Ongeval met een scootmobiel: aansprakelijkheid en letselschade

Wat is een scootmobiel juridisch?

Een scootmobiel is niet hetzelfde als een gewone scooter, bromfiets of motor.

Volgens de Rijksoverheid valt een scootmobiel onder de categorie gehandicaptenvoertuigen met motor. Een gemotoriseerd gehandicaptenvoertuig moet onder meer zijn gemaakt voor mensen met een handicap, maximaal 1,10 meter breed zijn en niet harder kunnen dan 45 km/u.

Dat onderscheid is belangrijk bij een aansprakelijkheidszaak.

Gebruik daarom niet automatisch verkeersregels die gelden voor:

• bromfietsen
• snorfietsen
• scooters
• motoren

De juridische categorie van het betrokken voertuig moet eerst correct worden vastgesteld.

Welke ongevallen met scootmobielen komen voor?

Denk bijvoorbeeld aan:

• scootmobiel wordt aangereden door auto
• scootmobiel wordt geraakt tijdens oversteken
• auto slaat af en raakt scootmobiel
• achteruitrijdende auto raakt scootmobiel
• fietser botst met scootmobiel
• scooter of bromfiets botst met scootmobiel
• scootmobiel botst met voetganger
• scootmobiel kantelt
• wiel raakt stoeprand
• scootmobiel raakt van het trottoir
• ongeval door kuil of slecht wegdek
• ongeval op helling of drempel
• technisch defect
• scootmobiel rijdt tegen obstakel
• ongeval bij in- of uitstappen

Voor aansprakelijkheid moet altijd de specifieke situatie worden beoordeeld.

Waar mag een scootmobiel rijden?

Voor scootmobielen gelden bijzondere regels omdat zij onder de gehandicaptenvoertuigen vallen. De Rijksoverheid geeft aan dat bestuurders van deze voertuigen een speciale categorie weggebruikers vormen.

De plaats waar de scootmobiel rijdt kan belangrijk zijn voor welke gedragsregels gelden.

Daarom moet na een ongeval worden vastgelegd of het gebeurde op:

• trottoir
• voetpad
• fietspad
• fiets/bromfietspad
• rijbaan
• oversteekplaats
• parkeerterrein

Maak juridisch geen automatische conclusie alleen omdat een scootmobiel zich op een bepaalde plaats bevond.

Auto botst met scootmobiel

Een botsing tussen een auto en een scootmobiel kan ernstig letsel veroorzaken.

Relevant kunnen onder andere zijn:

• voorrang
• snelheid
• zicht
• verkeerslichten
• positie op de weg
• afslaan
• oversteken
• achteruitrijden
• verlichting
• weersomstandigheden

Ook moet zorgvuldig worden vastgesteld welke aansprakelijkheidsregels gelden gezien de bijzondere wettelijke kwalificatie van de scootmobiel.

Voorbeeld: automobilist slaat af

Een scootmobiel rijdt langs een weg en wil een zijstraat passeren. Een automobilist slaat rechts af en raakt de scootmobiel.

Dan moet onder andere worden gekeken naar:

• waar de scootmobiel reed
• welke verkeersregels op die plaats golden
• of bestuurder en scootmobiel elkaar konden zien
• welke rijrichting beide verkeersdeelnemers hadden
• welke verkeerslichten of borden aanwezig waren

Alleen het feit dat de scootmobiel langzamer reed bepaalt de aansprakelijkheid niet.

Scootmobiel aangereden tijdens oversteken

Veel ongevallen kunnen plaatsvinden wanneer een scootmobielgebruiker een weg oversteekt.

Bijvoorbeeld:

• vanuit trottoir naar andere zijde
• via oversteekplaats
• bij verkeerslichten
• vanuit fietspad
• bij uitrit of parkeerplaats

Bij aansprakelijkheid kunnen onder andere relevant zijn:

• verkeerslicht
• zichtbaarheid
• naderingssnelheid
• moment van oversteken
• positie op de weg
• reactie van de automobilist

Achteruitrijdende auto raakt scootmobiel

Een scootmobielgebruiker kan zich laag ten opzichte van een auto of bestelbus bevinden en daardoor minder goed zichtbaar zijn.

