkheid afwijst?

Waarom kan een verzekeraar aansprakelijkheid afwijzen?

Een verzekeraar kan verschillende redenen geven voor een afwijzing.

• de verzekerde bestuurder ontkent een verkeersfout
• partijen geven verschillende verklaringen
• er is onvoldoende bewijs van de ongevalstoedracht
• de verzekeraar vindt dat u zelf de verkeersfout maakte
• de verzekeraar stelt dat beide partijen hebben bijgedragen
• er bestaat discussie over welke verkeersregel van toepassing is
• niet duidelijk is welk voertuig welke manoeuvre maakte
• het verband tussen het ongeval en bepaalde schade wordt betwist

Het is daarom belangrijk om onderscheid te maken tussen een afwijzing van aansprakelijkheid en een discussie over de schade.

Aansprakelijkheid en schadevergoeding zijn twee verschillende vragen

Bij een schadeclaim kunnen meerdere geschillen tegelijk spelen: is de andere partij aansprakelijk, welke schade is door het ongeval veroorzaakt, en hoe hoog is die schade? Een verzekeraar kan dus aansprakelijkheid volledig erkennen maar toch bepaalde schade afwijzen. Andersom kan een verzekeraar alle schadeposten nog buiten beschouwing laten omdat zij eerst de aansprakelijkheid betwist.

• Is de andere partij aansprakelijk? Dit gaat om het ontstaan van het ongeval en de juridische verantwoordelijkheid.
• Welke schade is door het ongeval veroorzaakt? Ook bij erkende aansprakelijkheid kan discussie bestaan over bepaalde schadeposten.
• Hoe hoog is die schade? Partijen kunnen verschillen over de berekening van bijvoorbeeld inkomensschade, voertuigschade of toekomstige schade.

Vraag altijd om een duidelijke motivering

Ontvangt u alleen een korte mededeling zoals "wij erkennen geen aansprakelijkheid", dan is het verstandig te vragen waarop die beslissing is gebaseerd.

• welke toedracht de verzekeraar aanneemt
• welke verklaring van haar verzekerde is gebruikt
• welke verkeersregels volgens de verzekeraar relevant zijn
• welke feiten worden betwist
• welk bewijs volgens de verzekeraar ontbreekt
• of sprake is van volledige of gedeeltelijke afwijzing

Met die informatie kunt u veel gerichter bepalen wat er nodig is om het standpunt te beoordelen.

Het standpunt van de verzekeraar is niet hetzelfde als een rechterlijke uitspraak

Een verzekeraar beoordeelt de claim namens haar verzekerde en neemt daarover een standpunt in. Maar wanneer partijen het fundamenteel oneens blijven, kan uiteindelijk een rechter worden gevraagd de aansprakelijkheid te beoordelen. Nederlandse rechtspraak bevat talrijke verkeerszaken waarin partijen en verzekeraars langdurig van mening verschillen over de ongevalstoedracht en aansprakelijkheid.

Een afwijzing moet daarom worden gezien als een juridisch standpunt dat beoordeeld kan worden, niet als een automatisch definitief oordeel. Zie ook aansprakelijkheid afgewezen na een verkeersongeval.

Welk bewijs kan belangrijk zijn?

Bij betwiste aansprakelijkheid kan bewijs doorslaggevend worden.

• het schadeformulier: aangekruiste situaties, tekening, opmerkingen, handtekeningen, vermelde schade en getuigengegevens
• foto's: eindpositie van voertuigen, rijstroken, verkeersborden, belijning, zicht, beschadigingen, rem- of bandensporen, weersomstandigheden
• getuigen: naam, telefoonnummer, e-mailadres en wat de getuige daadwerkelijk heeft gezien
• camerabeelden van dashcams, winkels, woningen, bedrijven, parkeergarages of verkeerscamera's
• politiegegevens: een politiebeoordeling bepaalt niet automatisch de civiele aansprakelijkheid, maar kan wel relevante informatie bevatten

Beelden worden niet altijd lang bewaard. Wanneer u weet dat relevante beelden bestaan, kan snel handelen belangrijk zijn. Zie ook bewijs verzamelen na een ongeval en aansprakelijkheid bewijzen.

