Scooterongeluk: wat moet u doen en wie is aansprakelijk?

Wat moet u direct na een scooterongeluk doen?

De eerste minuten na een ongeval kunnen chaotisch zijn. Breng uzelf en anderen voor zover mogelijk buiten direct gevaar. Is iemand gewond, is sprake van acuut gevaar of gaat het om een ernstig ongeval? Schakel dan professionele hulp in; zie ook politie bellen na een aanrijding.

Neem lichamelijke klachten serieus. Scooterrijders hebben, anders dan automobilisten, geen carrosserie rondom zich. Ook wanneer u direct na het ongeval denkt dat het meevalt, kunnen klachten later duidelijker worden. Laat klachten die ernstig zijn, aanhouden of u zorgen baren medisch beoordelen; zie klachten na een aanrijding.

Wissel daarna gegevens uit met de andere betrokken verkeersdeelnemer. Denk onder andere aan:

• naam en contactgegevens
• kenteken
• verzekeringsgegevens
• gegevens van het voertuig

De politie adviseert betrokkenen bij een verkeersongeval de benodigde schadegegevens vast te leggen en de verzekeraar te informeren. Zie gegevens van de tegenpartij en ongeval melden bij de verzekeraar.

Maak als de situatie dat veilig toelaat foto's van de plaats van het ongeval, de scooter, andere betrokken voertuigen, beschadigingen, verkeersborden, wegmarkeringen, kruisingen en uitritten, verkeerslichten, rem- of schuifsporen en eventuele obstakels. Maak zowel overzichtsfoto's als foto's van details; zie foto's maken na een aanrijding.

Heeft iemand gezien wat er gebeurde? Vraag dan naar naam en contactgegevens. Onafhankelijke getuigen kunnen belangrijk worden wanneer de betrokken bestuurders later verschillende verklaringen geven; zie getuigen zoeken.

Noteer tot slot zo snel mogelijk uw eigen herinnering aan het ongeval: waar u vandaan kwam, in welke richting u reed, waar de andere verkeersdeelnemer vandaan kwam, welke manoeuvres werden uitgevoerd, wie volgens u voorrang had en waar de botsing of val plaatsvond. Wacht hiermee bij voorkeur niet enkele weken.

Wie is aansprakelijk bij een scooterongeluk?

Dat hangt af van de omstandigheden. Een scooterbestuurder is niet automatisch aansprakelijk omdat hij of zij op een scooter reed. Andersom is een automobilist ook niet automatisch aansprakelijk omdat de scooterbestuurder lichamelijk kwetsbaarder is. Er moet worden onderzocht welke verkeersfout het ongeval heeft veroorzaakt; zie aansprakelijkheid na een verkeersongeval.

Bijvoorbeeld:

• werd voorrang verleend?
• reed iemand door rood?
• sloeg iemand af zonder voldoende op ander verkeer te letten?
• kwam een voertuig uit een uitrit?
• veranderde iemand onverwacht van rijstrook?
• hield iemand onvoldoende afstand?
• reed iemand op een plaats waar dat voertuig niet mocht rijden?
• was de snelheid aangepast aan de verkeerssituatie?

De antwoorden op deze vragen bepalen mede hoe de aansprakelijkheid moet worden beoordeeld.

Wanneer kan een automobilist aansprakelijk zijn?

Een veelvoorkomende situatie is een botsing tussen een scooter en een auto. Een automobilist kan bijvoorbeeld aansprakelijk zijn wanneer hij:

• een scooterrijder geen voorrang verleent
• afslaat en daarbij een scooter over het hoofd ziet
• vanuit een uitrit de weg oprijdt
• plotseling van rijstrook verandert
• een portier opent terwijl een scooter nadert
• door rood rijdt
• een andere gevaarlijke manoeuvre uitvoert

De precieze voorrangsregels hangen mede af van de locatie van de scooter en het type weg of pad waarop wordt gereden. Daarom moet altijd naar de concrete verkeerssituatie worden gekeken.

Wanneer kan de scooterrijder aansprakelijk zijn?

Ook de scooterbestuurder kan een verkeersfout veroorzaken. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn wanneer de bestuurder:

• geen voorrang verleent
• door rood rijdt
• gevaarlijk inhaalt
• onvoldoende afstand houdt
• onverwacht van richting verandert
• met een niet aan de omstandigheden aangepaste snelheid rijdt
• op een weggedeelte rijdt waar het betreffende voertuig niet hoort te rijden

Dat laatste verdient extra aandacht omdat niet iedere scooter dezelfde plaats op de weg heeft. Voor bromscooters en snorscooters gelden verschillende verkeersregels. Een bromscooter rijdt in beginsel op het fiets/bromfietspad of de rijbaan en niet op een gewoon fietspad. Een snorscooter rijdt in beginsel op het fietspad, tenzij lokaal andere regels gelden.