Dat speelt bijvoorbeeld op:

• parkeerterreinen
• opritten
• winkelcentra
• woonstraten
• zorglocaties

Een bestuurder die achteruitrijdt voert een bijzondere manoeuvre uit en moet extra rekening houden met andere weggebruikers.

Voorbeeld: parkeerplaats

Een scootmobiel rijdt achter een rij geparkeerde auto's langs. Een automobilist rijdt achteruit uit een parkeervak en raakt de gebruiker.

Bij de beoordeling kan onder andere relevant zijn:

• zicht vanuit de auto
• snelheid van beide partijen
• aanwezige camera's
• verkeerssituatie
• mogelijkheid om tijdig te stoppen

Scootmobiel en fietser

Een botsing tussen een fietser en een scootmobiel moet anders worden beoordeeld dan een klassieke aanrijding tussen auto en voetganger.

Relevant zijn bijvoorbeeld:

• plaats op de weg
• snelheid
• voorrang
• inhalen
• zicht
• manoeuvres

De fietser en scootmobielgebruiker kunnen beiden relatief kwetsbaar zijn.

Daarom moet niet automatisch één partij als sterkere verkeersdeelnemer worden behandeld zonder naar de toepasselijke regels te kijken.

Scooter of bromfiets botst met scootmobiel

Een bromfiets of bromscooter heeft juridisch een andere positie dan een scootmobiel. Voor brommers gelden onder meer aparte eisen rond rijbewijs, helm, verzekering en plaats op de weg.

Bij een botsing moet daarom eerst duidelijk worden om welk type voertuig het gaat.

Gebruik het woord scooter niet automatisch voor een scootmobiel.

Scootmobiel botst met voetganger

Een scootmobiel kan ook een voetganger raken.

Bijvoorbeeld:

• op trottoir
• in winkelgebied
• bij zorginstelling
• tijdens achteruitrijden
• bij drukte

Voor aansprakelijkheid moet worden gekeken naar:

• snelheid
• ruimte
• zicht
• verkeersgedrag
• eventuele obstakels
• reactie van beide betrokkenen

Een scootmobiel is geen gewone auto en de juridische beoordeling moet daarop worden afgestemd.

Scootmobiel kantelt

Een scootmobiel kan instabiel worden wanneer bijvoorbeeld:

• te scherp wordt gestuurd
• met een wiel van een hoogteverschil wordt gereden
• een helling schuin wordt genomen
• een hoge stoeprand wordt geraakt
• de ondergrond ongelijk is
• een wiel in een kuil komt

Dat betekent niet automatisch dat de gebruiker zelf aansprakelijk is voor de gevolgen.

Ook kan worden onderzocht of:

• weg of trottoir gebrekkig was
• scootmobiel technisch in orde was
• instructies voldoende waren
• een andere weggebruiker een uitwijkmanoeuvre veroorzaakte

Waarschuwing — kantelgevaar: houd bij hellingen, stoepranden en schuine oppervlakken rekening met het kantelrisico van een scootmobiel. Volg de instructies van fabrikant of leverancier en probeer een gevaarlijke situatie niet met extra snelheid te corrigeren.

Ongeval door slecht wegdek

Een kuil, verzakking of andere onregelmatigheid kan voor een scootmobiel relatief grote gevolgen hebben.

Een klein wiel kan bijvoorbeeld:

• in een gat blijven steken
• van richting veranderen
• een kantelbeweging veroorzaken

Bij aansprakelijkheid kan worden onderzocht:

• hoe groot het gebrek was
• hoe zichtbaar
• hoe lang het bestond
• welke wegbeheerder verantwoordelijk was
• of waarschuwingen aanwezig waren
• snelheid van de scootmobiel

De aanwezigheid van een kuil betekent niet automatisch dat de wegbeheerder aansprakelijk is.

Stoeprand of hoogteverschil

Een scootmobiel kan bij een te hoge rand of plotseling hoogteverschil kantelen.

Belangrijk kunnen zijn:

• inrichting van de route
• zichtbaarheid
• aanwezigheid van een oprit
• markering
• staat van trottoir
• rijgedrag

Foto's van de exacte situatie zijn dan belangrijk.