Beschadigingen aan de voertuigen kunnen iets zeggen over de toedracht

Ook het schadebeeld kan soms informatie geven over de wijze waarop voertuigen elkaar hebben geraakt, bijvoorbeeld schade aan de voorzijde of een flank, de hoogte van beschadigingen, de richting van vervorming en de locatie van contactpunten. Bij complexe ongevallen kan een deskundige reconstructie nodig zijn.

Trek echter niet uitsluitend op basis van foto's zelf een definitieve technische conclusie. De betekenis van een schadebeeld hangt af van snelheid, richting, voertuigtype en andere omstandigheden.

Wat als u geen getuigen heeft?

Geen getuigen betekent niet automatisch dat uw claim kansloos is. Er kunnen andere bewijsmiddelen bestaan, zoals foto's, schadebeeld, camerabeelden, verklaringen, digitale gegevens, de verkeerssituatie ter plaatse en correspondentie waarin de andere partij iets erkent. Wel kan een situatie met uitsluitend twee tegengestelde verklaringen moeilijker te bewijzen zijn. Zie ook geen getuigen bij een verkeersongeval en getuigen na een verkeersongeval.

Wat als de verzekeraar zegt dat u zelf aansprakelijk bent?

Bekijk eerst op welke verkeersregel en feiten dit standpunt is gebaseerd. Mogelijk spelen bijvoorbeeld voorrang, afslaan, invoegen, van rijstrook wisselen, achteroprijden, inhalen, het openen van een portier, snelheid of onvoldoende afstand. Vergelijk vervolgens de feitelijke toedracht met de toepasselijke verkeersregels.

Een verzekeraar kan ook stellen dat beide partijen een fout hebben gemaakt. Dan komt mogelijk gedeelde aansprakelijkheid of eigen schuld in beeld. Zie ook aansprakelijkheid erkennen.

Gedeeltelijke erkenning van aansprakelijkheid

Een verzekeraar hoeft niet alleen te kiezen tussen 0% en 100%. Zij kan bijvoorbeeld stellen dat haar verzekerde wel een fout heeft gemaakt, maar dat u zelf eveneens heeft bijgedragen aan het ongeval of de schade. In zo'n situatie kan discussie ontstaan over de verdeling van de schade.

• de fouten van beide partijen
• de bijdrage van die fouten aan het ontstaan van de schade
• eventuele bijzondere beschermingsregels
• overige relevante omstandigheden

Neem een genoemd percentage daarom niet automatisch aan zonder te begrijpen waarop het gebaseerd is.

Bij fietsers en voetgangers kunnen bijzondere regels gelden

Bij een aanrijding tussen een motorvoertuig en een fietser of voetganger gelden bijzondere wettelijke beschermingsregels. De aansprakelijkheidsbeoordeling is daardoor niet zonder meer hetzelfde als bij een botsing tussen twee auto's. Een afwijzing die alleen is gebaseerd op de gedachte dat de fietser of voetganger "zelf een fout maakte" hoeft daarom nog niet de volledige juridische beoordeling te bevatten. Controleer in zo'n situatie specifiek welke regels voor kwetsbare verkeersdeelnemers gelden.

Wat als de verzekeraar zegt dat uw klachten niet door het ongeluk komen?

Dan gaat het geschil niet noodzakelijk meer over de ongevalsaansprakelijkheid zelf. De verzekeraar kan bijvoorbeeld erkennen dat haar verzekerde het ongeval veroorzaakte, maar betwisten dat bepaalde lichamelijke klachten daardoor zijn ontstaan. Dit heet een discussie over causaal verband.

• aard van het ongeval
• moment waarop klachten ontstonden
• medische informatie
• klachten vóór het ongeval
• verloop van het herstel
• medische beoordelingen

Medische causaliteit en verkeersrechtelijke aansprakelijkheid zijn daarom afzonderlijke onderwerpen.