Bromscooter of snorscooter: waarom maakt dat verschil?

Het woord scooter zegt op zichzelf nog niet precies om welk voertuig het gaat. De Rijksoverheid maakt onderscheid tussen onder meer brommer/bromscooter, snorfiets/snorscooter en motorfiets. Een scooter kan onder een van deze voertuigcategorieën vallen. Ging het om een brommer of bromscooter, dan is de uitleg over een ongeval met een brommer van belang.

Dat kan relevant zijn voor een ongeval. Bij de beoordeling kan bijvoorbeeld worden gekeken naar:

• de toegestane plaats op de weg
• de verkeersregels die daar gelden
• het type kenteken
• de manoeuvre van de betrokken verkeersdeelnemers

Noteer bij een discussie over aansprakelijkheid daarom niet alleen dat sprake was van een scooter, maar ook om welk type voertuig het ging.

Scooter en fietser botsen: wie is aansprakelijk?

Een ongeval tussen een scooter en een fietser vraagt om extra zorg bij de juridische beoordeling. De juridische positie is namelijk niet noodzakelijk hetzelfde als bij twee gemotoriseerde voertuigen; bij een motorrijtuig tegenover een fietser kan bijvoorbeeld artikel 185 WVW een rol spelen.

Daarom moet worden vastgesteld:

• welk voertuig precies bij het ongeval betrokken was
• waar beide verkeersdeelnemers reden
• welke voorrangsregels golden
• welke verkeersfouten zijn gemaakt
• welk aandeel die fouten in het ongeval hebben gehad

Voorkom een snelle conclusie zoals "de fietser kwam van rechts, dus de zaak is duidelijk" zonder eerst de volledige verkeerssituatie te beoordelen. Meer over ongevallen met fietsers staat op fietsongeluk en fietser aangereden door een auto.

Scooter en voetganger botsen

Ook bij een botsing met een voetganger moet zorgvuldig worden gekeken naar het type scooter en de omstandigheden. Belangrijke vragen zijn bijvoorbeeld:

• waar liep de voetganger?
• waar reed de scooter?
• was sprake van een voetgangersoversteekplaats?
• welke verkeerslichten golden?
• was de voetganger zichtbaar?
• kon de scooterbestuurder tijdig reageren?
• was de snelheid aangepast aan de omstandigheden?

Trek dus niet uitsluitend op basis van één verkeersregel een conclusie over de uiteindelijke aansprakelijkheid. Zie ook voetganger aangereden.

Scooterongeluk zonder botsing

Een scooterongeluk kan ook plaatsvinden zonder dat twee voertuigen elkaar daadwerkelijk raken. Een automobilist rijdt bijvoorbeeld plotseling vanuit een parkeerplaats de weg op, de scooterrijder moet hard remmen en komt ten val, terwijl de auto op tijd stopt en de scooter niet raakt.

Het ontbreken van fysiek contact betekent niet automatisch dat de andere verkeersdeelnemer geen rol kan hebben gespeeld bij het ontstaan van het ongeval; zie de uitleg over causaal verband. Bewijs wordt in zo'n situatie wel extra belangrijk. Denk aan getuigen, camerabeelden, foto's, de positie van voertuigen en verklaringen van betrokkenen.

Scooterongeluk op een kruising

Kruisingen zijn bij uitstek situaties waarin discussie over aansprakelijkheid kan ontstaan. Leg daarom goed vast:

• van welke wegen beide verkeersdeelnemers kwamen
• waar de scooter reed
• welke verkeersborden aanwezig waren
• of haaientanden aanwezig waren
• of verkeerslichten werkten
• welke rijrichting beide partijen hadden
• waar de botsing plaatsvond

Een overzichtsfoto van de gehele kruising kan informatiever zijn dan uitsluitend foto's van de schade. Meer hierover staat op aanrijding op een kruispunt.

Scooter aangereden tijdens afslaan of door een autoportier

Een klassiek ongeval ontstaat wanneer een auto afslaat terwijl een scooter rechtdoor rijdt. Toch kan ook hier niet zonder de verkeerssituatie te kennen worden vastgesteld wie aansprakelijk is. Van belang zijn onder meer de rijrichting, de plaats op de weg, voorrangsregels, verkeerslichten, eventuele richtingaanwijzers en het moment waarop de manoeuvre begon.