Ongeval op helling of oprit

Bij bijvoorbeeld:

• rolstoelhelling
• toegang zorginstelling
• winkel
• woning
• parkeergarage

kan een scootmobiel achteruit rollen, kantelen of van de helling raken.

Dan kan naast rijgedrag ook de inrichting van de helling relevant zijn.

Technisch defect aan scootmobiel

Een ongeval kan ook ontstaan doordat de scootmobiel niet goed functioneert.

Denk bijvoorbeeld aan:

• remprobleem
• stuurprobleem
• gaspedaal of gashendel
• elektronisch defect
• wielprobleem
• stoelbevestiging
• defecte accu of aandrijving

Bij ernstig letsel kan technisch onderzoek belangrijk zijn.

Laat een mogelijk defect voertuig daarom bij voorkeur niet direct repareren voordat relevante informatie is vastgelegd.

Nieuwe of geleende scootmobiel

Een gebruiker kan rijden met een voertuig dat:

• net is aangeschaft
• gehuurd
• geleend
• vanuit de Wmo verstrekt
• tijdelijk ter beschikking gesteld

Dan kan ook van belang zijn:

• welke instructies zijn gegeven
• of het voertuig passend was
• wie onderhoud uitvoerde
• of eerdere storingen bekend waren

Dit betekent niet dat leverancier of gemeente automatisch aansprakelijk is.

Wmo-scootmobiel

Een scootmobiel kan via een gemeente op grond van de Wmo zijn verstrekt.

Bij letselschade kunnen daardoor meerdere juridische relaties naast elkaar bestaan:

• gebruiker
• gemeente
• leverancier
• onderhoudsbedrijf
• eventuele aansprakelijke verkeersdeelnemer

De enkele omstandigheid dat de scootmobiel via de Wmo is verstrekt bepaalt niet wie aansprakelijk is voor een verkeersongeval.

Wie moet worden aangesproken?

Afhankelijk van de oorzaak kunnen relevant zijn:

• automobilist
• fietser
• scootmobielgebruiker
• eigenaar/houder betrokken motorvoertuig
• verzekeraar
• leverancier
• onderhoudspartij
• wegbeheerder

Begin daarom altijd bij:

oorzaak → betrokken partijen → toepasselijke regels → aansprakelijkheid → schade.

Verzekering van een scootmobiel

Bij een ongeval kan verzekeringsdekking relevant zijn.

Welke verzekeringsplicht of dekking precies geldt, hangt samen met de juridische voertuigcategorie en de concrete situatie.

Maak in de content niet de fout om automatisch dezelfde verzekeringsregels te gebruiken als voor een bromfiets of personenauto.

Controleer bij een concrete zaak:

• type scootmobiel
• voertuiggegevens
• polis
• betrokken aansprakelijkheidsverzekeraar

Directe schadeafhandeling niet automatisch toepassen

De Directe Schadeafhandeling van verzekeraars geldt voor specifieke schadegevallen tussen particuliere personenauto's en moet daarom niet zonder meer op een scootmobielongeval worden toegepast. Het Verbond beschrijft deze regeling specifiek voor ongevallen tussen twee personenauto's.

Bij een scootmobiel moet dus eerst worden bepaald via welke aansprakelijkheids- en verzekeringsroute de schade wordt behandeld.

Bewijs na een scootmobielongeval

Leg indien mogelijk vast:

• type scootmobiel
• merk en model
• eventuele voertuigidentificatie
• schade
• stand van het voertuig
• weg of trottoir
• hoogteverschillen
• kuilen
• verkeerslichten
• andere voertuigen
• kenteken
• getuigen
• camerabeelden
• politiegegevens

Tip — fotografeer ook het wegoppervlak: is de scootmobiel gekanteld of van koers geraakt? Maak dan niet alleen foto's van het voertuig. Leg ook kuilen, stoepranden, hellingen en de volledige rijroute vast. Juist die omgeving kan later duidelijk maken waardoor het ongeval ontstond.

Letsel na een scootmobielongeval

Een gebruiker zit relatief onbeschermd.