Reageer inhoudelijk en feitelijk op de afwijzing

Een effectieve reactie is doorgaans niet "ik weet zeker dat uw verzekerde schuldig is". Sterker is een reactie waarin u concreet aangeeft welke onderdelen van de afwijzing volgens u niet kloppen, welke verkeersregel relevant is, welke feiten dit ondersteunen, welk bewijs beschikbaar is, welke verklaring van de andere partij tegenstrijdig is en welke aanvullende stukken u meestuurt. Houd emotie en juridische argumentatie zoveel mogelijk uit elkaar.

Heeft u na de eerste aansprakelijkstelling nieuwe informatie gevonden, zoals een getuigenverklaring, nieuwe foto's, een dashcamvideo, camerabeelden, aanvullende politie-informatie, een verkeerssituatietekening of correspondentie van de andere bestuurder? Stuur die dan mee en vraag expliciet of de verzekeraar haar standpunt op basis van deze aanvullende informatie opnieuw beoordeelt.

Wat als de verzekeraar bij de afwijzing blijft?

Wanneer beide partijen na uitwisseling van argumenten lijnrecht tegenover elkaar blijven staan, zijn verschillende vervolgstappen mogelijk: aanvullende informatie verzamelen, uw rechtsbijstandverzekering inschakelen, gespecialiseerde juridische hulp vragen, een deskundige laten kijken naar de ongevalstoedracht, of verdere juridische stappen overwegen.

Heeft u een rechtsbijstandverzekering met verkeersdekking, dan kan die mogelijk ondersteuning bieden bij een geschil over aansprakelijkheid. Lees verder: rechtsbijstandverzekering bij een verkeersongeval.

Wanneer is juridisch advies verstandig?

• sprake is van ernstig letsel
• de financiële schade groot is
• aansprakelijkheid volledig wordt afgewezen
• partijen wezenlijk verschillen over de toedracht
• meerdere voertuigen betrokken zijn
• sprake is van gedeelde aansprakelijkheid
• bijzondere verkeersregels spelen
• een fietser, voetganger of kind betrokken is
• een verzekeraar een ingewikkelde juridische motivering geeft

Bij eenvoudige materiële schade kan een formeel juridisch traject soms niet in verhouding staan tot het financiële belang.

Is procederen altijd nodig?

Nee. Een afwijzing hoeft niet onmiddellijk tot een rechtszaak te leiden. Vaak volgen eerst nadere vragen, aanvulling van bewijs, correspondentie, herbeoordeling en onderhandelingen. Pas wanneer partijen er niet uitkomen, kan een gerechtelijke procedure aan de orde komen. Een procedure brengt tijd, kosten en onzekerheid mee. De proportionaliteit daarvan moet daarom per zaak worden afgewogen.

Wat als de dader onbekend of onverzekerd is?

Dat is een andere situatie dan een gewone afwijzing door de WA-verzekeraar. Bij schade veroorzaakt door een onbekend motorvoertuig kan onder voorwaarden het Waarborgfonds Motorverkeer relevant zijn. Rijksoverheid wijst erop dat bij een onbekende veroorzaker onder meer moet kunnen worden aangetoond dat de schade door een motorvoertuig is veroorzaakt en dat is geprobeerd de aansprakelijke persoon te vinden. Ook bij bepaalde onverzekerde voertuigen kan het Waarborgfonds relevant zijn. Zie Waarborgfonds Motorverkeer.

Blijf uw schade ondertussen vastleggen

Een discussie over aansprakelijkheid kan weken of langer duren. Stop in de tussentijd niet met het bijhouden van uw schade. Bewaar bijvoorbeeld facturen, medische kosten, reiskosten, gegevens over gemist werk, reparatiekosten, kosten voor hulp, beschadigde eigendommen en medische correspondentie. Wanneer aansprakelijkheid later alsnog wordt erkend, kan deze administratie nodig zijn om de schade te onderbouwen.

Medische hulp blijft voorop staan

Heeft u letsel, laat uw medische keuzes dan niet bepalen door het conflict met de verzekeraar. Medische beoordeling en behandeling zijn bedoeld voor uw gezondheid en herstel. De medische documentatie die daarbij ontstaat kan later ook relevant zijn voor de schadeafhandeling, maar dat is niet de reden om medische hulp te zoeken of uit te stellen.