Een scooterbestuurder kan ook ten val komen doordat iemand onverwacht een autoportier opent. Leg dan direct vast aan welke zijde het portier werd geopend, waar de auto stond, waar de scooter reed, welk deel van scooter en auto beschadigd is en of getuigen het ongeval hebben gezien. Zie ook fietsongeluk.

Kunnen beide partijen aansprakelijk zijn?

Ja. Niet ieder verkeersongeval is volledig aan één partij toe te rekenen. Stel dat een automobilist een verkeersfout maakt, maar dat de scooterbestuurder eveneens een fout heeft gemaakt die aan het ontstaan of de ernst van het ongeval heeft bijgedragen. Dan kan sprake zijn van gedeelde verantwoordelijkheid.

Hoe de schade uiteindelijk wordt verdeeld, hangt af van de specifieke omstandigheden. Zie wie is aansprakelijk bij een verkeersongeval.

Wat als de scooter is opgevoerd?

Een opgevoerde scooter kan een aansprakelijkheidszaak ingewikkelder maken, maar betekent niet automatisch dat de scooterbestuurder bij ieder ongeval volledig aansprakelijk is. De centrale vraag blijft welke omstandigheden het ongeval daadwerkelijk hebben veroorzaakt of hebben bijgedragen aan de schade.

Was de gereden snelheid bijvoorbeeld relevant voor het ontstaan van het ongeval, voor de mogelijkheid om te remmen of voor de ernst van de botsing? Dan kan dat onderdeel worden van de beoordeling. Daarnaast kunnen bij een voertuig dat technisch niet meer aan de geldende eisen voldoet afzonderlijke problemen ontstaan rond regelgeving en verzekering. Trek hierover niet zelf te snel conclusies, maar leg de feitelijke situatie goed vast.

Wat als de scooterbestuurder geen helm droeg?

Voor brommers, bromscooters en snorfietsen geldt in Nederland een helmplicht. Ook een passagier moet een goedgekeurde helm dragen. Het niet dragen van een helm bepaalt echter niet automatisch wie het ongeval heeft veroorzaakt.

Dat zijn twee verschillende vragen: wie is verantwoordelijk voor het ontstaan van het ongeval, en heeft het niet dragen van beschermingsmiddelen invloed gehad op bepaalde gevolgen? Voor een individuele juridische beoordeling moeten oorzaak en gevolg afzonderlijk worden bekeken. Op deze pagina worden geen percentages of concrete schadeverdelingen genoemd.

Welk bewijs is belangrijk na een scooterongeluk?

Bij een verschil van mening over de toedracht kan bewijs doorslaggevend worden. Belangrijke bronnen zijn:

• Schadeformulier: vul dit indien mogelijk samen in en controleer de situatieschets zorgvuldig.
• Foto's: van voertuigen, beschadigingen, kentekens, wegdek, kruising, verkeersborden, verkeerslichten en eindposities.
• Getuigen: vraag onafhankelijke getuigen om hun contactgegevens.
• Camerabeelden: dashcams, beveiligingscamera's, deurbelcamera's of camera's van winkels en bedrijven.
• Politiegegevens: bij ernstige ongevallen of andere omstandigheden waarbij de politie betrokken is.
• Medische gegevens: bij lichamelijke klachten is de medische vastlegging belangrijk voor het aantonen van de gevolgen.

Wanneer vermoedelijk camerabeelden bestaan, kan snelheid belangrijk zijn omdat beelden niet altijd langdurig worden bewaard. Zie bewijs na een verkeersongeval en aansprakelijkheid bewijzen.

Welk letsel en welke schade kunnen ontstaan?

Bij een scooterongeluk kunnen onder andere schaafwonden, kneuzingen, botbreuken, knie-, schouder-, nek-, rug- of hoofdklachten en psychische klachten ontstaan. Ook hier geldt: de ernst van de voertuigschade zegt niets over het letsel. Uitgebreide informatie staat in het cluster letsel na een verkeersongeval.

Naast schade aan de scooter kunnen bijvoorbeeld helm, kleding, telefoon en bagage beschadigd zijn. Bij letsel kunnen daarnaast medische kosten, reiskosten, inkomensverlies en smartengeld aan de orde komen. Wat vergoedbaar is, hangt af van de aansprakelijkheid en de individuele situatie; zie materiële schade, schadevergoeding berekenen en schadevergoeding claimen.