Mogelijke gevolgen zijn bijvoorbeeld:

• kneuzingen
• botbreuken
• heup- of beenletsel
• arm- en polsletsel
• hoofdletsel
• nek- en rugletsel
• psychische klachten

Deze opsomming is niet bedoeld voor zelfdiagnose.

Bij acute of ernstige klachten is passende medische zorg noodzakelijk.

Oudere slachtoffers

Veel scootmobielgebruikers zijn ouder, maar leeftijd op zichzelf zegt niets over aansprakelijkheid.

Wel kan bestaand lichamelijk functioneren relevant zijn voor:

• herstel
• hulpbehoefte
• zelfstandigheid
• omvang van schade

Een slachtoffer moet juridisch niet worden behandeld alsof letsel minder relevant is omdat al vóór het ongeval beperkingen bestonden.

De vraag blijft welke extra klachten, beperkingen en schade door het ongeval zijn veroorzaakt.

Bestaande beperking vóór het ongeval

Een scootmobiel wordt vaak juist gebruikt omdat iemand vóór het ongeval al een mobiliteitsbeperking had.

Dat maakt het onderscheid tussen de situatie vóór en na het ongeval extra belangrijk.

Bijvoorbeeld:

Voor ongeval:

• zelfstandig boodschappen doen met scootmobiel

Na ongeval:

• niet meer zelfstandig naar buiten
• extra thuiszorg
• hulp bij vervoer

De juridische schadebeoordeling moet zich richten op de verslechtering door het ongeval.

Medische zorg vóór de claim

Gezondheid staat vóór de juridische claim.

Laat acute of ernstige klachten eerst medisch beoordelen.

Wacht niet op:

• reactie verzekeraar
• aansprakelijkheid
• juridische correspondentie

Een claimscan of belangenbehartiger vervangt geen medische zorg.

Psychische gevolgen

Een ongeval kan onzekerheid en angst veroorzaken.

Een scootmobielgebruiker kan bijvoorbeeld bang worden om:

• opnieuw buiten te rijden
• wegen over te steken
• op drukke fietspaden te rijden

Dat kan grote gevolgen hebben voor zelfstandigheid.

Hieruit mag niet automatisch een medische diagnose worden afgeleid.

Bij ernstige of aanhoudende klachten is passende professionele beoordeling nodig.

Medische en juridische causaliteit

Bij deze zaken moet zorgvuldig worden onderscheiden:

Medisch: welke klachten en beperkingen zijn aanwezig?

Juridisch: welke verslechtering en schade kan aan het ongeval worden toegerekend?

Dat onderscheid is extra belangrijk wanneer iemand vóór het ongeval al medische beperkingen had.

Gebruik medische informatie alleen voor zover relevant, noodzakelijk en proportioneel.

Welke letselschade kan worden vergoed?

Bij aansprakelijkheid kunnen bijvoorbeeld aan de orde komen:

• medische kosten die niet elders worden vergoed
• schade aan de scootmobiel
• vervangend vervoer
• beschadigde kleding of spullen
• extra huishoudelijke hulp
• persoonlijke hulp
• extra zorgkosten
• reiskosten
• verlies van inkomen
• toekomstige schade
• smartengeld

De schade moet voldoende samenhangen met het ongeval en worden onderbouwd.

Schade aan de scootmobiel

Naast letselschade kan de scootmobiel zelf beschadigd zijn.

Denk aan:

• carrosserie
• stuur
• wielen
• stoel
• verlichting
• elektronica

Vraag indien mogelijk eerst een deskundige schadebeoordeling voordat het voertuig wordt weggegooid.

Bij een vermoeden van technisch falen is behoud van het voertuig extra belangrijk.

Extra hulp en verlies van zelfstandigheid

Bij een scootmobielongeval kan schade breder zijn dan alleen medische kosten.

Iemand kan bijvoorbeeld tijdelijk niet meer:

• boodschappen doen
• vrienden bezoeken
• zelfstandig naar afspraken
• dagelijkse activiteiten uitvoeren

Daardoor kunnen extra hulp- en vervoerskosten ontstaan.

Deze gevolgen kunnen onderdeel worden van de schadebeoordeling wanneer voldoende causaal verband bestaat.

Smartengeld

Bij lichamelijk of psychisch letsel kan onder omstandigheden smartengeld worden vergoed.

De hoogte hangt onder andere af van:

• ernst van het letsel
• herstelduur
• blijvende beperkingen
• pijn
• verlies van zelfstandigheid
• invloed op dagelijks leven
• vergelijkbare zaken

Er bestaat geen standaardbedrag voor een scootmobielongeval.

Voorschot op schadevergoeding

Wanneer aansprakelijkheid voldoende duidelijk is, kan bij lopende schade een voorschot worden gevraagd.

Dat kan bijvoorbeeld relevant zijn voor:

• tijdelijke hulp
• vervoer
• beschadigde scootmobiel
• noodzakelijke kosten

Een voorschot wordt later betrokken bij de definitieve schaderegeling.

Eigen schuld

Ook het verkeersgedrag van een scootmobielgebruiker kan relevant zijn.

Bijvoorbeeld:

• negeren verkeerslicht
• onverwachte manoeuvre
• te hoge snelheid voor de omstandigheden

Maar leeftijd of het enkele feit dat iemand een scootmobiel gebruikt is geen eigen schuld.

Ook moet rekening worden gehouden met de specifieke verkeersregels voor gehandicaptenvoertuigen.

Wat als verzekeraar zegt dat scootmobiel fout reed?

Vraag om een duidelijke onderbouwing.

Controleer:

• welke verkeersregel volgens de verzekeraar is overtreden
• op welk deel van de weg de scootmobiel reed
• welke voertuigcategorie de verzekeraar hanteert
• welke getuigen of beelden er zijn

Een onjuiste kwalificatie van een scootmobiel als gewone scooter of bromfiets kan tot een verkeerde aansprakelijkheidsanalyse leiden.

Dodelijk ongeval met scootmobiel

Een botsing met een auto, vrachtwagen of ander zwaar voertuig kan fataal aflopen.

Voor nabestaanden kunnen afhankelijk van de omstandigheden onder andere spelen:

• uitvaartkosten
• verlies van levensonderhoud
• affectieschade
• andere wettelijk vergoedbare schade

Deze aanspraken moeten afzonderlijk worden beoordeeld.

Veelgemaakte fouten na een scootmobielongeval

Probeer onder andere te voorkomen:

• scootmobiel juridisch als gewone scooter behandelen
• niet vastleggen waar de scootmobiel reed
• wegdek niet fotograferen
• voertuig direct laten repareren bij vermoeden van defect
• bestaande medische beperkingen en nieuwe ongevalsgevolgen door elkaar halen
• leeftijd gebruiken als argument dat schade minder relevant zou zijn
• geen getuigen verzamelen
• camerabeelden te laat veiligstellen
• Directe Schadeafhandeling automatisch toepassen
• medische klachten niet laten beoordelen

Scootmobielongeval stap voor stap beoordelen

Bij een aansprakelijkheidsbeoordeling kunnen onder andere deze vragen relevant zijn:

• Betrof het juridisch een gehandicaptenvoertuig?
• Waar reed de scootmobiel?
• Welk ander voertuig of welke weggebruiker was betrokken?
• Welke verkeersregels golden op die plek?
• Welke manoeuvres werden uitgevoerd?
• Speelde wegdek of infrastructuur een rol?
• Was sprake van een technisch defect?
• Welke beperkingen bestonden vóór het ongeval?
• Wat tonen getuigen en camerabeelden?
• Welke extra schade en beperkingen zijn door het ongeval ontstaan?

Pas daarna kan zorgvuldig worden vastgesteld welke partij aansprakelijk is.

Letselschade na een ongeval met een scootmobiel?

Bent u als scootmobielgebruiker gewond geraakt door een auto, fietser, ander voertuig, een gebrekkige weg of mogelijk technisch defect? Dan kan het zinvol zijn om de toedracht, voertuigcategorie, aansprakelijkheid en schade gestructureerd in kaart te brengen.

Via de claimscan kunt u uw situatie nader bekijken.

Bij medische klachten staat passende zorg voorop. De claimscan vervangt geen medische beoordeling.